દ્વાપર યુગ દરમિયાન, કંસે પોતાના પિતા ઉગ્રસેનને કેદ કરી લીધા અને પોતે મથુરામાં રાજા બન્યો. કંસની બહેન, દેવકીના લગ્ન વાસુદેવ સાથે થયા હતા. એક દૈવી વાણીએ જાહેરાત કરી કે તેની બહેન, દેવકીનું આઠમું સંતાન, તેનો નાશ કરશે. આ દૈવી વાણી સાંભળીને, કંસ દેવકીને મારી નાખવા માગતો હતો. વાસુદેવે કંસને વચન આપ્યું હતું કે તેને પોતે જે પણ બાળક હશે તેને સોંપી દેશે, પરંતુ તેણે દેવકીને ન મારવી.
વાસુદેવને વચનમાં લઈને, કંસે બંનેને કેદ કરી દીધા. વચન મુજબ, વાસુદેવે એક પછી એક છ બાળકોને કંસને સોંપી દીધા. કંસે તે બધાને મારી નાખ્યા. જ્યારે સાતમા બાળકના જન્મનો સમય આવ્યો, ત્યારે ભગવાન શેષનાગે પોતે બલરામ તરીકે અવતાર લીધો. વિષ્ણુએ યોગમાયાને દેવકીના ગર્ભમાંથી સાતમા બાળકને કાઢીને વાસુદેવની બીજી પત્ની રોહિણીના ગર્ભમાં મૂકવાનો આદેશ આપ્યો, જેથી કંસને એવું લાગે કે ગર્ભપાત થયો છે અને સાતમા બાળકનો સુરક્ષિત રીતે જન્મ થઈ શકે.
યોગમાયાએ ભગવાનની આજ્ઞાનું પાલન કર્યું. બલરામને રોહિણીના ગર્ભમાં સુરક્ષિત રીતે મૂકવામાં આવ્યા. કંસને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યો કે દેવકીને તેના સાતમા બાળકના જન્મ વખતે કસુવાવડ થઈ છે. સમય પસાર થયો, અને જ્યારે આઠમા બાળકના જન્મનો સમય આવ્યો, ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુ પોતે શ્રી કૃષ્ણ તરીકે અવતાર લેવાના હતા.
ભગવાને યોગમાયાને કહ્યું, ‘મારો અવતાર લેવાનો સમય આવી ગયો છે. તારે ગોકુળમાં, નંદ બાબાની પત્ની યશોદાના ગર્ભમાં જન્મ લેવો જ જોઈએ. જ્યારે હું જન્મ લઈશ, ત્યારે વાસુદેવ મને ગોકુળમાં યશોદા પાસે લઈ જશે, મને ત્યાં છોડી દેશે, અને તને અહીં લાવશે. જ્યારે કંસ આઠમા બાળકને મારવા આવશે, ત્યારે તારે તેની પકડમાંથી પોતાને મુક્ત થઈ જવું.’
જેલમાં, વાસુદેવ અને દેવકીના આઠમા બાળક કૃષ્ણનો જન્મ થયો. તે જ ક્ષણે, બધા જેલ રક્ષકો ગાઢ નિદ્રામાં સરી પડ્યા, દરવાજા આપમેળે ખૂલી ગયા, અને વાસુદેવ યમુના નદી પાર કરીને બાળક કૃષ્ણને યશોદાને સોંપી દીધા, અને યશોદાથી યોગમાયાને લાવ્યા. બધું ભગવાનની યોજના મુજબ થયું.
જ્યારે કંસને દેવકીની કૂખે આઠમા બાળકના જન્મના સમાચાર મળ્યા, ત્યારે તે જેલમાં ગયો અને બાળકને મારવા માટે તેને ઉપાડી ગયો, પરંતુ બાળકી (યોગમાયા) તેના હાથમાંથી સરકી ગઈ અને આકાશમાં પ્રગટ થઈ અને કહ્યું, ‘હે કંસ! તારો વધ કરનારનો જન્મ થયો છે અને હવે તું કંઈ કરી શકીશ નહી.’
ભગવાન કૃષ્ણના ઉપદેશો
- સફળતા આયોજનથી મળે છે
ભગવાન વિષ્ણુએ શ્રી કૃષ્ણના જન્મનું ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક આયોજન કર્યું હતું. તેમણે નક્કી કર્યું હતું કે કોને કઈ ભૂમિકા સોંપવામાં આવશે, કોણ ક્યાં જશે અને કંસ માટે મૂંઝવણ કેવી રીતે ઉભી કરવી. ભગવાને સંદેશ આપ્યો કે મોટા લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવા માટે, આપણે દૂરંદેશી અને આયોજન સાથે કાર્ય કરવું જોઈએ.
- યોગ્ય વ્યક્તિને યોગ્ય કામ સોંપવું
ભગવાને યોગમાયા, વાસુદેવ અને યશોદાને તેમની ક્ષમતાઓ અનુસાર ભૂમિકાઓ સોંપી. જ્યારે આપણે દરેક વ્યક્તિને તેમની ક્ષમતાઓ અનુસાર જવાબદારીઓ સોંપીએ છીએ, ત્યારે સફળતા નિશ્ચિત છે.
- સંકટ સમયે ધીરજ ન ગુમાવો
દેવકી અને વાસુદેવને વર્ષો સુધી કેદ કરવામાં આવ્યા, પરંતુ તેમણે ધીરજ ગુમાવી નહીં, ભગવાનમાં અતૂટ શ્રદ્ધા જાળવી રાખી. જીવનમાં મુશ્કેલ સમયમાં ક્યારેય ધીરજ ગુમાવવી જોઈએ નહીં.
- યોગ્ય સંતુલન જાળવો
ભગવાનની યોજનામાં, બધું જ એકબીજા સાથે જોડાયેલું હતું – સમય, સ્થળ, વ્યક્તિ અને હેતુ – બધું જ સંપૂર્ણ સુમેળમાં હતું. ભગવાને સંદેશ આપ્યો છે કે સફળતા સંપૂર્ણ સુમેળ જાળવવાથી મળે છે.