ગઢચિરોલી જિલ્લાના ધનોરા તાલુકામાં જાપટલાઈ સ્થિત સરકારી આશ્રમ શાળા (શાળા)માં સાપ કરડવાથી ત્રણ સગીર આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓના મૃત્યુના કેસમાં કાર્યવાહી હવે તેજ થઈ ગઈ છે. ધનોરા પોલીસે મુખ્ય શિક્ષક, મહિલા અધિક્ષક, પુરુષ અધિક્ષક અને સંસ્થાના પ્રમુખ અને સચિવ સામે ગંભીર કલમો હેઠળ કેસ દાખલ કર્યો છે, જ્યારે આદિજાતિ વિકાસ વિભાગે બે અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ પણ કર્યા છે, જેમાં વિભાગીય જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવી છે. વધુમાં, જપટલાઈ આશ્રમશાળાની માન્યતા પણ રદ કરવામાં આવી છે.
આ ઘટના ૧૦ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૨ વાગ્યે બની હતી. જપટલાઈ સહાયિત આશ્રમશાળા છાત્રાલયમાં વિદ્યાર્થીઓ રાત્રિભોજન પછી અને અભ્યાસ કર્યા પછી સૂઈ રહ્યા હતા. એક સાપ રૂમમાં ઘૂસી ગયો અને કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને કરડ્યો. આ ઘટનાથી છાત્રાલયમાં ગભરાટ ફેલાયો. અસરગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીઓને તાત્કાલિક ધનોરા ગ્રામીણ હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા.
જવેલીના તહેસીલ એટાપલ્લીની છઠ્ઠા ધોરણની વિદ્યાર્થિની ૧૪ વર્ષની દીપિકા ઐતવા લાકરા અને મેંધ્રી, તહેસીલ એટાપલ્લીની છઠ્ઠા ધોરણની વિદ્યાર્થિની ૧૫ વર્ષની સુષ્મિતા સરોજીત મંડલનું સારવાર દરમિયાન મૃત્યુ થયું. ત્યારબાદ, સર્પદંશના લક્ષણો દર્શાવતા ૧૬ વિદ્યાર્થીઓને ગઢચિરોલી જિલ્લા જનરલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. કેહકાવાહીના તહસીલ ધનોરાની આઠ વર્ષની અનુ ગજુરામ કોરેટી, બીજા ધોરણની વિદ્યાર્થીની, પણ સારવાર દરમિયાન મૃત્યુ પામી હતી. આ ઘટનામાં ત્રણ નિર્દોષ વિદ્યાર્થીઓના મોત થયા હતા.
પોલીસ રેકોર્ડ મુજબ, કવિતા રાજકુમાર કિરંગે અને સમૃદ્ધિ સુરેશ નૈતમ ગઢચિરોલીમાં સારવાર હેઠળ હતા. સમૃદ્ધિની હાલત ગંભીર હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. પોલીસ રેકોર્ડ દર્શાવે છે કે દીપિકા બિટકુરસાઈ મડાવીને વધુ સારવાર માટે નાગપુરની સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં મોકલવામાં આવી રહી હતી.
ત્રણ વિદ્યાર્થીઓના મૃત્યુ બાદ, આશ્રમ શાળામાં સુરક્ષા અને વ્યવસ્થા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. આ બાબતની વિગતવાર તપાસ કરવા માટે સંકલિત આદિજાતિ વિકાસ યોજના, ગઢચિરોલી દ્વારા ચાર સભ્યોની તપાસ સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, સમિતિના તપાસ અહેવાલમાં આશ્રમ શાળા માટે જવાબદાર લોકો દ્વારા કથિત બેદરકારી, ઉદાસીનતા અને ફરજ પ્રત્યે બેદરકારીનો ખુલાસો થયો હતો.આ પછી, ધનોરા પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુનો નંબર ૮૬/૨૦૨૬ નોંધવામાં આવ્યો. પોલીસે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૧૦૬(૧), ૧૨૫(છ), ૧૨૫(મ્), ૩(૫) અને કિશોર ન્યાય અધિનિયમની કલમ ૭૫ હેઠળ કેસ નોંધ્યો.
આ એફઆઇઆરમાં આરોપી તરીકે નામ આપવામાં આવેલા પાંચ વ્યક્તિઓ છેઃ ૧. પ્રશાંત વિલાસરાવ તટપલ્લીવાર – મુખ્ય શિક્ષક, ઉંમર ૫૧,૨. ભાગ્યશ્રી જ્ઞાનેશ્વર ચિલ્લમવાર – મહિલા અધિક્ષક, ઉંમર ૩૪, ૩. ભાસ્કર રામચંદ્ર ભોયર – પુરુષ અધિક્ષક, ઉંમર ૫૦,૪. મારોતરાવ સાનુજી કોવાસે – સંસ્થાના પ્રમુખ, ગઢચિરોલીના રહેવાસી,૫. વિશ્વજીત મારોતરાવ કોવાસે – સંસ્થાના સચિવ, ગઢચિરોલીના રહેવાસી ફરિયાદ ડો. પ્રભુ પુણ્ય સદમવાર, ઉંમર ૫૭, સહાયક પ્રોજેક્ટ અધિકારી (શિક્ષણ), સંકલિત આદિજાતિ વિકાસ પ્રોજેક્ટ, ગઢચિરોલી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૧ઃ૦૩ વાગ્યે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. આ કેસની તપાસ પેંધ્રીના સબ-ડિવિઝનલ પોલીસ અધિકારી જગદીશ પાંડે દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે, જેઓ ધનોરા સબડિવિઝનનો વધારાનો હવાલો સંભાળે છે.
જપટલાઈ આશ્રમશાળા કેસમાં કાર્યવાહી અહીં સુધી મર્યાદિત રહી ન હતી. ઘટના બાદ વિભાગીય સ્તરે પણ જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવી છે. ૨૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ, નાગપુરના આદિજાતિ વિકાસ વિભાગના અધિક કમિશનર, આયુષી સિંહે સહાયક પ્રોજેક્ટ અધિકારી ડા. પ્રભુ પુનયા સદમવાર અને વિસ્તરણ અધિકારી કન્નાકેને દોષિત ઠેરવ્યા અને તેમને સસ્પેન્ડ કર્યા.
અગાઉ, ૧૭ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ, મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય, નાસિકના આદિજાતિ વિકાસ વિભાગના કમિશનર, લીના બંસોડે, જપટલાઈ આશ્રમશાળાની માન્યતા રદ કરી હતી. પોલીસ તપાસ હાલમાં ચાલી રહી છે. પાંચ નામાંકિત આરોપીઓ સામે દાખલ કરાયેલા કેસની તપાસના આધારે આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. બે વિભાગીય અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા બાદ અને આશ્રમશાળાની માન્યતા રદ કરવામાં આવ્યા બાદ, પરિવારના સભ્યો અને નાગરિકો હવે આ દુઃખદ ઘટના માટે કોણ જવાબદાર છે તેના પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. ત્રણ માસૂમ છોકરીઓના મૃત્યુએ માત્ર જાપટલાઈ આશ્રમ શાળા જ નહીં, પરંતુ આદિવાસી છાત્રાલયોની સુરક્ષા અને દેખરેખ વ્યવસ્થાને પણ પ્રશ્નાર્થમાં મૂકી દીધી છે.