દિલ્હી-એનસીઆરમાં વધતું વાયુ પ્રદૂષણ લોકોની ચિંતાઓ વધારી રહ્યું છે. પ્રદૂષણના કારણે લોકો ખાંસી સહિત વિવિધ સમસ્યાઓનો ભોગ બની રહ્યા છે. શુક્રવારે દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાયુ પ્રદૂષણના મુદ્દા પર સુપ્રીમ કોર્ટે પણ સુનાવણી કરી હતી. સીજેઆઈ સૂર્યકાંત, જસ્ટસ જાયમલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચ આ મામલાની સુનાવણી કરી રહી છે. પ્રદૂષણ પરની સુનાવણી દરમિયાન, સીજેઆઈ સૂર્યકાંતે એક મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી. તેમણે કહ્યું, “મને આશા છે કે તમે બધા દિલ્હીના હવામાનનો આનંદ માણી રહ્યા હશો.”
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પ્રદૂષણ મુદ્દા પર સુનાવણી દરમિયાન, વરિષ્ઠ વકીલ અપરાજિતા સિંહે જણાવ્યું હતું કે દિલ્હીમાં પ્રદૂષણનું સ્તર અત્યંત ખરાબ છે. તેમણે કહ્યું, “પરિસ્થતિ દિવસમાં ૩૦ સિગારેટ પીવા જેવી છે. પ્રદૂષણને કારણે આપણા અવાજાને પણ નુકસાન થઈ રહ્યું છે.” સીજેઆઈએ જણાવ્યું હતું કે વરસાદને કારણે પ્રદૂષણનું સ્તર થોડું ઓછું થયું છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન, વકીલ અપરાજિતા સિંહે જણાવ્યું હતું કે ૫ નવેમ્બરના રોજ દિલ્હીના પ્રદૂષણમાં પરાળી બાળવાનો ફાળો આશરે ૧૪ ટકા હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે દિલ્હી પહેલાથી જ પ્રદૂષિત છે, અને પરાળી બાળવાથી પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થાય છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે પરિવહન દિલ્હીમાં પ્રદૂષણનું સૌથી મોટું કારણ છે. તેથી, સ્થાનિક પ્રદૂષણ અને પરાળી બાળવા બંનેને સંબોધવાની જરૂર છે. વાહનો ઉપરાંત, ઉર્જા ઉત્પાદન અને કચરો બાળવાથી પણ દ્ગઝ્રઇ માં પ્રદૂષણમાં વધારો થઈ રહ્યો છે.
સુનાવણી દરમિયાન દલીલો સાંભળ્યા પછી,સીજેઆઇ સૂર્યકાન્તે કહ્યું કે આ તે સમય છે જ્યારે ખેડૂતો પોતાનો આગામી પાક વાવે છે, અને તેથી, પરાળી બાળવાની ઘટનાઓ અત્યાર સુધીમાં બંધ થઈ જવી જાઈતી હતી.વકીલ અપરાજિતા સિંહે જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતોને પરાળી દૂર કરવા માટે મશીનો પૂરા પાડવામાં આવે છે, પરંતુ તેમની પાસે બળતણ ખરીદવા માટે પૈસા નથી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ વર્ષે બળતણના ભાવ વિશે કોઈને જાણ કરવાની જરૂર નથી. વધુમાં, આ મશીનો નાના ખેતરોમાં યોગ્ય રીતે કામ કરતા નથી. ન્યાયાધીશ જાયમલ્યા બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતો પાસેથી નિશ્ચિત ભાવે પરાળી ખરીદવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
એએસજી એ કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે આ દિશામાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.સીજેઆઇ સૂર્યકાન્તે જણાવ્યું હતું કે પરાળ ખરીદવાની કિંમત અગાઉથી નક્કી કરવી જાઈએ અને જાહેર કરવી જાઈએ. ગ્રામ પંચાયતોને મશીનો પૂરા પાડવા જાઈએ, કારણ કે વ્યÂક્તગત ખેડૂતો તેને ખરીદી શકતા નથી. મશીનો પણ ખૂબ મોંઘા છે. ગ્રામ પંચાયતો દ્વારા આ મશીનોનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય છે. એ નોંધવું જાઈએ કે તાજેતરના દિવસોમાં પરાળ સળગાવવાની ઘટનાઓમાં વધારો થયો છે.સીજેઆઇએ જણાવ્યું હતું કે પરાળ વિશે સતત નિવેદનો આપવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ ખેડૂતોમાં જાગૃતિ લાવવાની જરૂર છે. ખેડૂતોને જાગૃત કરવા જાઈએ કે પરાળ સળગાવવાને બદલે તેને સંગ્રહિત કરવાથી આર્થિક ફાયદા થાય છે. જ્યારે ખેડૂતો પરાળનું આર્થિક મૂલ્ય સમજે છે, ત્યારે તેઓ તેને બાળવાને બદલે સંગ્રહ કરશે. સીજેઆઇએ નોંધ્યું હતું કે કેટલાક ખેડૂતો આ કરવા તૈયાર ન પણ હોય, અને તેમને સમજાવવામાં સમય લાગશે.સીજેઆઇએ પૂછ્યું કે શ્રીમંત વર્ગ અને તેમના વાહનો દ્વારા થતા પ્રદૂષણને દૂર કરવા માટે શું પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
એએસજીએ જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે પરાળ સળગાવવાની ઘટનાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. હરિયાણામાં પરાળ સળગાવવામાં ખાસ કરીને નોંધપાત્ર ઘટાડો જાવા મળ્યો છે. રાજ્ય સરકારે ખેડૂતોને નાણાકીય પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક યોજના પણ શરૂ કરી છે.
સીજેઆઇ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગના રાજ્યો પાસે પોતાના કોર્પોરેશનો છે. સ્ટબલ સ્ટોર કરવા માટે વેરહાઉસ બનાવવાની પણ વ્યવસ્થા કરી શકાય છે. આનાથી વેરહાઉસ સુવિધાઓ પૂરી પાડી શકે તેવા લોકોને રોજગાર અને આવકની તકો મળશે.એએસજીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ સૂચન કૃષિ મંત્રાલય સમક્ષ રજૂ કરશે.સીજેઆઇ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે દિલ્હીમાં પ્રદૂષણનું એક મુખ્ય કારણ વાહનોનો એક્ઝોસ્ટ છે. દિલ્હીને રાષ્ટÙીય રાજધાની ક્ષેત્ર સાથે જાડતા રસ્તાઓ પર નજર નાખો, જ્યાં વાહનો બમ્પર-ટુ-બમ્પર છે.સીજેઆઇએ જણાવ્યું હતું કે દિલ્હીમાં જાહેર પરિવહન હજુ પણ અપૂરતું છે.અપરાજિતા સિંહે કહ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ આદેશ આપ્યો હતો કે વાહનોને લાંબા સમય સુધી ટોલ પ્લાઝા પર પાર્ક ન કરવા જાઈએ, જેથી વાહનોના એન્જિન ચાલવાથી પ્રદૂષણ વધતું અટકાવી શકાય. જાકે, આ આદેશનું સંપૂર્ણ પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી.