21 નવેમ્બરથી માર્ગશીર્ષનો શરૂ થઈ રહ્યો છે, જેને અગહન માસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. અગહન મહિનો ધાર્મિક અને સ્વાસ્થ્ય બંને દ્રષ્ટિકોણથી ખૂબ જ ખાસ છે. આ મહિનામાં વ્યક્તિએ દરરોજ સવારે વહેલા ઉઠવું જોઈએ, ધ્યાન કરવું જોઈએ, યોગ અને પ્રાણાયામનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ. સ્નાન કર્યા પછી, સૂર્યને જળ અર્પણ કરવું અને કૃષ્ણ મંત્ર, “કૃં કૃષ્ણાય નમઃ” નો જાપ કરવો જોઈએ.
ઉજ્જૈનના જ્યોતિષી પંડિત મનીષ શર્માના મતે, માર્ગશીર્ષ મહિનો ભગવાન કૃષ્ણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં, ભગવાન કૃષ્ણે પોતે માર્ગશીર્ષને પોતાના સ્વરૂપ તરીકે વર્ણવ્યું છે. આ મહિનામાં પ્રાર્થના, પાઠ, યોગ અને પ્રાણાયામ કરવાથી ધાર્મિક લાભ મળે છે, સાથે જ સકારાત્મકતા અને શાંતિ પણ મળે છે.
માર્ગશીર્ષ મહિના વિશે ખાસ વાતો
- આ મહિનો શિયાળાની શરૂઆત દર્શાવે છે, જેમાં ઠંડા પવનો અને સ્વચ્છ આકાશ હોય છે.
- સવારના સૂર્ય કિરણો આહલાદક લાગે છે. વરસાદ પછી વાતાવરણમાં રહેલો ભેજ ગાયબ થઈ જાય છે.
- આ મહિનામાં સવારે વહેલા ઉઠીને ચાલવું સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તેથી, મોટાભાગના લોકો આ સમય દરમિયાન સવારની ચાલવાની આદત અપનાવે છે.
- આ મહિને સવારના તડકામાં બેસવાથી શરીરને વિટામિન ડી મળે છે, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને મોસમી રોગોથી રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
- આ મહિનામાં તેલ માલિશ કરવાની પરંપરા પણ છે. શિયાળાની ઋતુમાં નિયમિત તેલ માલિશ કરવાથી શુષ્કતા ઓછી થાય છે અને શરીરનું ભેજ સંતુલન જળવાઈ રહે છે.
માર્ગશીર્ષ મહિનામાં શંખની પૂજા કરવાની પરંપરા
- આ મહિના દરમિયાન, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને તેમના શંખની વિશેષ ભક્તિભાવથી પૂજા કરવી જોઈએ. એક સરળ શંખને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના પંચજન્ય શંખનું સ્વરૂપ માની તેની પૂજા કરવી જોઈએ. શંખ પૂજાની પદ્ધતિ અને મંત્ર શીખો.
- તમારા ઘરના મંદિરમાં બાળ ગોપાલ સાથે ગાય માતાની મૂર્તિ અને શંખ મૂકો. સામાન્ય શંખને ભગવાન કૃષ્ણના પંચજન્ય શંખનું પ્રતિનિધિત્વ માનો.
- આ ત્રણેયને પાણી અને પંચામૃત (દૂધ, દહીં, ઘી, ખાંડ અને મધનું મિશ્રણ) થી અભિષેક કરો.
- ભગવાનને વસ્ત્રો અર્પણ કરો. કુમકુમ અને ચંદનનું તિલક લગાવો. માળા અને ફૂલો અર્પણ કરો. ભોજન અર્પણ કરો. ધૂપ અને દીવા પ્રગટાવો અને આરતી કરો.
- પૂજા દરમિયાન કૃષ્ણ મંત્ર “કૃં કૃષ્ણાય નમઃ” નો જાપ કરો.
શંખ પૂજા મંત્ર-
त्वं पुरा सागरोत्पन्न विष्णुना विधृत: करे।
निर्मित: सर्वदेवैश्च पाञ्चजन्य नमोऽस्तुते।।
तव नादेन जीमूता वित्रसन्ति सुरासुरा:।
शशांकायुतदीप्ताभ पाञ्चजन्य नमोऽस्तुते।।