મનરેગા સુધારા બિલ અંગે પંજાબમાં રાજકારણ ગરમાયું છે. મંગળવારે પંજાબ વિધાનસભાના ખાસ સત્રમાં આપ સરકારે વીબીજી રામજી કાયદા વિરુદ્ધ ઠરાવ રજૂ કર્યો, જેમાં કેન્દ્ર સરકાર પર મનરેગા કાયદાને નાબૂદ કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. ગ્રામીણ વિકાસ અને પંચાયત મંત્રી તરણપ્રીત સિંહ સોંધે વિધાનસભાના એક દિવસીય સત્ર દરમિયાન ગૃહમાં ચર્ચા માટે ઠરાવ રજૂ કર્યો.
આપ ધારાસભ્યો સત્ર માટે મજૂરો દ્વારા ભરેલા ફોર્મ લઈને વિધાનસભા પહોંચ્યા. ફોર્મના બંડલ તેમના માથા પર લઈ ગયા હતા. વિધાનસભાની કાર્યવાહીનું પ્રદર્શન કરવા માટે વિવિધ પ્રદેશોના કામદારોને પણ વિધાનસભામાં બોલાવવામાં આવ્યા હતા. રાજ્યમાં મોટી સંખ્યામાં મજૂરોને બિલ વિરુદ્ધ ફોર્મ ભરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
પંજાબ વિધાનસભાના ખાસ સત્રમાં મનરેગા સુધારા બિલ વિરુદ્ધ ઠરાવ રજૂ કરવા બદલ કેન્દ્રીય મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે માન સરકાર પર નિશાન સાયું છે. ચૌહાણે કહ્યું કે સંસદ દ્વારા પસાર કરાયેલા કાયદા વિરુદ્ધ રાજ્ય વિધાનસભામાં ઠરાવ રજૂ કરવો એ સંઘીય માળખાની મૂળ ભાવના વિરુદ્ધ છે.
બંધારણ સંસદને કાયદા બનાવવાનો અધિકાર આપે છે, અને તેનું પાલન કરવાની જવાબદારી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર બંનેની છે. ફક્ત વિરોધ કરવા ખાતર વિરોધ કરવો એ લોકશાહી કે બંધારણીય નથી.
ચૌહાણે કહ્યું, કેટલાક લોકો જે કાલ્પનિક દુનિયામાં રહે છે તેનાથી હું આશ્ર્ચર્યચક્તિ છું; તેમનો દેશની વાસ્તવિક્તા સાથે કોઈ સંબંધ નથી. મંત્રીઓ અને કેબિનેટ મંત્રીઓ વિના કામ થઈ શકે છે એમ કહેવું ફક્ત મૂંઝવણ ફેલાવી રહ્યું છે; મનમાં જે આવે છે તે કહેવું જવાબદાર રાજકારણ નથી.
પંજાબ ભાજપના કાર્યકારી પ્રમુખ અશ્ર્વની શર્માએ રાજ્યમાં યોજનામાં છેતરપિંડીનો આરોપ લગાવતા કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારનો ઇરાદો કામદારોના હિતમાં છે, પરંતુ પંજાબ સરકારે યોજના પ્રત્યેની પોતાની જવાબદારી નિભાવી નથી. શર્માએ આરોપ લગાવ્યો કે આપ સરકાર મનરેગામાં થઈ રહેલા ભ્રષ્ટાચાર અને છેતરપિંડી છુપાવવા માટે ફરજિયાત સામાજિક ઓડિટ પણ કરાવી રહી નથી. ૨૦૨૪-૨૫માં ૬,૦૯૫ ગ્રામ પંચાયતો અને ૨૦૨૫-૨૬માં ૭,૩૮૯ ગ્રામ પંચાયતો માટે સામાજિક ઓડિટ કરવામાં આવ્યા ન હતા.
સરકાર મનરેગા કામદારોને ગેરમાર્ગે દોરી રહી છે અને બળજબરીથી અને છેતરપિંડીથી આ કાયદા વિરુદ્ધ સહીઓ મેળવી રહી છે. સરકાર છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં મજૂરોને ૧૦૦ દિવસની રોજગારી આપવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે, ભલે તે હાલના મનરેગા કાયદા હેઠળ પણ હોય. તેમણે યાન દોર્યું કે પંજાબ સરકારે સ્પેશિયલ ઓડિટ યુનિટ દ્વારા શોધાયેલા ૩,૯૮૬ ભ્રષ્ટાચારના કેસોમાં હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી અહેવાલ જારી કર્યો નથી, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભ્રષ્ટ વ્યક્તિઓનું રક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. વધુમાં, ૨૩.૫ મિલિયન રૂપિયાની વસૂલાત માટે લોકપાલના તપાસ આદેશોનો હજુ સુધી અમલ કરવામાં આવ્યો નથી.