બાંગ્લાદેશના વિદેશ બાબતોના સલાહકાર, હુમાયુ કબીરે ગુરુવારે એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશ “તેના હિતોને અને વૈશ્વીક અર્થતંત્ર અને વેપારમાં થઈ રહેલા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને મક્કા કરારમાં જોડાવાનું વિચારી શકે છે.” આ નિવેદનથી ઢાકા અને નવી દિલ્હી વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં બીજા પરિમાણ ઉમેરાયો છે.
સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાને આ મહિનાની ૭મી તારીખે મક્કામાં સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેમાં ત્રણેય દેશોમાંથી કોઈપણ પર કોઈપણ સશસ્ત્ર હુમલોને બધા પર હુમલો ગણવા માટે ઔપચારિક રીતે સંમતિ આપી હતી. હુમાયુ કબીરે તારિક રહેમાનની ભારત મુલાકાત અંગે એમ પણ કહ્યું હતું કે, હવે મુસાફરી કરવાનો યોગ્ય સમય નથી.
ઢાકા ઇસ્લામાબાદ સાથે પણ સંબંધો મજબૂત કરી રહ્યું છે, ખાસ કરીને વેપાર અને લોકો વચ્ચેના સંપર્કમાં. કબીરે આને સામાન્ય રાજદ્વારી જોડાણ ગણાવ્યું. કબીરે કહ્યું કે ચીન સાથેના સંબંધો “નવી ઊંચાઈએ” પહોંચ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે બાંગ્લાદેશ ભૂ-રાજકીય દબાણને ટાળીને બેઇજિંગ સાથે સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવા માંગે છે. તેમણે બંને દેશોની “ટુ પ્લસ ટુ” મિકેનિઝમ અને વ્યાપક ભાગીદારી તરફ ધ્યાન દોર્યું.
તારિક રહેમાનની ભારત મુલાકાતની શક્યતા અંગે, બાંગ્લાદેશના વિદેશ બાબતોના સલાહકારે કહ્યું, “ભારતની દ્વિપક્ષીય મુલાકાતની શક્યતા ઓછી છે. રાષ્ટ્રીય હિતની બહાર ઉચ્ચ-સ્તરીય મુલાકાતમાં ઉતાવળ કરવાનું કોઈ વાજબીપણું નથી.” ઢાકામાં રાજકીય સૂત્રોને ટાંકીને, ધ પ્રિન્ટે અહેવાલ આપ્યો કે રહેમાનની દ્વિપક્ષીય મુલાકાત આગામી મહિનાઓમાં અસંભવિત છે જ્યાં સુધી ભારત તેમણે “પ્રતીકાત્મક પહેલ” તરીકે વર્ણવેલા પગલાથી આગળ ન વધે.
બાંગ્લાદેશી અખબાર “ધ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ” સાથેની મુલાકાતમાં તેમણે કહ્યું, “પડોશી દેશે જુલાઈમાં બાંગ્લાદેશમાં થયેલા બળવાની વાસ્તવિકતાને યોગ્ય રીતે સમજવી જોઈએ, જેના પરિણામે ૧,૫૦૦ થી વધુ લોકોનું બલિદાન મળ્યું હતું.” વિવાદનું એક મુખ્ય કારણ હસીના છે, જે બળવા પછી ભારત ભાગી ગઈ હતી. કબીરે શેખ હસીનાને રાજકીય અને મીડિયા પ્રવૃત્તિઓ માટે ભારતીય ભૂમિનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવા બદલ નવી દિલ્હીની આકરી ટીકા કરી હતી.
તેમણે કહ્યું કે આવી પ્રવૃત્તિઓથી લાખો બાંગ્લાદેશીઓ ગુસ્સે થયા છે અને દલીલ કરી છે કે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી ધોરણો હેઠળ અથવા ફક્ત અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો ઉલ્લેખ કરીને તેમને ન્યાયી ઠેરવી શકતું નથી. કબીરે એમ પણ કહ્યું કે ઢાકા સ્પષ્ટપણે સમજવા માંગે છે કે નવી દિલ્હી બાંગ્લાદેશની નવી સરકાર સાથે કેવા પ્રકારના સંબંધો ઇચ્છે છે. તેમણે કહ્યું, ‘જ્યાં સુધી બંને દેશો વચ્ચે ચોક્કસ મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ અને આદરણીય આમંત્રણના આધારે યોગ્ય વાતાવરણ બનાવવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી આગામી બ્રિક્સ સમિટ પહેલાં વડા પ્રધાનની ભારત મુલાકાતની શક્યતા અસંભવિત છે.’