પશ્ચિમ એશિયા કટોકટી વચ્ચે, ભારત અને કેનેડાએ યુરેનિયમ, મહત્વપૂર્ણ ખનિજા અને સીઇપીએ પર ઐતિહાસિક કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ દિલ્હીમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી. બંને નેતાઓ હૈદરાબાદ હાઉસ ખાતે મળ્યા. આ પ્રસંગે, બંને નેતાઓએ હાથ મિલાવ્યા અને ફોટોગ્રાફ્સ માટે પોઝ આપ્યા, અને પછી તેમની દ્વિપક્ષીય મુલાકાત શરૂ થઈ. બેઠક બાદ, બંને નેતાઓએ સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદ યોજી. આ દરમિયાન, પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે કેનેડા ભારતને યુરેનિયમ પૂરું પાડશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે કેનેડા સાથે ૫૦ અબજ ડોલરના વેપારનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવાનું છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “ભારત-કેનેડા પલ્સ પ્રોટીન સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ ભારતમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. સંરક્ષણ અને સુરક્ષા ક્ષેત્રમાં વધતો સહયોગ આપણા ઊંડા પરસ્પર વિશ્વાસ અને આપણા સંબંધોની પરિપક્વતાનું પ્રતીક છે. અમે સંરક્ષણ ઉદ્યોગો, દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ અને લશ્કરી આદાનપ્રદાનને વધારવા માટે કામ કરીશું. આ હેતુ માટે, આજે અમે ભારત-કેનેડા સંરક્ષણ સંવાદ સ્થાપિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.”
પ્રધાનમંત્રીએ ખુશી વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “અમને આનંદ છે કે કેનેડાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર જાડાણ અને વૈશ્વિક બાયોફ્યુઅલ જાડાણમાં જાડાવાનો નિર્ણય લીધો છે. અમારા સહિયારા પ્રયાસોને આગળ વધારવા માટે, અમે આ વર્ષે ભારત-કેનેડા નવીનીકરણીય ઊર્જા અને સંગ્રહ સમિટ યોજીશું. નાગરિક પરમાણુ ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં, અમે યુરેનિયમના લાંબા ગાળાના પુરવઠા માટે એક ઐતિહાસિક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. અમે નાના મોડ્યુલર રિએક્ટર અને અદ્યતન રિએક્ટર પર પણ સાથે મળીને કામ કરીશું.”
પીએમ મોદીએ વધુમાં કહ્યું, “ભારત-કેનેડા ઇનોવેશન પાર્ટનરશિપ સાથે, અમે વિચારોને વૈશ્વિક ઉકેલોમાં પરિવર્તિત કરીશું. ગયા મહિને ભારતમાં યોજાયેલી છૈં ઇમ્પેક્ટ સમિટની સફળતામાં કેનેડાના મૂલ્યવાન યોગદાન બદલ હું પ્રધાનમંત્રી કાર્નેનો આભાર માનું છું. અમે એઆઇ તેમજ ક્વોન્ટમ, સુપરકોમ્પ્યુટિંગ અને સેમિકન્ડક્ટર્સમાં સહયોગ વધારીશું.”
તેમણે કહ્યું, “મહત્વપૂર્ણ ખનિજા પર આજે હસ્તાક્ષર કરાયેલા સમજૂતી કરાર સપ્લાય ચેઇન સ્થિતિ સ્થાપકતાને મજબૂત બનાવશે. અવકાશ ક્ષેત્રમાં, અમે બંને દેશોના સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઉદ્યોગોને જાડીશું. ઊર્જા ક્ષેત્રમાં, અમે આગામી પેઢીની ભાગીદારી બનાવી રહ્યા છીએ, જે હાઇડ્રોકાર્બન તેમજ નવીનીકરણીય ઊર્જા, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને ઊર્જા સંગ્રહ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.”
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, “વિશ્વમાં ચાલી રહેલા ઘણા તણાવો પર ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ છે. અમે હંમેશા શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે હાકલ કરી છે, અને જ્યારે બે લોકશાહી એકસાથે ઉભા રહે છે, ત્યારે શાંતિનો અવાજ વધુ મજબૂત બને છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું, “પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિત આપણા માટે ખૂબ જ ચિંતાનો વિષય છે. ભારત વાતચીત અને રાજદ્વારી દ્વારા તમામ વિવાદોના ઉકેલને સમર્થન આપે છે. અમે આ ક્ષેત્રમાં તમામ ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ દેશો સાથે નજીકથી કામ કરવાનું ચાલુ રાખીશું.”
પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે માનવતાનું કલ્યાણ ભારત અને કેનેડા વચ્ચે એક સહિયારું વિઝન છે. વૈશ્વિક અસ્થિરતાનો ઉલ્લેખ કરતા, પીએમએ કહ્યું કે ભારત વિશ્વમાં શાંતિ અને સ્થિર તા ઇચ્છે છે. તેમણે ભાર મૂક્્યો કે પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિ ભારત માટે ઊંડી ચિંતાનો વિષય છે અને દેશ વાતચીત દ્વારા તમામ મુદ્દાઓનું નિરાકરણ લાવવાનું સમર્થન કરે છે. યુદ્ધના વધતા જાખમ વચ્ચે, પ્રધાનમંત્રીએ સ્પષ્ટ ખાતરી આપી કે સરકાર તેના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.
ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પોતાના અર્થતંત્રને સુરક્ષિત રાખવા માટે, ભારતે કેનેડા સાથે તેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવી છે. બંને દેશો વચ્ચે થયેલા મુખ્ય કરારો નીચે મુજબ છેઃ
યુરેનિયમ અને પરમાણુ સહયોગઃ કેનેડાના પીએમ કાર્ની સાથેની વાતચીત બાદ, પીએમ મોદીએ માહિતી આપી કે ભારત અને કેનેડાએ યુરેનિયમ પર ઐતિહાસિક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. વધુમાં, બંને દેશો નાના મોડ્યુલર રિએક્ટર પર સાથે મળીને કામ કરશે, જે નાગરિક પરમાણુ સહયોગને આગળ વધારશે.
નિર્ણાયક ખનિજાઃ ભવિષ્યમાં ટેકનોલોજીકલ અને ઔદ્યોગિક પુરવઠા શૃંખલાઓને સુરક્ષિત કરવા માટે, ભારત અને કેનેડાએ મહત્વપૂર્ણ ખનિજા ક્ષેત્રમાં સહયોગ માટે એક સીમાચિહ્ન કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
નવીનીકરણીય ઉર્જાઃ સ્વચ્છ ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં સહયોગનો વિસ્તાર કરતા, બંને દેશોએ નવીનીકરણીય ઉર્જાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
સંકલિત આર્થિક વેપાર કરારઃ વેપાર સંબંધોને ઉન્નત બનાવવા માટે, ભારત અને કેનેડાએ વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર માટે “સંદર્ભની શરતો” દસ્તાવેજને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. પીએમ
મોદીના મતે, બંને દેશોએ આ વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરારને ટૂંક સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે.
કેનેડા સાથેના આ કરારો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. યુરેનિયમ અને નવીનીકરણીય ઉર્જા પરના કરારો ભારતના વીજળી અને ઉર્જા ક્ષેત્રને નોંધપાત્ર પ્રોત્સાહન આપશે, દેશની ઉર્જા આત્મનિર્ભરતામાં વધારો કરશે. ક્રિટિકલ મિનરલ્સ કરાર ભારતના ઉભરતા ઇલેક્ટ્રીક વાહન અને અદ્યતન ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ક્ષેત્રો માટે કાચા માલનો અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરશે. જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓ અને બજારોમાં અનિશ્ચિતતા પેદા કરી રહી છે, ત્યારે ભારત સરકાર રાજદ્વારી રીતે તેની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા માટે પણ કામ કરી રહી છે.
વડા પ્રધાન મોદી સાથે સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા, કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ને કહ્યું, “ભારત એક એવો દેશ છે જેની ઊર્જા માંગ ૨૦૪૦ સુધીમાં બમણી થવાનો અંદાજ છે. આ માંગને ટકાઉ રીતે પૂર્ણ કરવા માટે, ભારત આ દાયકાના અંત સુધીમાં તેની નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષમતા ૫૦૦ ગીગાવોટ સુધી વધારવાની અને તે જ સમયગાળા દરમિયાન તેના પ્રાથમિક ઊર્જા મિશ્રણમાં ન્દ્ગય્નો હિસ્સો લગભગ બમણો કરવાની યોજના ધરાવે છે. કેનેડા તેના પશ્ચિમ કિનારાથી વિશ્વના સૌથી ઓછા કાર્બન, જવાબદારીપૂર્વક ઉત્પાદિત ન્દ્ગય્ના વિશ્વસનીય સપ્લાયર તરીકે યોગદાન આપવા માટે સારી સ્થિતિ માં છે.
ભારત તેના ઉત્પાદન, સ્વચ્છ ટેકનોલોજી અને પરમાણુ યોજનાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ ખનિજાની પહોંચ મેળવવા માંગે છે, ત્યારે કેનેડાની સંસાધન-આધારિત અને વિશ્વ-અગ્રણી કંપનીઓ તેને એક વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે સ્થાન આપે છે… આજે, અમે દ્વિપક્ષીય ઊર્જા વેપારને વિસ્તૃત કરવાની નોંધપાત્ર સંભાવના સાથે વ્યૂહાત્મક ઊર્જા ભાગીદારી શરૂ કરી છે. જેમ તમે જાયું તેમ, અમે સ્વચ્છ ઉર્જા, ઇલેક્ટ્રીક વાહનો અને અદ્યતન ઉત્પાદન માટે ભાગીદારી સ્થાપિત કરી છે.” વિકાસ, પ્રક્રિયા અને સુરક્ષિત પુરવઠા શૃંખલાઓને આવરી લેતી નવી મહત્વપૂર્ણ ખનિજ ભાગીદારી પર હસ્તાક્ષર કર્યા. અમે સ્વચ્છ ઉર્જામાં અમારા સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવી રહ્યા છીએ, પવન, સૌર અને હાઇડ્રોજનમાં સહયોગનો વિસ્તાર કરી રહ્યા છીએ. કેનેડા તરીકે, અમારી પાસે પણ મોટી યોજનાઓ છે. અમે ૨૦૫૦ સુધીમાં અમારા ગ્રીડને બમણું કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છીએ, અને ભારત આ વિસ્તરણમાં મુખ્ય ભાગીદાર બની શકે છે.