બળતણ, વીજળી અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો થવાથી જથ્થાબંધ બજારને બળ મળ્યું છે
તહેવારો અને વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિ વચ્ચે, સામાન્ય લોકો અને ઉદ્યોગ માટે ચિંતાજનક આંકડો બહાર આવ્યો છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, ભારતનો જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (ડબ્લ્યુપીઆઇ) આધારિત ફુગાવાનો દર સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં ૧૧.૩૯ ટકાના બે આંકડામાં પહોંચી ગયો. ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માં આ દર ૯.૯૨ ટકા હતો. તમામ ચીજવસ્તુઓ માટેનો અખિલ ભારતીય જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક ઓગસ્ટમાં ૧૧૦.૮ ટકાથી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં ૧૧૨.૫ ટકા થયો. જથ્થાબંધ ભાવમાં આ અચાનક વધારો મુખ્યત્વે ખનિજ તેલ, ખાદ્ય પદાર્થો, ક્રૂડ તેલ અને કુદરતી ગેસ, કોલસો, મૂળભૂત ધાતુઓ અને રસાયણોના ઊંચા ભાવને કારણે થયો હતો.
જથ્થાબંધ ફુગાવામાં વધારો થવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
સપ્ટેમ્બરમાં જથ્થાબંધ ફુગાવામાં વધારો થવામાં ઇંધણ અને વીજળી શ્રેણીએ સૌથી વધુ ફાળો આપ્યો.
ઇંધણ અને વીજળી ક્ષેત્રઃ આ સેગમેન્ટમાં વાર્ષિક ફુગાવાનો દર ઓગસ્ટમાં ૨૨.૯૩ ટકાથી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં ૨૫.૮૫ ટકાના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો. તેનો સૂચકાંક પણ ૧૦૮.૩ ટકાથી વધીને ૧૧૦.૫ થયો.
ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોઃ ઉત્પાદિત ઉત્પાદનો માટે ફુગાવો પણ વધ્યો, ઓગસ્ટમાં ૮.૩૭ ટકાથી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં ૯.૭૬ ટકા થયો, જેમાં સૂચકાંક ૧૦૮.૮ થી વધીને ૧૧૦.૨ થયો.
પ્રાથમિક વસ્તુઓઃ પ્રાથમિક વસ્તુઓની શ્રેણીમાં ફુગાવો ૭.૭૬ ટકાથી વધીને ૮.૬૭ ટકા થયો, અને સૂચકાંક ૧૧૮.૧ થી વધીને ૧૨૦.૩ થયો.
ખાદ્ય બજેટ કેમ બગડી રહ્યું છે અને ખાદ્ય સૂચકાંકની સ્થિતિ શું છે?
ડબ્લ્યુપીઆઇ ફૂડ ઇન્ડેક્સ, જે એકંદર સૂચકાંકમાં નોંધપાત્ર ૨૪.૯૯ ટકા હિસ્સો રજૂ કરે છે, તે ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માં ૭.૦૫ ટકાથી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં ૮.૬૬ ટકા થયો. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ ખાદ્ય સૂચકાંકમાં પ્રાથમિક વસ્તુઓના જૂથ હેઠળ “ખાદ્ય વસ્તુઓ” અને ઉત્પાદિત ઉત્પાદનો હેઠળ “ખાદ્ય ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન” બંનેનો સમાવેશ થાય છે. જથ્થાબંધ ભાવોની સાથે, ઓલ ઈÂન્ડયા આઉટપુટ પ્રોડ્યુસર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ પણ ઓગસ્ટમાં ૧૧૦.૮ થી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં ૧૧૨.૫ થયો. વાણિજ્ય મંત્રાલયે પાછલા મહિનાના ડેટાની Âસ્થતિ પણ સ્પષ્ટ કરી છે. જુલાઈ ૨૦૨૬ માટેનો અંતિમ ડબ્લ્યુપીઆઇ ઇન્ડેક્સ ૧૧૦.૦ પર યથાવત રહ્યો, જેના પરિણામે જુલાઈ માટેનો અંતિમ જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર ૯.૭૮ ટકા રહ્યો. જુલાઈ માટેનો અંતિમ સૂચકાંક ૨૦૨૨-૨૩ બેઝ યરના આધારે ૯૮.૯૭ ટકાના ભારિત પ્રતિભાવ દર સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માટેનો કામચલાઉ સૂચકાંક ૮૩.૪ ટકાના ભારિત પ્રતિભાવ દર પર આધારિત છે.
વધતા ઇંધણ અને મૂળભૂત કાચા માલના ખર્ચે ઉદ્યોગો માટે ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કર્યો છે. જથ્થાબંધ ભાવમાં આ બેવડા આંકડાનો વધારો (૧૧.૩૯%) સૂચવે છે કે છૂટક બજારો નજીકના ભવિષ્યમાં પણ દબાણનો અનુભવ કરી શકે છે, જે ગ્રાહક ચીજવસ્તુઓ અને રોજિંદા જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવને અસર કરશે.