ઈરાનીએ જાર્ડનમાં અમેરિકન લશ્કરી થાણાઓ પર મિસાઈલ હુમલો કર્યો

અમેરિકાના અને ઈરાન વચ્ચે છ મહિનાથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે. રવિવારે, અમેરિકન સૈન્યએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લારાક ટાપુ પર ઈરાની રોકેટ લોન્ચર્સ પર હુમલો કર્યો. લગભગ એક મહિનામાં ઈરાન સામે અમેરિકાની આ પહેલી લશ્કરી કાર્યવાહી છે. હુમલા બાદ ઈરાને બદલો લીધો છે. ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સએ દાવો કર્યો છે કે તેણે લારક ટાપુ પર અમેરિકાના હુમલાના જવાબમાં જાર્ડનમાં આવેલા અમેરિકી લશ્કરી થાણાઓ પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલોથી હુમલો કર્યો હતો. ઈરાની મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે કિંગ હુસૈન અને અલ-અઝરાકમાં અમેરિકાના થાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.

અગાઉ, અમેરિકાએ ઈરાનના લારક ટાપુ પર બે લશ્કરી લોન્ચર્સને નિશાન બનાવ્યા હતા. અમેરિકન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આઇઆરજીસીના કર્મચારીઓ આ લોન્ચર્સનો ઉપયોગ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ ખાણ પહોંચાડતા રોકેટ છોડવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા. અમેરિકાએ આને મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષા માટે તાત્કાલિક ખતરો ગણાવ્યો હતો.

અમેરિકી અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે તેમના દળો આ વિસ્તાર પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે અને દરિયાઈ વેપારના મુક્ત પ્રવાહને સુરક્ષિત રાખવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા માટે તૈયાર છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નવી ખાણો નાખનારા કોઈપણ જહાજ અથવા બોટ સામે કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપી હતી.

લારક ટાપુ પર અમેરિકાના હુમલા બાદ, ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્‌સે પહેલાથી જ બદલો લેવાની ચેતવણી આપી હતી. ઈરાની મીડિયાએ આઇઆરજીસીને ટાંકીને હવે અહેવાલ આપ્યો છે કે જાર્ડનમાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓને નિશાન બનાવતા મિસાઈલ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ઈરાની રાજ્ય પ્રસારણકર્તા આઇઆરજીસી અનુસાર, લારાક પર યુએસ હુમલામાં ઘણા ઈરાની લશ્કરી કર્મચારીઓ અને નાગરિકો માર્યા ગયા અને ઘાયલ થયા. દરમિયાન,આઇઆરજીસી-સંલગ્ન તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સીએ દાવો કર્યો હતો કે હુમલામાં ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં બે લોકો માર્યા ગયા અને બે અન્ય ઘાયલ થયા. જાકે, આ દાવાઓની તાત્કાલિક સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં એક મુખ્ય વ્યૂહાત્મક બિંદુ બની ગયું છે. આ સાંકડો દરિયાઈ માર્ગ પર્સિયન ગલ્ફને ઓમાનના અખાત સાથે જાડે છે અને વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. વિશ્વના તેલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસના લગભગ પાંચમા ભાગનું પરિવહન આ માર્ગ દ્વારા થાય છે. ચાલુ સંઘર્ષને કારણે શિપિંગ ટ્રાફિકમાં વિક્ષેપ પડ્યો છે, અને આ જળમાર્ગ પર બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઊંચો રહે છે. યુએસ કહે છે કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લશ્કરી સુરક્ષા દ્વારા જહાજાના પસાર થવાની ખાતરી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ, ઈરાને જળમાર્ગ પર પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે અને યુએસ દબાણનો સામનો કરવા માટે લાંબા ગાળાના સંઘર્ષ માટે તૈયારી દર્શાવી છે. લારાક એક નાનો ઈરાની ટાપુ છે જે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં, બંદર અબ્બાસના કિનારે, કેશમ ટાપુની પૂર્વમાં અને હોર્મુઝ ટાપુની દક્ષિણમાં સ્થિત છે. તેનો વિસ્તાર આશરે ૪૯ ચોરસ કિલોમીટર છે, પરંતુ તેનું ભૌગોલિક સ્થાન તેને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. આ ટાપુ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંના એકની ખૂબ નજીક સ્થિત છે. લારાક ટાપુ ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના નૌકાદળના મથકનું ઘર છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતી મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગોને નજરઅંદાજ કરતી તેની સ્થિતિ લાંબા સમયથી લશ્કરી મહત્વ ધરાવે છે.