પંચમહાલ જિલ્લામાં સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન હેઠળ ચાલતા શિક્ષણ વિભાગમાં એક ચોંકાવનારો આર્થિક કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. જિલ્લામાં કરાર આધારિત ફરજ બજાવતા બે કર્મચારીઓએ ખાનગી એજન્સીઓ સાથે મળીને આશરે 2.79 કરોડ રૂપિયાથી વધુની ઉચાપત કરી હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે. આ બનાવે સમગ્ર શિક્ષણ તંત્રમાં ચકચાર મચાવી છે અને જવાબદારીઓ તેમજ દેખરેખ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
માહિતી અનુસાર, સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન પંચમહાલ કચેરીમાં હિસાબી અધિકારી તરીકે ફરજ બજાવતા પૂજન જોશી અને QEM તરીકે કાર્યરત નિતિન પટેલે આ ગેરરીતિ આચરી હતી. વર્ષ 2024-2025 અને 2025-2026 દરમિયાન આ બંને કર્મચારીઓએ સુયોજિત રીતે કૌભાંડ આચર્યું હતું. બંનેએ ખાનગી એજન્સીઓ સાથે સાંઠગાંઠ કરીને સરકારી નાણાંની ગેરવહીવટ કરી અને બોગસ બિલોના આધારે લાખો નહીં પરંતુ કરોડોની રકમ પોતાના લાભ માટે વાપરી હતી.
તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે જિલ્લાના પ્રાથમિક શાળાઓ માટે કોમ્પ્યુટર મશીનરી, સ્માર્ટ ક્લાસના સાધનો અને ફાયર સેફટી માટે જરૂરી ઉપકરણોની ખરીદી દર્શાવવામાં આવી હતી. પરંતુ હકીકતમાં કોઈપણ પ્રકારની ખરીદી કરવામાં આવી નહોતી. પૂર્વ મંજૂરી લીધા વગર અને કોઈપણ વાસ્તવિક પુરાવા વિના ફક્ત બોગસ બિલો રજૂ કરીને નાણાંની ઉચાપત કરવામાં આવી હતી. આ કૌભાંડની રીત અત્યંત સુયોજિત અને ટેક્નિકલ રીતે કરવામાં આવી હોવાનું જણાય છે.
આ ઉપરાંત, બંને કર્મચારીઓએ જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારીની બોગસ સહીઓ કરીને સરકારી દસ્તાવેજોમાં ખોટી એન્ટ્રીઓ દાખલ કરી હતી. સૌથી ગંભીર બાબત એ છે કે બંને કર્મચારીઓની બદલી થઈ ગયા બાદ પણ તેમણે ઇન્ટરનેટ બેંકિંગના માધ્યમથી સરકારી ખાતામાંથી રકમ ખાનગી એજન્સીઓના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. આથી સાબિત થાય છે કે તેઓને સિસ્ટમમાં લાંબા સમય સુધી ઍક્સેસ મળતી રહી હતી અને યોગ્ય દેખરેખનો અભાવ હતો.
આ સમગ્ર કૌભાંડમાં રાજકોટ સ્થિત “શ્રી રામ એન્ટરપ્રાઇઝ”, “વેદિકા એન્ટરપ્રાઇઝ” અને “અક્ષર સેફ્ટી પ્રોડક્ટ” તેમજ ગોધરા સ્થિત “જે.એસ. કોમ્પ્યુટર” જેવી એજન્સીઓના નામ સામે આવ્યા છે. પ્રાથમિક તપાસ મુજબ આ એજન્સીઓએ બોગસ બિલો બનાવી અને સરકારી નાણાંની ઉચાપતમાં સહકાર આપ્યો હતો. આ તમામ એજન્સીઓની ભૂમિકા અંગે વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
આ કૌભાંડનો ભાંડો ત્યારે ફૂટ્યો જ્યારે જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી દ્વારા વાર્ષિક હિસાબોનું ઓડિટ કરાવવામાં આવ્યું. ઓડિટ દરમિયાન હિસાબોમાં ગેરરીતિઓ, બોગસ ખર્ચ અને શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન સામે આવતા સમગ્ર મામલો બહાર આવ્યો હતો. ત્યારબાદ તાત્કાલિક આંતરિક તપાસ શરૂ કરવામાં આવી અને સંબંધિત દસ્તાવેજોની ચકાસણી હાથ ધરાઈ.
હાલમાં, જવાબદાર કર્મચારીઓ વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. જિલ્લા શિક્ષણ તંત્ર દ્વારા ઉચ્ચ અધિકારીઓને રિપોર્ટ મોકલવામાં આવ્યો છે અને કાયદેસરની કાર્યવાહી માટે પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. શક્ય છે કે આ મામલે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાઈ અને ગુનાહિત તપાસ પણ હાથ ધરવામાં આવે.
આ બનાવે શિક્ષણ વિભાગની પારદર્શિતા અને દેખરેખ પ્રણાલી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. સરકારી યોજનાઓ માટે ફાળવવામાં આવતા નાણાંનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય તેની ખાતરી કરવા માટે મજબૂત મોનીટરીંગ સિસ્ટમની જરૂરિયાત ફરી એકવાર સ્પષ્ટ બની છે. ખાસ કરીને ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન અને ઇન્ટરનેટ બેંકિંગની સુરક્ષા અંગે વધુ કડક પગલાં લેવાની જરૂરિયાત પણ સામે આવી છે.
સ્થાનિક સ્તરે આ બનાવને લઈને લોકોમાં રોષનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. શિક્ષણ જેવા મહત્વના ક્ષેત્રમાં આ પ્રકારની ગેરરીતિઓને લઈને વાલીઓ અને નાગરિકોમાં અસંતોષ ફેલાયો છે. લોકો દોષિતોને કડક સજા થાય અને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ફરી ન બને તે માટે સખત કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.