
પાકિસ્તાન તેની પ્રવૃત્તિઓથી દૂર નથી રહ્યું. આતંકવાદીઓને તાલીમ આપીને અને રક્ષણ આપીને, તે વિશ્વને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને છેતરવા અને એફએટીએફ ગ્રે લિસ્ટમાં સામેલ ન થવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. આ પ્રયાસના ભાગ રૂપે, તેણે હવે જૈશ-એ-મોહમ્મદના વડા મૌલાના મસૂદ અઝહર પર ૭૦ લાખ રૂપિયાનું ઇનામ જાહેર કર્યું છે.પાકિસ્તાનની ફેડરલ ઇન્વેસ્ટગેશન એજન્સીએ મસૂદ અઝહરને વિશ્વના મોસ્ટ વોન્ટેડ આતંકવાદીઓની નવી રેડ બુકમાં ભાગેડુ જાહેર કર્યો છે અને ઇનામ રકમ ૨ મિલિયનથી વધારીને ૭ મિલિયન કરી છે.
અગાઉ, મસૂદ અઝહર પર ઇનામ ૫ મિલિયન હતું. પાકિસ્તાન દ્વારા આ કોસ્મેટિક કાર્યવાહી ઓક્ટોબરમાં ફાઇનાન્સિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સની બેઠક પહેલા કરવામાં આવી છે. પાકિસ્તાન એફએટીએફની ગ્રે લિસ્ટમાં મુકાવાનું ટાળવા માંગે છે.અગાઉ પણ, એફએટીએફની ગ્રે લિસ્ટમાં મુકાવાથી બચવા માટે, પાકિસ્તાને ૨૦૨૧ માં દાવો કરવાનું શરૂ કર્યું હતું કે મસૂદ અઝહર તેની ધરતી પર નથી અને અફઘાનિસ્તાન ભાગી ગયો હતો. તે જ સમયે, ફેડરલ ઇન્વેÂસ્ટગેશન એજન્સીએ મસૂદ અઝહર પર ૫ મિલિયનનું ઇનામ રાખ્યું હતું. હવે, લગભગ પાંચ વર્ષ પછી, ઇનામ વધારીને ૭ મિલિયન કરવામાં આવ્યું છે.
પાકિસ્તાન ૨૦૨૧ થી સતત કહી રહ્યું છે કે મસૂદ અઝહર અફઘાનિસ્તાનમાં છુપાયેલો છે. દરમિયાન, છેલ્લા છ મહિનાથી ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા ટેકનિકલ વિશ્લેષણમાં ખુલાસો થયો છે કે તે પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતના નવાબશાહ શહેરમાં છુપાયેલો છે. અગાઉના એક ઇન્ટરવ્યુમાં, પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીના નેતા અને ભૂતપૂર્વ વિદેશ પ્રધાન બિલાવલ ભુટ્ટોએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનને જૈશ-એ-મોહમ્મદના વડા મસૂદ અઝહર ક્યાં છે તે ખબર નથી. તેમણે કહ્યું હતું કે જા ભારત મસૂદ અઝહર પાકિસ્તાનમાં હોવાના નક્કર પુરાવા પ્રદાન કરે છે, તો તેની ધરપકડ કરવામાં આવશે. મસૂદ અઝહર ઉપરાંત,એફઆઇએ ની નવી અપડેટ કરેલી રેડ બુકમાં ૨૬/૧૧ ના મુંબઈ હુમલામાં સામેલ ૧૯ આતંકવાદીઓના નામ શામેલ છે, જેમાં તે લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે જેમણે ઓપરેટિવ્સને મદદ કરી, ભંડોળ પૂરું પાડ્યું અથવા બોટની વ્યવસ્થા કરી. આમાંથી ૧૭ તેમના ફોટોગ્રાફ્સ અને ૨૬/૧૧ માં તેમની ચોક્કસ ભૂમિકાઓ સાથે સૂચિબદ્ધ છે. પાકિસ્તાને ગુપ્ત રીતે લશ્કર-એ-તૈયબા સાથે જાડાણ અને બે આતંકવાદીઓના ઓપરેશનલ ભૂમિકાઓની વિગતો દૂર કરી છે, ફક્ત તેમના નામ જાળવી રાખ્યા છે.
