સાઉદી અરેબિયાએ દાવો કર્યો છે કે તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીએ મક્કાના પ્રતિબંધિત હવાઈ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશતા પહેલા ડ્રોનને તોડી પાડ્યું હતું. સાઉદી લશ્કરના પ્રવક્તા મેજર જનરલ તુર્કી અલ-મલિકીએ ચેતવણી આપી હતી કે મક્કા અને બે પવિત્ર મસ્જિદોની સુરક્ષા સાઉદી અરેબિયા માટે “લાલ રેખા” છે અને કોઈપણ પ્રતિકૂળ કાર્યવાહીનો જવાબ આપવામાં આવશે. આ ઘટનાક્રમ ત્યારે આવ્યો છે જ્યારે યમનના હુથી બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયા સામે હુમલાઓ તીવ્ર બનાવ્યા છે અને લાલ સમુદ્ર કિનારે વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોમાં તેમની લશ્કરી સ્થિતિ મજબૂત બનાવી છે. હુથી પક્ષે મક્કાને નિશાન બનાવવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે, પરંતુ સરહદ પારના હુમલાઓ અને સાઉદી હવાઈ હુમલાઓએ ફરી એકવાર સમગ્ર પ્રદેશમાં તણાવ વધાર્યો છે.
સાઉદી લશ્કરી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ડ્રોનને મક્કાના પ્રતિબંધિત હવાઈ ક્ષેત્રમાં પહોંચે તે પહેલાં જ તેને અટકાવવામાં આવ્યો હતો અને તેનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. અલ-મલિકીએ જણાવ્યું હતું કે પવિત્ર શહેર અને તેના યાત્રાળુઓની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે સાઉદી અરેબિયા ભવિષ્યમાં આવા હુમલાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી શકે છે. જાકે, હુથી પક્ષે આ દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો હતો. હુથી નેતા હાઝેમ અલ-અસદે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઠ પર મક્કાને નિશાન બનાવવાના આરોપોને “જૂના અને પાયાવિહોણા” ગણાવ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં, ડ્રોનના મૂળ અને તેના વાસ્તવિક લક્ષ્ય અંગે બંને પક્ષો અલગ અલગ દાવા કરી રહ્યા છે.
મક્કા નજીક ડ્રોનને તોડી પાડવામાં આવ્યાના થોડા સમય પહેલા, હુતી લશ્કરી પ્રવક્તા યાહ્યા સરિયાએ દાવો કર્યો હતો કે સાઉદી યુદ્ધ વિમાનોએ પાંચ યમનના પ્રાંતોમાં ૫૨ હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. તેમના મતે, સાઉદી અરેબિયાના ખામિસ મુશૈત અને તૈફ હવાઈ મથકોથી ઉડતા હ્લ-૧૫ અને ટાયફૂન લડાકુ વિમાનોએ તૈઝ, અલ-જૌફ, અલ-બાયદા, સાદા અને અમરાન પર હુમલો કર્યો હતો. હુતી પક્ષે દાવો કર્યો હતો કે આ હુમલાઓમાં શાળાઓ, પુલો, રસ્તાઓ અને અન્ય નાગરિક માળખાકીય સુવિધાઓને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. સાઉદી અધિકારીઓએ આ આરોપો પર તાત્કાલિક કોઈ ટિપ્પણી કરી ન હતી. હુતી પ્રવક્તાએ ચેતવણી આપી હતી કે સાઉદી હવાઈ હુમલાનો બદલો લેવામાં આવશે.
હૌતી સંચાલિત અલ-મસિરાહ ટીવીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે તૈઝ પ્રાંતના ધુબાબ અને મકબાના જિલ્લામાં સાઉદી હવાઈ હુમલામાં બે બાળકો સહિત ત્રણ નાગરિકો માર્યા ગયા છે. બે અન્ય લોકો પણ ઘાયલ થયા હતા. આ દાવાઓની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી. સોમવારે શરૂઆતમાં, સાઉદી-નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને ખામિસ મુશૈત, અભા અને તૈફને નિશાન બનાવીને હુથીઓ દ્વારા મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓની જાણ કરી હતી. ગઠબંધન અનુસાર, આ હુમલાઓમાં ૧૩ નાગરિકો ઘાયલ થયા હતા. ત્યારબાદ સાઉદી પક્ષે હુથી હુમલાઓનો “જવાબદાર અને મક્કમ” જવાબ આપવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.
વધતા સરહદપાર હુમલાઓ વચ્ચે, સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન મંગળવારે કૈરો પહોંચ્યા અને ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દેલ ફત્તાહ અલ-સીસી સાથે મુલાકાત કરી. બંને નેતાઓએ લાલ સમુદ્ર અને બાબ અલ-મંડાબ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયે સાઉદી અરેબિયા માટે પોતાનો “અટલ સમર્થન” વ્યક્ત કર્યો. જા કે, બેઠક પછી બંને દેશોએ લશ્કરી સહયોગ અથવા સંયુક્ત કામગીરી માટે કોઈ નક્કર યોજનાઓની જાહેરાત કરી નથી. કૈરોની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ઇજિપ્ત આરબ વિશ્વમાં એક પ્રભાવશાળી દેશ છે અને તાજેતરના વર્ષોમાં પ્રાદેશિક સંઘર્ષોમાં મધ્યસ્થી તરીકે ભૂમિકા ભજવી છે. તે ઈરાન અને તેના સાથીઓ સાથે પણ સંપર્ક જાળવી રાખે છે. તેથી, વ્યાપક આરબ સમર્થન મેળવવા માટે ઇજિપ્તનો રાજકીય ટેકો રિયાધ માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.
