
પાકિસ્તાન આવતા વર્ષે, ૨૦૨૭ માં શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન(એસસીઓ) સમિટનું આયોજન કરશે. ઇસ્લામાબાદ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા રાખે છે અને તેમનું સ્વાગત કરવા આતુર છે. પાકિસ્તાનને આશા છે કે આનાથી મધ્ય એશિયામાં તેની મહત્વાકાંક્ષાઓમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે. આની પાછળ ભારત સાથે મેળ ખાવાની પાકિસ્તાનની છુપી ઇચ્છા છુપાયેલી છે.
ઇસ્લામાબાદ દર્શાવવા માંગે છે કે તે અમેરિકા અને રશિયાને પણ સાથે મળીને મેનેજ કરી શકે છે.પાકિસ્તાની સંરક્ષણ વિશ્લેષક અને ઇસ્લામાબાદ સ્થત પાકિસ્તાન ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઓફ પીસ સ્ટડીઝના ડિરેક્ટર, મોહમ્મદ અમીર રાણાએ પાકિસ્તાનના રસનું કારણ સમજાવ્યું. ડોનમાં પ્રકાશિત એક લેખમાં, તેમણે જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન રશિયા સાથે સંરક્ષણ સહયોગ વધારવામાં રસ ધરાવે છે, પરંતુ મોસ્કોથી ઇસ્લામાબાદ સુધીની બહુચર્ચિત રેલ્વે લાઇન વિકસાવીને ફ્રેઇટ કોરિડોર સ્થાપિત કરવામાં પણ રસ ધરાવે છે.
આ કોરિડોર મધ્ય એશિયા અને ઈરાન દ્વારા પાકિસ્તાનને રશિયા સાથે જાડે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, પાકિસ્તાને મધ્ય એશિયાઈ દેશો અને ઈરાન સાથે અનેક પ્રોજેક્ટ્સનું આયોજન કર્યું છે, પરંતુ કોઈ પણ સાકાર થયું નથી. હવે, પાકિસ્તાન આશા સાથે રશિયા તરફ જાઈ રહ્યું છે.રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારત અને પાકિસ્તાનને વૈશ્વિક સ્તરે કટ્ટર દુશ્મન તરીકે જાવામાં આવે છે, પરંતુ પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાનમાં તેનું સૌથી લાંબુ યુદ્ધ લડ્યું હતું. આ સોવિયેત યુનિયન સામે હતું, જે હવે રશિયન ફેડરેશન બની ગયું છે.
પાકિસ્તાન અને અફઘાન મુજાહિદ્દીન, અમેરિકા સાથે મળીને, રશિયનોને હરાવ્યા હતા. આ પછી, સોવિયેત યુનિયનનું વિઘટન થયું.પાકિસ્તાનનું લશ્કરી નેતૃત્વ હજુ પણ તે સફળતા પર ગર્વ કરે છે અને એક મહાસત્તાને હરાવવાનો દાવો કરે છે. પરંતુ આ જ હકીકત રશિયાને પાકિસ્તાન પર વિશ્વાસ કરતા અટકાવે છે. જા કે, સમય બદલાઈ ગયો છે. પાકિસ્તાન અને રશિયા બંને નવી તકો શોધી રહ્યા છે, પરંતુ મોસ્કો ભૂતકાળને સંપૂર્ણપણે ભૂલી શકશે નહીં. વધુમાં, અફઘાનિસ્તાનમાં પરિÂસ્થતિ પણ બદલાઈ ગઈ છે. તાલિબાન હવે પાકિસ્તાનના દુશ્મન છે, જ્યારે તેમના ભારત અને રશિયા સાથે ગાઢ સંબંધો છે.
પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોના વિકાસમાં રશિયા તેના જૂના મિત્ર ભારતને ભૂલશે નહીં. તે ફક્ત મિત્રતા વિશે જ નહીં, પણ આર્થિક સંબંધો વિશે પણ છે. ભારત-રશિયા વેપાર ૬૯ બિલિયનનો છે, જ્યારે પાકિસ્તાનનો રશિયા સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર અડધા બિલિયન ડોલરથી ઓછો છે. વધુમાં, ભારત અને રશિયા ઉચ્ચ સ્તરીય લશ્કરી સંબંધો જાળવી રાખે છે, જેમાં સંયુક્ત સંશોધન, સહ-વિકાસ, સહ-ઉત્પાદન અને વેચાણ પછીની સેવાનો સમાવેશ થાય છે.પાકિસ્તાનમાં રશિયાનો રસ ફક્ત ભૂ-રાજકીય મહત્વાકાંક્ષાઓથી ઉદ્ભવે છે.
ઇસ્લામાબાદ સાથે જાડાણ કરીને, મોસ્કો તેની ભાગીદારીનો વ્યાપક અવકાશ દર્શાવી શકે છે. રશિયા અને પાકિસ્તાન બંને આતંકવાદ સંબંધિત ચિંતાઓ શેર કરે છે, પરંતુ અફઘાનિસ્તાન પર તેમના દ્રષ્ટિકોણ નોંધપાત્ર રીતે અલગ છે. રશિયાએ કાબુલમાં તાલિબાન શાસનને માન્યતા આપી છે, જ્યારે પાકિસ્તાન તેની સામે લડી રહ્યું છે.
રશિયા અફઘાનિસ્તાનને તેના મધ્ય એશિયાઈ છાવણીમાં રાખવા માંગે છે, જ્યારે પાકિસ્તાન આ મુદ્દા પર અમેરિકાનો પક્ષ લે છે. આ ફક્ત રશિયાને જ નહીં પરંતુ ચીનને પણ પરેશાન કરે છે, જે અમેરિકાને તેના પડોશથી દૂર રાખવા માંગે છે. રાણા કહે છે કે જ્યારે પાકિસ્તાનના સત્તા માળખાના ટોચના લોકો માટે રશિયા એક નવું આકર્ષણ હોઈ શકે છે, ત્યારે તેમની વચ્ચે બહુ ઓછી સમાનતાઓ છે.