ભારતીય અર્થતંત્રે ફરી એકવાર તેના મજબૂત પ્રદૃર્શનથી બજારો અને અર્થશાસ્ત્રીઓને આશ્ર્ચર્યચકિત કર્યા છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના ત્રીજા ક્વાર્ટર માટે જીડીપી ડેટા જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ૭.૮ ટકાનો પ્રભાવશાળી વિકાસ નોંધાયો છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં જીડીપી વૃદ્ધિ દર ૮.૪% હતો. ચાલો એક સરળ પ્રશ્ર્ન-જવાબ સત્ર દ્વારા દૃેશના અર્થતંત્રની આ ઝડપી ગતિ અને તેની પાછળના મુખ્ય કારણોને વિગતવાર સમજીએ.
નવા ડેટા અનુસાર, ડિસેમ્બરમાં પૂરા થતા ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતનો જીડીપી ૭.૮ ટકાના મજબૂતદરે વધ્યો. દૃેશના આર્થિક ડેટાના તાજેતરના ’રીસેટ’ વચ્ચે આવેલો આ અહેવાલ દૃેશના સકારાત્મક આર્થિક વલણોને સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓએ આગાહી કરી હતી કે ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં અર્થતંત્ર ૭.૪ ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામશે (અંદૃાજો ૭% થી ૮.૭% સુધીના હતા). જોકે, ૭.૮ ટકાનો વાસ્તવિક આંકડો સાબિત કરે છે કે દૃેશમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિ બજારની અપેક્ષાઓ કરતાં ઘણી સારી સ્થિતિમાં છે.
જીડીપીમાં આ પ્રભાવશાળી ઉછાળાના મુખ્ય કારણો શું છે?
મુખ્યત્વે બે મુખ્ય પરિબળો આ ઝડપી વૃદ્ધિને આગળ ધપાવી રહૃાા છે:
તહેવારની માંગ: ત્રીજા ક્વાર્ટર દરમિયાન તહેવારોની મોસમમાં ગ્રાહક માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો.
જીડીપી ઘટાડો: વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સરકારના જીડીપી ઘટાડાથી ઉત્પાદૃનમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેની સીધી અસર વૃદ્ધિ દર પર પડી છે.
ગયા વર્ષ અને પાછલા ક્વાર્ટરની તુલનામાં આ પ્રદર્શન કેવી રીતે છે?
ગયા વર્ષના સમાન ત્રિમાસિક ગાળાની તુલનામાં,જીડીપી વૃદ્ધિ ૬.૨ ટકા હતી (૨૦૧૧-૧૨ ના પાયાના વર્ષ સાથે). આનો અર્થ એ થાય કે વાર્ષિક ધોરણે વૃદ્ધિની ગતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. જોકે, પાછલા ત્રિમાસિક ગાળામાં ૮.૨ ટકા વૃદ્ધિ (૭.૮%) ની તુલનામાં, ક્રમિક ધોરણે થોડી મંદૃી આવી છે. એકંદરે, આ ખૂબ જ મજબૂત આંકડો છે.
તહેવારોની મોસમ દરમિયાન જીડીપી દરોમાં ઘટાડા અને વપરાશમાં વધારો થવાથી વેગ મળ્યો છે તે ભવિષ્ય માટે સકારાત્મક સંકેત છે. શુક્રવારે શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી, જેમાં સેન્સેક્સ ૯૬૧ પોઈન્ટ ઘટ્યો હતો, પરંતુ મેક્રો ઇકોનોમિક મોરચે, ૭.૮% ની આ મજબૂત જીડીપી વૃદ્ધિ રોકાણકારો અને નીતિ નિર્માતાઓને ખાતરી આપે છે કે ભારતની વૃદ્ધિ વાર્તા સલામત અને મજબૂત માર્ગ પર છે.