ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકોના કેલેન્ડરને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે ઇસ્લામાબાદમાં યોજાયેલી એસસીઓ રાષ્ટÙીય સંયોજકોની બેઠકમાં ભારતની ભાગીદારીએ અટકળોને વેગ આપ્યો છે. પ્રશ્ન એ છે કે શું વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી વર્ષે રાજ્ય વડાઓ સમિટ માટે પાકિસ્તાનની મુલાકાત લેશે. ૨૦૧૭ માં યુરેશિયન બ્લોકના સંપૂર્ણ સભ્ય બન્યા પછી, ભારતે સાત વ્યÂક્તગત સમિટમાંથી ફક્ત એક જ છોડી દીધી છે.જાકે, અધિકારીઓ કહે છે કે તેમની અગાઉની હાજરીથી તેઓ પાકિસ્તાનમાં કોઈપણ બહુપક્ષીય કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપશે તેની ખાતરી મળતી નથી.
આનું કારણ એ છે કે ભારત સતત પાકિસ્તાનને આતંકવાદને પ્રાયોજિત કરતો દેશ માને છે.વધારાના સચિવ આલોક ડિમરી રાષ્ટ્રીય સંયોજકોની બેઠક માટે આ અઠવાડિયે પાકિસ્તાન ગયા હતા. ભારતની પાકિસ્તાનની આ પહેલી મુલાકાત દર્શાવે છે કે ચીન અને રશિયાના પ્રભુત્વવાળા એસસીઓ, ભારત-પાકિસ્તાન તણાવથી કેવી રીતે અસ્પૃશ્ય રહ્યું છે. જાકે, જીછછઇઝ્રનું પ્રાદેશિક માળખું હજુ સુધી અસ્પૃશ્ય રહ્યું નથી. જાકે,પીએમ મોદીની મુલાકાત માટે, સત્તાવાર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, ભારત અંતિમ નિર્ણય લેતા પહેલા સરહદ પાર આતંકવાદ માટે પાકિસ્તાનના સતત સમર્થનને ધ્યાનમાં લેશે.
મુખ્ય સમિટ પહેલા સંરક્ષણ અને વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકો પર પણ આ જ વાત લાગુ પડે તેવી શક્્યતા છે. આનું કારણ એ છે કે ભારત કોઈપણ મહત્વપૂર્ણ વાતચીત માટે વાતાવરણ બનાવવા માટે પાકિસ્તાન તરફથી સરહદ પાર આતંકવાદ સામે નક્કર અને અપરિવર્તનીય કાર્યવાહી ઇચ્છે છે.
આ અઠવાડિયાની બેઠક બાદ, પાકિસ્તાની પીએમ શાહબાઝ શરીફ ટૂંક સમયમાં તમામ સભ્ય દેશોના નેતાઓને પત્ર લખીને એસસીઓ હેડ્સ ઓફ સ્ટેટ સમિટમાં આમંત્રણ આપશે.શહેબાઝ શરીફે અગાઉ પીએમ મોદીને ઇસ્લામાબાદમાં ૨૦૨૪ના રાષ્ટ્ર પ્રમુખ શિખર સંમેલનમાં આમંત્રણ આપ્યું હતું. જાકે, ત્યારબાદ ભારતે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરને મોકલ્યા હતા, જે સામાન્ય રીતે તે બેઠકમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. પીએમ મોદી એસસીઓની સર્વોચ્ચ નિર્ણય લેતી સંસ્થા, રાજ્ય વડાઓની પરિષદની બેઠકોમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ બેઠકો એસસીઓ પ્રમુખપદ ધરાવતા દેશોમાં દર વર્ષે વારાફરતી યોજાય છે.
પાકિસ્તાને ગયા મહિને બિશ્કેક શિખર સંમેલનમાં કિર્ગિસ્તાન પાસેથી પ્રમુખપદ સંભાળ્યું હતું. જાકે વડા પ્રધાન મોદીએ ૨૦૨૪ના કઝાકિસ્તાન શિખર સંમેલનમાં હાજરી આપી ન હતી, પરંતુ પાકિસ્તાનની મુલાકાત લેવાનો નિર્ણય લેતી વખતે ભારત ઘણા મુદ્દાઓ પર વિચાર કરશે. આમાં પાકિસ્તાન દ્વારા પ્રાયોજિત આતંકવાદ, તેમજ અનેક ભૂ-રાજકીય વિચારણાઓનો સમાવેશ થાય છે.એસસીઓ સાથે ભારતનું જાડાણ ચીન સાથેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે રશિયા સાથે વ્યૂહાત્મક અને લાંબા સમયથી ચાલતા સંબંધો જાળવી રાખે છે.રસપ્રદ વાત એ છે કે, આતંકવાદ વિરોધી અને સુરક્ષા સહયોગ દિલ્હીના આ જૂથ સાથે જાડાણનું મુખ્ય કારણ છે.
તે ભારતને મધ્ય એશિયાઈ જાડાણ અને અફઘાનિસ્તાનમાં પ્રાદેશિક સુરક્ષા સુધારવામાં પણ મદદ કરે છે, જ્યારે વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાને મજબૂત બનાવે છે. દરમિયાન, ભારતીય રાજદૂત આલોક ડિમરીનું પાકિસ્તાનમાં ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું.એક સત્તાવાર ફોટોગ્રાફમાં, તેઓ પાકિસ્તાનના નાયબ વડા પ્રધાન અને વિદેશ પ્રધાન ઇશાક ડારની બાજુમાં ઉભા રહેલા જાઈ શકાય છે. અધિક સચિવ આલોક ડિમરીએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય સંયોજકોએ કનેÂક્ટવિટી, વેપાર અને પરિવહન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને સામાન્ય સુખાકારી અને સમૃદ્ધિ માટે એક એજન્ડા નક્કી કર્યો છે. આ કાર્યક્રમ એક વર્ષ ચાલશે અને ઇસ્લામાબાદ સમિટ સાથે સમાપ્ત થશે.