વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે આજે રાજ્યસભામાં મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ અંગે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું, “વડા પ્રધાન મોદી ઉભરતા વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે, અને સંબંધિત મંત્રાલયો અસરકારક પ્રતિભાવ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંકલન કરી રહ્યા છે.”
વિદેશ પ્રધાને કહ્યું, “અમારી સરકારે ૨૦ ફેબ્રુઆરીએ એક નિવેદન બહાર પાડીને ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી અને તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવા વિનંતી કરી. અમે હજુ પણ માનીએ છીએ કે તણાવ ઘટાડવા માટે સંવાદ અને રાજદ્વારીનો ઉપયોગ થવો જાઈએ.”
એસ. જયશંકરે કહ્યું, “આ સંઘર્ષ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે. આપણે એક પડોશી પ્રદેશ છીએ, અને પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિરતા આપણા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ૧ કરોડ ભારતીયો ખાડી દેશોમાં રહે છે અને કામ કરે છે. ઈરાનમાં થોડા હજાર ભારતીયો પણ અભ્યાસ કરે છે અથવા નોકરી કરે છે. આ પ્રદેશ આપણી ઉર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમાં તેલ અને ગેસના ઘણા મહત્વપૂર્ણ સપ્લાયર્સનો સમાવેશ થાય છે. સપ્લાય ચેઇનમાં ગંભીર વિક્ષેપો અને પરિણામે અસ્થિરતા ગંભીર મુદ્દાઓ છે.”
જયશંકરે કહ્યું, “સંઘર્ષ સતત વધી રહ્યો છે અને પ્રદેશમાં સુરક્ષા સ્થિતિ બગડી છે. આ સંઘર્ષ અન્ય દેશોમાં ફેલાઈ ગયો છે, અને વિનાશ વધી રહ્યો છે. સામાન્ય જીવન અને પ્રવૃત્તિઓ સ્પષ્ટપણે પ્રભાવિત થઈ રહી છે.”
જયશંકરે તેહરાનમાં ફસાયેલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અંગે આ વાત કહી. જયશંકરે જણાવ્યું કે તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે ઈરાનમાં ફસાયેલા ઘણા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં મદદ કરી છે. દૂતાવાસે વિદ્યાર્થીઓને દેશની બહાર ખસેડવામાં સક્રિયપણે સહયોગ આપ્યો હતો. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાનમાં રહેલા ભારતીય નાગરિકોને આર્મેનિયા થઈને ભારત પાછા લાવવામાં મદદ કરવામાં આવી હતી. દૂતાવાસ સંપૂર્ણપણે કાર્યરત છે અને ઉચ્ચ સતર્કતા પર છે. અમે ભારતીય સમુદાયની સલામતી અને સહાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધતા સાથે કામ કરી રહ્યા છીએ.
તેમણે જણાવ્યું કે આ વિવાદ ભારત માટે ખૂબ જ ચિંતાનો વિષય છે. લગભગ ૧૦ મિલિયન ભારતીયો ખાડી દેશોમાં રહે છે. હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને કામદારો પણ ઈરાનમાં હાજર છે. આ ક્ષેત્ર ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે તેલ અને ગેસનો મુખ્ય સપ્લાયર છે. સપ્લાય ચેઇનમાં વિક્ષેપ એક ગંભીર મુદ્દો છે. જયશંકરે કહ્યું કે વિવાદ સતત વધી રહ્યો છે, જેના કારણે વિસ્તારમાં સુરક્ષા સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે. આ સામાન્ય જીવન અને કાર્યને અસર કરી રહ્યું છે. ભારતે આ કટોકટીમાં બે ખલાસીઓ ગુમાવ્યા છે, અને એક ખલાસી હજુ પણ ગુમ છે.પીએમ મોદીએ યુએઈ, કતાર, યુએઈ, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા, જાર્ડન, ઓમાન અને ઇઝરાયલના વડા પ્રધાનો સાથે વાત કરી છે. હું આ દેશોના વિદેશ પ્રધાનો સાથે પણ નિયમિત સંપર્કમાં છું. અમે અમારા રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા પણ સંપર્કમાં છીએ. મેં ઈરાની વિદેશ પ્રધાન અરાઘચી સાથે પણ વાત કરી છે. અમે પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છીએ. ઈરાનનું યુદ્ધ જહાજ કોચીમાં ડોક થયેલ છે. ઈરાને અમને વિનંતી કરી છે. લોન કોચીમાં ડોક થયેલ છે, અને બધા ક્રૂ ભારતમાં છે.
