રાજસ્થાનમાં પંચાયત રાજ ચૂંટણીઓની રાહ પૂરી થવાની છે. રાજ્ય ચૂંટણી પંચ શનિવાર, ૩ ઓક્ટોબર, બપોરે ૩ વાગ્યે ચૂંટણીનું સમયપત્રક જાહેર કરશે. આ સાથે, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આદર્શ આચારસંહિતા લાગુ થશે.
ચૂંટણીઓ ચાર તબક્કામાં યોજાવાની ધારણા છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયા ૯ નવેમ્બર સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. રાજ્ય ચૂંટણી પંચ દ્વારા પંચાયત ચૂંટણી આચારસંહિતા લાગુ થયા બાદ, જિલ્લા કલેક્ટર ૫ અથવા ૬ ઓક્ટોબરના રોજ જાહેરનામું બહાર પાડે તેવી શક્યતા છે. નામાંકન પ્રક્રિયા એક અઠવાડિયામાં શરૂ થઈ શકે છે. આ પ્રક્રિયા મૂળ સપ્ટેમ્બરમાં પૂર્ણ થવાની હતી, પરંતુ વિલંબને કારણે, સૂચના અને નામાંકન વચ્ચેનો સમય ઓછો થઈ શકે છે.
સરપંચ અને વોર્ડ પંચની ચૂંટણીઓ મતપત્રક દ્વારા કરવામાં આવશે, જ્યારે પંચાયત સમિતિ અને જિલ્લા પરિષદના સભ્યો માટે મતદાન ઈવીએમ દ્વારા કરવામાં આવશે. પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓમાં મહિલાઓ માટે પચાસ ટકા અનામત યથાવત રહેશે.
રાજ્ય ચૂંટણી પંચ દ્વારા સમયપત્રક જાહેર થતાં જ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આચારસંહિતા લાગુ થશે. તે લગભગ બે મહિના સુધી અમલમાં રહેવાની ધારણા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, સરકારી કર્મચારીઓની બદલીઓ સહિત ઘણા વહીવટી નિર્ણયો સ્થગિત કરવામાં આવશે.
૧.૬૯ લાખથી વધુ જનપ્રતિનિધિઓ ચૂંટાશે.
પંચાયત રાજ ચૂંટણીમાં આશરે ૧.૬૯ લાખ જનપ્રતિનિધિઓ ચૂંટાશે. આમાં ૧,૪૦૩ જિલ્લા પરિષદ સભ્યો અને ૮,૨૪૫ પંચાયત સમિતિ સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. આ ચૂંટણીઓ દ્વારા, રાજ્યમાં ૪૧ જિલ્લા વડાઓ અને ૪૫૭ પંચાયત સમિતિના વડાઓ ચૂંટાશે. આ ઉપરાંત, ૧૪,૪૦૩ ગ્રામ પંચાયતોમાં સરપંચ, ઉપસરપંચ અને આશરે ૧.૩૦ લાખ વોર્ડ પંચોની ચૂંટણીઓ યોજાશે.
રાજ્યના ૪૧ જિલ્લા વડા પદોમાંથી ૨૦ મહિલાઓ માટે અનામત છે. બિકાનેર વિભાગના તમામ જિલ્લાઓમાં જિલ્લા વડા પદ મહિલાઓ માટે અનામત રહેશે.૪૫૭ પંચાયત સમિતિઓમાંથી ૨૨૧ પ્રધાન પદ મહિલાઓ માટે અનામત છે. જયપુર અને જાધપુરમાં ૧૧ પંચાયત સમિતિઓનું નેતૃત્વ મહિલાઓ કરશે. ડુંગરપુર, બાંસવાડા, સલુમ્બર અને પ્રતાપગઢમાં પ્રધાન પદ એસટી શ્રેણી માટે અનામત રહેશે.
૧૪,૪૦૩ ગ્રામ પંચાયતોમાં આશરે ૭,૨૦૦ મહિલા સરપંચ ચૂંટાશે. આશરે ૧૩૦,૫૮૪ વોર્ડ પંચ પદોમાંથી આશરે ૬૫,૦૦૦ મહિલાઓ માટે અનામત છે.
સરપંચ પદોમાંથી ૩,૦૫૮ એસટી માટે, ૨,૪૯૩ એસસી માટે અને ૧,૯૬૧ ઓબીસી માટે અનામત છે. આશરે ૧,૩૦,૦૦૦ વોર્ડ પંચ પદોમાંથી, ૨૧,૯૬૨ એસસી માટે, ૧૯,૧૧૭ એસટી માટે અને આશરે ૧૫,૦૦૦ ઓબીસી માટે અનામત છે. બાંસવાડા, ડુંગરપુર, પ્રતાપગઢ અને સાલુંભરમાં, બધા ૧,૨૫૩ સરપંચ પદો એસટી માટે અનામત છે.