અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રી રોબર્ટ ઇ. હોલ અને માઈકલ વુડફોર્ડને અર્થતંત્રમાં વધઘટને નિયંત્રિત કરવા પરના તેમના સંશોધન માટે અર્થશા†માં નોબેલ મેમોરિયલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. રોયલ સ્વીડિશ એકેડેમી ઓફ સાયન્સીસે સોમવારે સ્ટોકહોમમાં આ પુરસ્કારની જાહેરાત કરી. “મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિરતાના સૂક્ષ્મ આર્થિક પાયા” પરના તેમના કાર્ય માટે આ બંને અર્થશાસ્ત્રીઓને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
તેમનું સંશોધન સરકારો અને કેન્દ્રીય બેંકોને આર્થિક કટોકટી અને અચાનક ફેરફારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરે છે. એકેડેમીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે બંને અર્થશાસ્ત્રીઓના કાર્યથી આર્થિક વધઘટ ઘટાડવામાં મદદ મળી છે.
પુરસ્કાર પસંદગી સમિતિના અધ્યક્ષ જાન હેસલરે જણાવ્યું હતું કે બંને અર્થશા†ીઓના સંશોધનથી આર્થિક મોડેલોના વિકાસ માટે એક મજબૂત સૈદ્ધાંતિક પાયો પૂરો પડ્યો છે જેનો ઉપયોગ હવે વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો અને સરકારો દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આ મોડેલો ઊર્જા કટોકટી અથવા ઘરગથ્થુ ખર્ચમાં અચાનક ફેરફાર જેવા આર્થિક પડકારો માટે વધુ સારી રીતે તૈયારી કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
રોબર્ટ ઇ. હોલ યુએસએના કેલિફોર્નિયામાં સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના છે, જ્યારે માઈકલ વુડફોર્ડ ન્યૂ યોર્કની કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના છે. પુરસ્કારની જાહેરાત થયા પછી, વુડફોર્ડે ન્યૂ યોર્કથી ફોન પર સમિતિ સાથે વાત કરી. તેમણે કહ્યું, “આ મારા માટે એક મહાન સન્માન અને આશ્ચર્યજનક વાત છે.”
આ પુરસ્કારનું સત્તાવાર નામ ‘બેંક ઓફ સ્વીડન પ્રાઇઝ ઇન ઇકોનોમિક સાયન્સ ઇન મેમોરી ઓફ આલ્ફ્રેડ નોબેલ’ છે. ૧૯૬૮ માં સ્વીડિશ સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા સ્થાપિત, તે આલ્ફ્રેડ નોબેલની યાદમાં આપવામાં આવે છે. જો કે, અર્થશાસ્ત્ર પુરસ્કાર આલ્ફ્રેડ નોબેલના મૂળ વસિયતનામામાં સમાવિષ્ટ પાંચ પુરસ્કારોનો ભાગ ન હતો. તેમ છતાં, દર વર્ષે ૧૦ ડિસેમ્બરે, ૧૮૯૬ માં આલ્ફ્રેડ નોબેલના મૃત્યુની વર્ષગાંઠના દિવસે, તેને અન્ય નોબેલ પુરસ્કારો સાથે એનાયત કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે, આ પુરસ્કાર ૧૨ મિલિયન સ્વીડિશ ક્રોનર અથવા આશરે ૧.૨ મિલિયનનો હશે.
ગયા વર્ષે, ત્રણ સંશોધકોને વ્યવસાયિક નવીનતા પરના તેમના કાર્ય માટે આ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમના સંશોધનમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું કે નવા ઉત્પાદનો અને શોધો આર્થિક વિકાસ અને જીવનધોરણમાં સુધારો લાવવામાં કેવી રીતે ફાળો આપે છે, ભલે તે તેમની સ્પર્ધાત્મકતામાં હાલની કંપનીઓને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ગયા અઠવાડિયે દવા, ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, સાહિત્ય અને શાંતિ માટેના આ વર્ષના નોબેલ પુરસ્કારોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. અર્થશાસ્ત્ર પુરસ્કાર આ વર્ષના પુરસ્કારનો અંતિમ તબક્કો છે