ભારતીયોની સલામતી અંગે, તેમણે કહ્યું કે તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસ વિદ્યાર્થીઓને સલામત સ્થળોએ મોકલવામાં મદદ કરી રહ્યું છે. ઈરાનમાં ઉદ્યોગપતિઓને આર્મેનિયા થઈને ભારત પાછા ફરવામાં મદદ કરવામાં આવી છે. તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસ સંપૂર્ણપણે સક્રિય અને ઉચ્ચ સતર્ક છે. અત્યાર સુધીમાં, આશરે ૬૭,૦૦૦ ભારતીય નાગરિકો આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પાર કરીને પાછા ફર્યા છે. સરકાર પોતાના લોકોને પાછા લાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
વિદેશ મંત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે હાલમાં ઈરાની વરિષ્ઠ નેતાઓનો સંપર્ક કરવો મુશ્કેલ છે. જાકે, ઈરાની વિદેશ મંત્રીએ ભારતનો આભાર માન્યો. ભારતે માનવતાવાદી ધોરણે ઈરાની યુદ્ધ જહાજ ‘લાવાન’ને કોચી બંદર પર ડોક કરવાની મંજૂરી આપી હતી, જેના માટે ઈરાને આભાર વ્યક્ત કર્યો છે.
રાજ્યસભામાં હોબાળો મચી ગયો જ્યારે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર નિવેદન આપવા માટે ઉભા થયા. કોંગ્રેસ સહિત અનેક વિપક્ષી પક્ષોએ હોબાળો મચાવ્યો અને ગૃહમાંથી વોકઆઉટ કર્યું. આના પર પ્રતિક્રિયા આપતા, ગૃહના નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી જેપી નડ્ડાએ વિપક્ષની આકરી ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું કે વિપક્ષનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય સંસદમાં અરાજકતા અને હોબાળો મચાવવાનો છે.
રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ સી.પી. રાધાકૃષ્ણને શોક અને સૂચિબદ્ધ દસ્તાવેજા રજૂ કર્યા પછી વિદેશ મંત્રી જયશંકરને નિવેદન આપવા આમંત્રણ આપ્યું હતું. દરમિયાન, કોંગ્રેસના પ્રમુખ અને વિરોધ પક્ષના નેતા મÂલ્લકાર્જુન ખર્ગેએ બોલવાની પરવાનગી માંગી. પરવાનગી મળતાં જ ખડગેએ કહ્યું કે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા સંઘર્ષ
આભાર – નિહારીકા રવિયા ભારતની આર્થિક સ્થિરતા અને ત્યાં કામ કરતા ભારતીયોની સલામતી અને આજીવિકાને અસર કરી શકે છે. તેમણે ઉર્જા સુરક્ષા અને બદલાતી ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિ પર ટૂંકા ગાળાની ચર્ચાની પણ માંગ કરી.
અધ્યક્ષે ખડગેને કહ્યું કે તેઓ તેમને પછીથી બોલવાની તક આપશે અને વિદેશ મંત્રીને તેમનું નિવેદન આપવા કહ્યું. જયશંકરે બોલવાનું શરૂ કરતાં જ કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષોના સાંસદો તેમની બેઠકો પરથી ઉભા થયા અને માંગ કરી કે ખડગેને સંપૂર્ણ રીતે બોલવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. વિપક્ષે આ મુદ્દા પર વોકઆઉટ કર્યું.
વિદેશ મંત્રીનું નિવેદન સમાપ્ત થયા પછી, ગૃહના નેતા જેપી નડ્ડાએ વિપક્ષના વર્તનને બેજવાબદાર ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે વિપક્ષી પક્ષોને દેશના વિકાસમાં કોઈ રસ નથી અને મંત્રીઓના જવાબો દરમિયાન તેઓ સતત ગૃહમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા છે. નડ્ડાના મતે, વિપક્ષનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય અરાજકતા અને અવ્યવસ્થા ફેલાવવાનો છે. જેપી નડ્ડાએ વિપક્ષ પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું, “મોદી સરકારના શાસનમાં, તમે એ જ સ્થાને રહેશો અને પતન કરતા રહેશો.