પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ કહ્યું કે વંદે માતરમ આપણને હિંમતની યાદ અપાવે છે.વંદે માતરમ આત્માનો એક ભાગ છે.
વંદે માતરમની ૧૫૦મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આજે લોક્સભામાં એક ખાસ ચર્ચા યોજાઈ આ પ્રસંગે સ્વતંત્રતા ચળવળ અને ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસામાં આ દેશભક્તિ ગીતની ભૂમિકા પર યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી. પીએમ મોદીએ બપોરે ૧૨ વાગ્યે ચર્ચા શરૂ કરી. લોક્સભામાં વંદે માતરમ પર ચર્ચા માટે દસ કલાકનો સમય ફાળવવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહ અને અનુરાગ ઠાકુર વંદે માતરમ પર સરકારના મંતવ્યો રજૂ કર્યા. કોંગ્રેસ તરફથી ગૌરવ ગોગોઈ, પ્રિયંકા વાડ્રા, દીપેન્દ્ર હુડા, વિમલ અકોઇજામ, પ્રણિતી શિંદે, પ્રશાંત પડોલે, ચમલા રેડ્ડી અને જ્યોત્સના મહંતે પોતાના મંતવ્યો રજૂ કર્યા
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે લોક્સભામાં વંદે માતરમ પર ચર્ચા દરમિયાન કોંગ્રેસ પાર્ટી પર આકરા પ્રહાર કર્યા, તેના પર તુષ્ટિકરણની રાજનીતિનો આરોપ લગાવ્યો ત્યારબાદ કોંગ્રેસે તેનો જવાબ આપતાં જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું વંદે માતરમ પરનું ભાષણ ઇતિહાસ ફરીથી લખવા અને તેનું રાજકારણ કરવાનો હતો.કોંગ્રેસે કહ્યું કે ભાજપ ગમે તેટલી કોશિશ કરે, તે જવાહરલાલ નેહરુના યોગદાનને કલંક્તિ કરી શકશે નહીં.ચર્ચા દરમિયાન, કોંગ્રેસના નાયબ ગૃહ નેતા ગૌરવ ગોગોઈએ આરોપ લગાવ્યો કે વડા પ્રધાન જ્યારે પણ કોઈ પણ મુદ્દા પર બોલે છે ત્યારે તેમને ભારતના પ્રથમ વડા પ્રધાન નેહરુ અને કોંગ્રેસનો સતત ઉલ્લેખ કરવાની આદત છે. તેમણે કહ્યું, ઓપરેશન સિંદૂર પર ચર્ચા દરમિયાન, તેમણે નેહરુનું નામ ૧૪ વખત અને કોંગ્રેસનું નામ ૫૦ વખત ઉલ્લેખ્યું. જ્યારે બંધારણની ૭૫મી વર્ષગાંઠની ચર્ચા થઈ, ત્યારે નેહરુનું નામ ૧૦ વખત અને કોંગ્રેસનું નામ ૨૬ વખત ઉલ્લેખવામાં આવ્યું.ગોગોઈએ કહ્યું કે જો કોઈ રાજકીય પક્ષે વંદે માતરમને તે મહત્વ આપ્યું જે તે લાયક હતું, તો તે કોંગ્રેસ છે. તેમણે કહ્યું કે તેમની પાર્ટીએ ખાતરી કરી કે તેને ફક્ત રાજકીય સૂત્ર તરીકે ન જોવામાં આવે, પરંતુ તેને રાષ્ટ્રીય ગીતનો દરજ્જો આપવામાં આવે. ગૌરવ ગોગોઈએ કહ્યું કે રવિન્દ્રનાથ ટાગોરે સૌપ્રથમ ૧૮૯૬માં કોંગ્રેસના કલકત્તા અધિવેશનમાં વંદે માતરમ ગાયું હતું. તેમણે કહ્યું કે સરલા દેવી ચૌધરાનીએ ૧૯૦૫ના વારાણસી અધિવેશનમાં વંદે માતરમ ગાયું હતું. ગોગોઈએ કહ્યું, ગીતમાં એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો, જે વસ્તીનો હતો. મૂળ ગીતમાં ૭ કરોડનો ઉલ્લેખ હતો, પરંતુ ૧૯૦૫ના વારાણસી અધિવેશન દરમિયાન, સરલા દેવી ચૌધરાનીએ તેને બદલીને ૩૦ કરોડ કર્યું અને સમગ્ર દેશને વંદે માતરમ પર કેન્દ્રિત કર્યો.