એફએટીએફએ તેની અપડેટ કરેલી યાદીમાં તુર્બતના મુહમ્મદ ખાનનું નામ સામેલ કર્યું છે, જેણે હુમલાખોરોને મુંબઈ લઈ જવા માટે અલ-હુસૈની બોટ પૂરી પાડી હતી, પરંતુ તેનો ફોટોગ્રાફ, લશ્કર-એ-તોઇબાની લિંક અને ભૂમિકા દૂર કરી દીધી છે. તેવી જ રીતે, બહાવલનગરના અબ્દુલ રહેમાનનો ફોટોગ્રાફ અને લશ્કર-એ-તોઇબા સાથે જાડાણ રેકોર્ડમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યું છે. ૨૦૨૧ની એફઆઇએ યાદીમાં બંને વ્યÂક્તઓની સંપૂર્ણ ભૂમિકાઓ અને ફોટોગ્રાફ્સ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા. અપડેટ કરેલી યાદીમાં અલ-હુસૈની અને અલ-ફૌઝ બોટ પર હુમલાખોરોની દરિયાઈ મુસાફરીને સરળ બનાવવા માટે જવાબદાર ૧૧ લશ્કર-એ-તોઇબા આતંકવાદીઓની યાદી આપવામાં આવી છે.૨૬/૧૧ ના હુમલામાં મદદ કરનારા પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓની યાદીઃ મુહમ્મદ અમજદ ખાન (મુલતાન) શાહિદ ગફૂર (બહાવલપુર),મુહમ્મદ ઉસ્માન (સાહિવાલ),અતીક-ઉર-રહેમાન (લાહોર),રિયાઝ અહેમદ (હાફિઝાબાદ),મુહમ્મદ મુશ્તાક (ગુજરાંવાલા),મુહમ્મદ નઈમ (ડેરા ગાઝી ખાન),અબ્દુલ શકુર (કરાચી),મુહમ્મદ સાબીર સલ્ફી (મુલતાન),મુહમ્મદ ઉસ્માન (લોધરન),શકીલ અહેમદ (રહીમ યાર ખાન) વધુમાં, યાદીમાં ૨૬/૧૧ ના હુમલાને ભંડોળ પૂરું પાડનારા છ આતંકવાદીઓનો સમાવેશ થાય છેઃ મોહમ્મદ ઇÂફ્તખાર અલી (ફૈસલાબાદ), એક લશ્કર-એ-તોયબા ઓપરેટિવ જેણે હુમલાખોરો અને તેમના હેન્ડલર વચ્ચે વાતચીત માટે વીઓઆઇપી કનેક્શન સ્થાપિત કરવા માટે ૭૦,૦૦૦ રૂપિયા (પાકિસ્તાની ચલણ) ખર્ચ્યા હતા; મોહમ્મદ ઝિયા (રાવલપિંડી), જેણે હુમલા માટે લશ્કર-એ-તોયબાને ૮૦,૦૦૦ આપ્યા હતા; મોહમ્મદ અબ્બાસ નાસિર (ખાનેવાલ), જેમણે ૨૫૩,૦૦૦ આપ્યા; જાવેદ ઇકબાલ (કાસુર), જેમણે ૧૮૬,૪૩૦ આપ્યા; મુખ્તાર અહેમદ (મંડી બહાઉદ્દીન), જેમણે ૨૯૮,૦૪૭ નું દાન આપ્યું; અને અહેમદ સઈદ (બટ્ટાગ્રામ), જેમણે ઓપરેશન માટે ૨.૧ મિલિયન આપ્યા.એફઆઇએ અનુસાર, ૨૬/૧૧ ના હુમલામાં સામેલ તમામ ૧૭ આતંકવાદીઓ ૧૮ વર્ષથી ફરાર છે. જા કે, ભારતીય ગુપ્તચર સૂત્રોએ પુષ્ટિ આપી છે કે તમામ ૧૭ વ્યક્તિઓ પાકિસ્તાનની અંદર છે, અને તેમને ની મોસ્ટ વોન્ટેડ યાદીમાં મૂકવા એ આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસને વાળવા માટે માત્ર એક ઢોંગ છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં, પાકિસ્તાનમાં મોસ્ટ વોન્ટેડ આતંકવાદીઓની કુલ સંખ્યામાં ૩૫%નો વધારો થયો છે, જ ની ૨૦૨૧ ની રેડ બુકમાં ૧,૩૩૦ આતંકવાદીઓથી તાજેતરની રિલીઝમાં ૧,૮૦૪ થયો છે.