
કેન્દ્ર સરકારે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે ડીઆરડીઓ (સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન) દ્વારા વિકસિત તમામ પરંપરાગત મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ માટે ટેકનોલોજી ભારતીય ઉદ્યોગોને ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપી છે. આનાથી લાયક ભારતીય કંપનીઓ દેશની અંદર આ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સનું ઉત્પાદન કરી શકશે. આ પગલાથી ભારતીય સશ† દળોની લડાઇ તૈયારીને ફાયદો થશે અને સશ દળોને જરૂરી મિસાઇલોનો સમયસર પુરવઠો સુનિશ્ચિત થશે.સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા આ નિર્ણયને ભારતની મિસાઇલ વિકાસ યાત્રાને સંશોધનથી ઉત્પાદન સુધી વેગ આપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પહેલ ભારતીય કંપનીઓને નિયમનકારી ધોરણોનું પાલન કરતી અદ્યતન મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ વિકસાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. સ્થાનિક ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવીને, સરકાર માત્ર આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન આપી રહી નથી પરંતુ દેશના સંરક્ષણ ક્ષેત્રને સમૃદ્ધ બનાવી રહી છે અને ઉત્પાદન ક્ષમતામાં સુધારો કરી રહી છે.
સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે ડ્ઢઇર્ડ્ઢં દ્વારા વિકસિત તમામ પરંપરાગત મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ માટેની ટેકનોલોજી ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપી છે, જેનાથી દેશની અંદર તેમનું ઉત્પાદન શક્્ય બનશે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આ સ્વનિર્ભરતાનો અર્થ ફક્ત સ્થાનિક ઉપયોગ અને સંશોધન માટે શ†ો વિકસાવવાનો જ નહીં, પરંતુ દેશની અંદર તેમના ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઇનનો વિકાસ પણ થાય છે.મિસાઇલ ટેકનોલોજીના ટ્રાન્સફરથી સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં, વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવામાં અને ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવવામાં મદદ મળશે તેવી અપેક્ષા છે. આનો અર્થ એ છે કે ભારતીય ઉદ્યોગો દ્વારા વિકસિત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મોટા પાયે મિસાઇલોનું ઉત્પાદન કરી શકશે.
હકીકતમાં, અત્યાર સુધી, ડીઆરડીઓએ અદ્યતન મિસાઇલ સિસ્ટમ્સના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ, ડીઆરડીઓ દ્વારા વિકસિત ટેકનોલોજી ભારતીય ઉદ્યોગોને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે જે નિર્ધારિત લાયકાતો, પ્રમાણપત્ર અને નિયમનકારી આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરે છે. આ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સના વિકાસ અને પરીક્ષણ અને તેમને ઔદ્યોગિક-સ્તરના ઉત્પાદનમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવશે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો,ડીઆરડીઓ ટેકનોલોજી વિકસાવશે, અને ભારતીય ઉદ્યોગ તે ટેકનોલોજીને મોટા પાયે ઉત્પાદનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.આ નિર્ણયના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસાઓમાંનો એક એ છે કે ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગમાં નાની અને મધ્યમ કદની કંપનીઓની ભાગીદારી વધારવી.
મિસાઇલ ઉત્પાદન માટે સમગ્ર સપ્લાય ચેઇન માટે વિવિધ પ્રકારના સાધનો, ઘટકો, ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ્સ, સામગ્રી અને અન્ય તકનીકી ઘટકોની જરૂર પડે છે. આ ભારતીય સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે પણ નવી તકો ઊભી કરશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય સંરક્ષણ ઉત્પાદન માટે એક મજબૂત સ્થાનિક ઔદ્યોગિક આધાર બનાવવાનો છે, જેમાં મોટી કંપનીઓ, તેમજ એમએસએમઇ અને અન્ય તકનીકી ભાગીદારો બંને મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.આ પગલું એવા સમયે મહત્વપૂર્ણ છે જ્યારે ભારત સતત તેના સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં વધારો કરવા અને દેશને અદ્યતન લશ્કરી પ્રણાલીઓના ઉત્પાદન માટે વૈÂશ્વક કેન્દ્ર બનાવવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ નિર્ણય ડીઆરડીઓની ભૂમિકાને પણ વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. સંગઠન અત્યાધુનિક સંરક્ષણ તકનીકોના સંશોધન અને વિકાસ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે, જ્યારે ઉદ્યોગ દ્વારા સાબિત તકનીકોનો ઉત્પાદન સ્તર સુધી લાભ ઉઠાવશે. આનાથી નવી ટેકનોલોજી વિકસાવવા અને તેને સૈન્યને ઉપલબ્ધ કરાવવા વચ્ચેનો સમય ઘટાડવામાં પણ મદદ મળી શકે છે.