તેમણે કહ્યું હતું કે હું તેમને અને તેમના પક્ષને નમ્રતાપૂર્વક કહેવા માંગુ છું કે તમે ગમે તેટલી કોશિશ કરો, તમે એક વાર પણ નેહરુના યોગદાનને કલંક્તિ કરી શકશો નહીં. ગોગોઈએ સમજાવ્યું કે તે મુસ્લિમ લીગ હતી જે કહેવા માંગતી હતી કે સમગ્ર વંદે માતરમનો બહિષ્કાર કરવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું, કોંગ્રેસના મૌલાના આઝાદે કહ્યું, ’મને વંદે માતરમ સાથે કોઈ વાંધો નથી.’ કોંગ્રેસ અને મોહમ્મદ અલી ઝીણા વચ્ચે આ જ તફાવત હતો. લીગના દબાણ છતાં, ૧૯૩૭માં કોંગ્રેસના સત્રમાં નિર્ણય લેવામાં આવ્યો કે રાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં વંદે માતરમના પહેલા બે શ્લોકો ગાવામાં આવશે.
લોક્સભામાં વંદે માતરમ પર ચર્ચા દરમિયાન, કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ કહ્યું કે વંદે માતરમ આપણને હિંમતની યાદ અપાવે છે. તેમણે કહ્યું કે વંદે માતરમ આત્માનો એક ભાગ છે. સંસદમાં વંદે માતરમ પર ચર્ચા પર કોંગ્રેસના સાંસદ રાજીવ શુક્લાએ કહ્યું, ૧૫૦ વર્ષ પછી, શું વંદે માતરમ પર ચર્ચાની જરૂર છે? દેશને આઝાદી મળ્યાને ૭૫ વર્ષ થઈ ગયા છે, પરંતુ તેમણે કે જનસંઘે ક્યારેય આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો નથી, અને ત્યારે તે કોનો પ્રસ્તાવ હતો? રવીન્દ્રનાથ ટાગોરનો. ભાજપ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરનું અપમાન કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તેઓ જવાહરલાલ નેહરુને પણ અપમાનિત કરતા રહે છે, પરંતુ હવે તેઓ રવિન્દ્રનાથ ટાગોરનું પણ અપમાન કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
શિવસેના (યુબીટી) નેતા આનંદ દુબેએ કહ્યું, વંદે માતરમને ૧૫૦ વર્ષ પૂર્ણ થયા છે, અને અમે અમારા બધા દેશવાસીઓને અમારી શુભકામનાઓ પાઠવીએ છીએ… તે ફક્ત એક ગીત નથી, પરંતુ તેનો અર્થ એ છે કે અમે અમારી માતાને શ્રદ્ધાંજલિ આપી રહ્યા છીએ… તેની ચર્ચા સંસદમાં થવી જોઈએ… અમે સરકારને પૂછીએ છીએ કે રાજ્યસભામાં તેના પર પ્રતિબંધ કેમ મૂકવામાં આવ્યો છે. અમે માનીએ છીએ કે દેશ સૌથી મહાન છે… તેને રાજ્યસભામાં પણ ગવાવું જોઈએ…
કોંગ્રેસના સાંસદ રણજીત રંજને કહ્યું, શું આપણે પ્રાચીન ઇતિહાસ વાંચવા સંસદમાં આવ્યા છીએ? જો આ ઇતિહાસ પ્રદૂષણ ઘટાડે છે, તો ઇતિહાસ શીખવો… લોકોને આજે એરપોર્ટ પર રાહ જોવી પડી રહી છે, ચાર ગણું ભાડું ચૂકવવું પડી રહ્યું છે. શું આ ભાષણ આ મુદ્દાઓને સંબોધે છે? અમે વંદે માતરમ પણ ગાયું હતું, પરંતુ તેની આડમાં, તમે ફક્ત એક જ પક્ષને દોષી ઠેરવી રહ્યા છો અને તમે વર્તમાન પરિસ્થિતિનો જવાબ કેમ નથી આપી રહ્યા: પ્રદૂષણ, એરપોર્ટ પર સમસ્યાઓ?