હુથી બળવાખોરોએ ૩ સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થયેલા તેમના નવા લશ્કરી અભિયાનમાં યમનના પશ્ચિમ કિનારા પર ઝડપી પ્રગતિ કરી છે. ૧૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ, તેઓએ વ્યૂહાત્મક બંદર શહેર મોખા પર કબજા કર્યો. બીજા દિવસે, તેમણે બાબ અલ-મંડાબ સ્ટ્રેટમાં સ્થિત માયુન ટાપુ પર નિયંત્રણનો દાવો કર્યો. વધુમાં, હુથીઓએ બાબ અલ-મંડાબની આસપાસના અન્ય વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોમાં તેમની સ્થિતિ મજબૂત કરી છે. આ વિકાસ સાઉદી અરેબિયા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે બાબ અલ-મંડાબ લાલ સમુદ્રને એડેનના અખાત અને ખુલ્લા સમુદ્ર સાથે જાડે છે. આ દરિયાઈ માર્ગ એશિયામાં સાઉદી તેલ નિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
લાલ સમુદ્રમાં સુરક્ષા કટોકટીએ સાઉદી અરેબિયાની તેલ પુરવઠા પ્રણાલી પર પણ દબાણ વધાર્યું છે. થોડા દિવસો પહેલા, દેશની મહત્વપૂર્ણ પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇનને નુકસાન થયાના અહેવાલો બહાર આવ્યા હતા. ઇરાકમાં કાર્યરત ઈરાન સમર્થિત લશ્કરી જૂથો નુકસાન પાછળ હોવાનું કહેવાય છે. પાઇપલાઇનના સમારકામમાં ઘણા અઠવાડિયા લાગવાની ધારણા છે. આનાથી દરરોજ લાખો બેરલ તેલના પુરવઠા પર અસર પડી શકે છે. પરિણામે, દરિયાઈ માર્ગો પર હુથી હુમલાઓ અને પાઇપલાઇનોને નુકસાન સાઉદી અરેબિયાના ઉર્જા પુરવઠા પડકારોને વધારી રહ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયાએ ૨૦૧૫ થી હુથીઓ સામે લાંબા સમય સુધી લશ્કરી અભિયાન ચલાવ્યું છે, પરંતુ નિર્ણાયક જમીન સફળતા પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ ગયું છે. ૨૦૨૨ માં સંઘર્ષમાં શાંતિ પછી, પરિસ્થિતિ પ્રમાણમાં શાંત થઈ ગઈ હતી. હવે, હુથીઓની નવી લશ્કરી પ્રગતિએ તે પરિસ્થિતિ બદલી નાખી છે. રિયાધ પાસે હવે પ્રશ્ન છે કે હુથીઓ સામે લશ્કરી કાર્યવાહી ક્યાં સુધી વધારવી. મોટી લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરવાથી સાઉદી શહેરો અને તેલ સ્થાપનો પર બદલો લેવાના હુમલાનું જાખમ વધી શકે છે. વધુમાં, હુથીઓને બાબ અલ-મંડાબ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગની આસપાસ મજબૂત પગપેસારો કરવાની મંજૂરી આપવાથી સાઉદી સુરક્ષા અને તેલ નિકાસ માટે પણ પડકાર ઊભો થઈ શકે છે.
શત્રુતાના પુનરુત્થાનથી યમનની નાગરિક વસ્તી પર સૌથી ગંભીર અસર પડી રહી છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન અનુસાર, હુથી અને સાઉદી સમર્થિત દળો વચ્ચેની લડાઈમાં છેલ્લા અઠવાડિયામાં ૫૦૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે. પાછલા અઠવાડિયામાં લગભગ ૨૦૦ લોકો માર્યા ગયા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આશરે ૯૪,૦૦૦ લોકો વિસ્થાપિત થયા છે. સેવ ધ ચિલ્ડ્રન અનુસાર, ૧ ઓગસ્ટથી ૯ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ઓછામાં ઓછા ૧૧૭ નાગરિકો માર્યા ગયા હતા, જેમાં ૧૯ બાળકોનો સમાવેશ થાય છે. સપ્ટેમ્બરના પહેલા અઠવાડિયામાં, ૪૩ બાળકો માર્યા ગયા અથવા ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે. સંગઠને જણાવ્યું હતું કે વધતી હિંસાનો સૌથી મોટો ભોગ બાળકો ભોગવી રહ્યા છે.
હુથીના હુમલાઓએ ઇજિપ્તની અર્થવ્યવસ્થા પર પણ અસર કરી છે. ગાઝા યુદ્ધ દરમિયાન લાલ સમુદ્રમાં જહાજા પરના હુમલાઓથી સુએઝ નહેર દ્વારા દરિયાઈ ટ્રાફિકમાં ઘટાડો થયો હતો, જેના કારણે ઇજિપ્તની આવક પર દબાણ આવ્યું હતું. હવે, સાઉદી તેલ નિકાસમાં કોઈપણ મોટો વિક્ષેપ સુએઝ નહેર અને પ્રદેશમાં અન્ય ઉર્જા પરિવહન માર્ગોને પણ અસર કરી શકે છે. સાઉદી અરેબિયા માટે પરિસ્થિતિ એ હકીકતને કારણે વધુ જટિલ છે કે તેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાથી, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, પ્રાદેશિક યુદ્ધો અને તણાવ વચ્ચે તેની ભૂમિકા પર પહેલાથી જ દબાણ હેઠળ છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત પણ હુથીઓ સામેના ભૂતપૂર્વ સાઉદી નેતૃત્વ હેઠળના લશ્કરી ગઠબંધનમાંથી ખસી ગયું છે.