
બિહાર અને કેન્દ્રમાં દ્ગડ્ઢછનો રાજકીય માહોલ હાલમાં ચિરાગ પાસવાન, જીતન રામ માંઝી અને ઉપેન્દ્ર કુશવાહાના પક્ષો માટે રસપ્રદ વળાંક પર છે. એનડીએનો ભાગ હોવા છતાં, ત્રણેય નેતાઓ પોતાના રાજકીય આધારને મજબૂત કરવા અને તેમની મુખ્ય મતબેંકને સુરક્ષિત રાખવા માટે ગઠબંધનમાં રહીને પોતાના અલગ અલગ માર્ગો અપનાવી રહ્યા છે.
દિલ્હીમાં કોકરોચ જનતા પાર્ટી (સીજેપી) ના વિદ્યાર્થી આંદોલન અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ પર જીતન રામ માંઝીના વલણથી તેમને એનડીએના કટ્ટર સમર્થક તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. જીતન રામ માંઝીએ વિરોધીઓને “કોકરોચ અને ક્રિકેટ” અને કેન્દ્રમાં ભાજપ સરકારને સિંહ કહ્યા. બીજી તરફ, ચિરાગ પાસવાને માંઝીના નિવેદનનો વિરોધ કરતા કહ્યું કે, વ્યક્તિગત રાજકીય લાભ માટે યુવાનોને નબળા અથવા અરાજકતાવાદી તરીકે લેબલ કરવાનું ખોટું છે. ચિરાગ પાસવાને જણાવ્યું હતું કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ એ લોકશાહી અધિકાર છે.
ચિરાગ પાસવાન અને જીતન રામ માંઝી આગામી ચૂંટણીઓમાં વધુ બેઠકો માટે દબાણ કરવા અને તેમના સમર્થક મતદારો પર મજબૂત પકડ જાળવી રાખવાની રણનીતિના ભાગ રૂપે નિવેદનો આપે છે. જીતન રામ માંઝીએ તાજેતરમાં આરોપ લગાવ્યો હતો કે સીટ-વહેંચણી વ્યવસ્થામાં તેમની પાર્ટીને ફક્ત “રમકડા” મળ્યું છે, જ્યારે સરકાર વિરુદ્ધ બોલનારાઓને વધુ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. આ નિવેદનને ચિરાગ પાસવાન પર સીધો હુમલો માનવામાં આવ્યો હતો.
બીજી તરફ, ચિરાગ પાસવાન એનડીએમાં પોતાના પક્ષનું કદ વધારવામાં સફળ રહ્યા છે. તેઓ જાહેર મુદ્દાઓ પર સક્રિય રહીને બિહારમાં એનડીએના સૌથી લોકપ્રિય ચહેરા તરીકે પોતાને સ્થાપિત કરવાની રણનીતિ પર સતત કામ કરી રહ્યા છે. ઘણી વખત, એલજેપી-આર નેતાઓએ જાહેરમાં ચિરાગ પાસવાનને ભાવિ મુખ્યમંત્રી તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
ચિરાગ પાસવાનની રણનીતિ એનડીએ સરકારમાં મંત્રી તરીકે સેવા આપતી વખતે પણ પોતાની સ્વતંત્ર ઓળખ, યુવા છબી અને એકંદર દલિત નેતૃત્વ જાળવી રાખવાની છે. દરમિયાન, જીતન રામ માંઝીની રણનીતિ મહાદલિત કાર્ડ રમીને અને ગઠબંધનના ટોચના નેતૃત્વ પ્રત્યે વફાદારી વ્યક્ત કરીને સીટ સોદાબાજીમાં પોતાનો હિસ્સો વધારવાની છે.
ચિરાગ પાસવાન અને જીતન રામ માંઝી સરકારી નોકરીઓમાં અનામતના મુદ્દા પર ઘણી વખત ખુલ્લેઆમ ટકરાયા છે. બંને પક્ષના નેતાઓ અનામત જાળવવાનું સમર્થન કરે છે, પરંતુ તેમને કોને મળવું જાઈએ તે અંગે તેઓ અલગ અલગ દલીલો રજૂ કરે છે.
રાષ્ટÙીય મુÂક્ત મંતવ્ય મંડળના વડા ઉપેન્દ્ર કુશવાહાએ પણ તેમની રાજકીય પ્રાથમિકતાઓના આધારે મુદ્દાઓ પર સ્થાન લીધું છે. ઉપેન્દ્ર કુશવાહાએ પહેલા તેમની પત્નીને ધારાસભ્ય તરીકે પસંદ કરી અને પછી તેમના પુત્રને મંત્રી બનાવવામાં સફળ થયા. ઉપેન્દ્ર કુશવાહ એનડીએનો ભાગ રહીને પોતાની અલગ ઓળખ જાળવી રાખવા માંગે છે. તેમણે તેમના સામાજિક આધાર, પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ અને તેમના સમર્થકોની અપેક્ષાઓ પર વિચાર કરવો પડશે. જા કે, તેમની પાર્ટીના અન્ય ત્રણ ધારાસભ્યોએ ઘણી વખત ઉપેન્દ્ર કુશવાહથી અલગ અલગ મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા છે.