સમાજવાદી પાર્ટી (સપા) ના પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે શાસક ભાજપની ટીકા કરતા કહ્યું કે વંદે માતરમ ફક્ત ગાવું જ નહીં, પણ તેનો અભ્યાસ પણ કરવો જોઈએ, પરંતુ આજના વિભાજનકારી લોકો તેના દ્વારા દેશને વિભાજીત કરવા માંગે છે. લોક્સભામાં વંદે માતરમ પર ચર્ચામાં ભાગ લેતી વખતે અખિલેશે આરોપ લગાવ્યો કે વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં સત્તામાં રહેલા લોકો દરેક વસ્તુનો શ્રેય લેવા માંગે છે.
સપા સાંસદે કહ્યું, આપણી શાસક પાર્ટી દરેક વસ્તુનો શ્રેય લેવા માંગે છે. તેઓ એવા મહાપુરુષોને પણ અપનાવવા માંગે છે જે તેમના નથી, અથવા જે વસ્તુઓ તેમની નથી. અખિલેશે કહ્યું, વંદે માતરમ ફક્ત ગાવા માટે નથી, તેનો અભ્યાસ પણ થવો જોઈએ. સત્તામાં રહેલા લોકોએ મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ કે આપણે તેનો કેટલો સારી રીતે અભ્યાસ કરી રહ્યા છીએ. આજના ’વિભાજનવાદીઓ’ તેના દ્વારા દેશને વિભાજીત કરવા માંગે છે.
ભાજપ પર નિશાન સાધતા, સપા સાંસદે કહ્યું કે વંદે માતરમ કોઈ શો કે રાજકીય મુદ્દો નથી, પરંતુ એવું લાગે છે કે વંદે માતરમ તેમના (શાસક પક્ષ) દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં પ્રાથમિક શાળાઓના એકીકરણનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે જ્યારે આપણે સ્વતંત્ર છીએ, ત્યારે ઉત્તર પ્રદેશમાં પ્રાથમિક શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી રહી છે. ૨૬,૦૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી હતી.
વંદે માતરમ પર સંસદમાં ગરમાગરમ ચર્ચા વચ્ચે, પશ્ર્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ સીધા ભાજપને કઠેડામાં મૂક્યો. કોલકાતામાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન, તેમણે પ્રશ્ર્ન કર્યો કે જો ભાજપ નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ, રવીન્દ્રનાથ ટાગોર અને રાજા રામ મોહન રોય જેવા મહાન સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ અને વિચારકોની કદર નથી કરતું, તો તે કોની કદર કરે છે?
મમતા બેનર્જીએ કહ્યું, મેં સાંભળ્યું છે કે ભાજપમાં કેટલાક લોકો કહે છે કે તેઓ નેતાજીની કદર નથી કરતા. તો મને કહો, જો તમે નેતાજી, ટાગોર અને રાજા રામ મોહન રોયનો આદર નથી કરતા, તો તમે કોનો આદર કરો છો?
પશ્ર્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ કોલકાતામાં ભગવદ ગીતાના પાઠને છોડી દેવાના તેમના નિર્ણયને સમજાવતા કહ્યું કે તેઓ હાજરી આપી ન હતી કારણ કે આ કાર્યક્રમ ભાજપ સાથે સંકળાયેલો હતો. રવિવારે સંતનાન સંસ્કૃતિ સંસદ દ્વારા આયોજિત, આ કાર્યક્રમમાં લાખો લોકો ઉમટી પડ્યા, જેને ૨૦૨૬ ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા હિન્દુ ઓળખના મુખ્ય પ્રદર્શન તરીકે જોવામાં આવે છે.
એરપોર્ટ પર મીડિયા સાથે વાત કરતા મમતા બેનર્જીએ કહ્યું, જો આ કાર્યક્રમ ન્યાયી હોત, તો હું ચોક્કસપણે હાજર રહી હોત. હું એક રાજકીય પક્ષ સાથે સંબંધ રાખું છું અને એક વિચારધારાને અનુસરું છું. હું દરેક ધર્મ અને દરેક સમુદાયનું સન્માન કરું છું. પરંતુ ભાજપની સીધી સંડોવણીવાળા કાર્યક્રમમાં હું કેવી રીતે હાજરી આપી શકું? તેમણે ઉમેર્યું, હું એવા કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપતી નથી જ્યાં નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝનું અપમાન થાય છે અથવા જ્યાં મહાત્મા ગાંધીના સિદ્ધાંતોનું પાલન થતું નથી. મારા માતાપિતાએ મને આ શીખવ્યું નથી. હું બંગાળનું અપમાન કરનારા અને બંગાળ વિરોધી લોકોનું સમર્થન કરતી નથી.