
મુંબઈમાં, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ) વડા મોહન ભાગવતે કહ્યું કે ભારતમાં ધર્મ અને રાષ્ટ્રને અલગ અસ્તિત્વ તરીકે જોઈ શકાય નહીં. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રનો હેતુ ધર્મ સાથે જોડાયેલો છે, અને ધર્મ રાષ્ટ્રને મજબૂત બનાવે છે. તેમના મતે, બંને એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. ભાગવતે આ નિવેદન અખિલ ભારતીય વિહાર સેવા સમૂહના ૧૪મા સંમેલનને સંબોધતા આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે જા કોઈ રાષ્ટ્ર નબળું પડે છે, તો ધર્મ પણ પ્રભાવિત થાય છે, અને બંને સાથે આગળ વધવાની આપણી જવાબદારી છે.
આરએસએસ વડાએ કહ્યું કે આજે દુનિયા વિકાસ અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને પારિવારિક જીવન, અને ધાર્મિક શ્રદ્ધા અને સંઘર્ષ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાના પડકારનો સામનો કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે દુનિયામાં ઘણી જગ્યાએ સંતુલનનો અભાવ દેખાય છે. તેમના મતે, એક સમસ્યાનું નિરાકરણ કરતી વખતે, બીજી સમસ્યા ઊભી થાય છે.
ભાગવતે કહ્યું કે ભારતની જ્ઞાન પરંપરા દુનિયા સામેના આ પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતે ઐતિહાસિક રીતે અન્ય દેશો પર કબજા કર્યા વિના અથવા લોકોને અન્ય ધર્મોમાં રૂપાંતરિત કર્યા વિના વિશ્વ સાથે પોતાનું જ્ઞાન શેર કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે દુનિયાને આશા છે કે આગળનો માર્ગ ભારતમાં રહેલો છે.
ભારતની જ્ઞાન પરંપરાનો ઉલ્લેખ કરતા, મોહન ભાગવતે વેદ, ઉપનિષદ, રામાયણ, મહાભારત, ગીતા, જૈન આગમ, ત્રિપિટક અને ગુરુ ગ્રંથ સાહિબ સહિત સંતોના ઉપદેશોનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં જ્ઞાનનો વિશાળ વારસો છે જેની આજે વિશ્વને જરૂર છે. ભાગવતના મતે, ભક્તિ અને સમર્પણ દ્વારા વ્યક્તિ ભગવાનની નજીક પહોંચી શકે છે.
ભાગવતે કહ્યું કે આ જ્ઞાન અને પરંપરાને આગળ ધપાવનારાઓના જીવન અને પરંપરાઓનું રક્ષણ કરવું એ માત્ર ધાર્મિક જવાબદારી જ નથી, પરંતુ માનવતાની સેવા પણ છે. તેમણે કહ્યું કે આવા લોકોનું રક્ષણ કરવાનો અર્થ ફક્ત વ્યક્તિના જીવનનું રક્ષણ જ નથી, પરંતુ સમગ્ર માનવતાના સુરક્ષિત ભવિષ્યનું રક્ષણ પણ છે.