વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચેની દ્વિપક્ષીય શિખર સંમેલન બાદ, કોંગ્રેસ પાર્ટીએ કેન્દ્ર સરકારને ચીન સાથેના સંબંધો અંગે ચાર મુખ્ય પ્રશ્નો પૂછ્યા છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ (સંચાર) અને સાંસદ જયરામ રમેશે ગલવાન ખીણની ઘટનાથી લઈને પૂર્વી લદ્દાખ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં સરહદની સ્થિતિ, ઓપરેશન સિંદૂરમાં ચીનની ભૂમિકા અને ભારત-ચીન વેપાર ખાધ સહિતના અનેક મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા.
જયરામ રમેશે કહ્યું કે ચીન સાથેના સંબંધોમાં સામાન્યતા તરફ આગળ વધવું એક અલગ મુદ્દો છે, પરંતુ સરકારે રાષ્ટÙીય સુરક્ષા અને આર્થિક હિતોને લગતા પ્રશ્નો પર રાષ્ટને સ્પષ્ટ જવાબો આપવા જાઈએ. તેમણે માંગ કરી કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ચારેય મુદ્દાઓ પર પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરે.
કોંગ્રેસે પીએમ મોદીને ચાર મુખ્ય પ્રશ્નો પૂછ્યા
૧. કોંગ્રેસે ગલવાન ખીણની ઘટના પછી ૨૦૨૦ ના નિવેદન પર સવાલ ઉઠાવ્યા
જયરામ રમેશે ૧૯ જૂન, ૨૦૨૦ ના રોજ યોજાયેલી સર્વપક્ષીય બેઠકનો ઉલ્લેખ કરીને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નિવેદન પર સવાલ ઉઠાવ્યા કે કોઈ ભારતીય સૈનિકો ત્યાં પ્રવેશ્યા નથી કે હાજર નહોતા.
કોંગ્રેસ નેતાએ નોંધ્યું કે થોડા દિવસો પહેલા, ૧૫-૧૬ જૂનની રાત્રે, ગલવાન ખીણમાં ચીની સૈનિકો સાથેની હિંસક અથડામણમાં ૨૦ ભારતીય સૈનિકો શહીદ થયા હતા. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું ૨૦૨૦ માં આપેલા આ નિવેદનની ચીન સાથેની સરહદ વાટાઘાટોમાં ભારતની સ્થિતિ પર કોઈ અસર પડી હતી.
૨. લદ્દાખ અને અરુણાચલ પ્રદેશ અંગે સરકાર પાસેથી જવાબો માંગે છે
કોંગ્રેસે પૂર્વી લદ્દાખમાં ભારતીય સૈનિકોની પરંપરાગત પેટ્રોલિંગ અને સ્થાનિક ચરાઈ અધિકારો અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. જયરામ રમેશે આરોપ લગાવ્યો કે પ્રદેશના કેટલાક ભાગોમાં ભારતની પરંપરાગત પ્રવૃત્તિઓ પ્રભાવિત થઈ છે.
અરુણાચલ પ્રદેશનો મુદ્દો ઉઠાવતા તેમણે કહ્યું કે ચીને સતત આ પ્રદેશ પર પોતાના દાવાઓ ફરીથી રજૂ કર્યા છે. કોંગ્રેસ નેતાએ ચીન દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશમાં સ્થળોના નામ બદલવા અને બ્રહ્મપુત્ર નદી પર મેડોગ મેગા-ડેમ પ્રોજેક્ટની પ્રગતિનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.રમેશે ચિંતા વ્યક્ત કરી કે આવા પ્રોજેક્ટથી ભારતના ઉત્તરપૂર્વીય ક્ષેત્રમાં જળ સુરક્ષા પડકારો વધી શકે છે.
૩. ઓપરેશન સિંદૂરમાં ચીનની ભૂમિકાએ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી.
જયરામ રમેશે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ચીન દ્વારા પાકિસ્તાનને કથિત સમર્થન અંગે પણ સરકારને પ્રશ્ન કર્યો. તેમણે ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ આર્મી સ્ટાફ લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાહુલ સિંહ દ્વારા ૪ જુલાઈ, ૨૦૨૫ ના રોજ આપેલા જાહેર નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો. કોંગ્રેસના નેતાના જણાવ્યા મુજબ, તે સમયે સેનાના મૂલ્યાંકનમાં ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનને મદદ કરવામાં ચીનની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ૨૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ ભૂતપૂર્વ ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ અનિલ ચૌહાણ દ્વારા આપેલા વ્યાખ્યાનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. રમેશે બંને નિવેદનો વચ્ચેની કથિત વિસંગતતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, પૂછ્યું કે શું ચીનના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની મુલાકાત પહેલાં ભારતના વલણમાં કોઈ વ્યૂહાત્મક પરિવર્તન આવ્યું છે.
૪. ચીન સાથે વધતી જતી વેપાર ખાધ પર સરકારે ઘેરાવ કર્યો
કોંગ્રેસના મહાસચિવે ભારત-ચીન વેપાર ખાધ અંગે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી જવાબો પણ માંગ્યા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં ચીન સાથે ભારતની વેપાર ખાધ ઇં૧૧૨.૬ બિલિયનની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. રમેશે કહ્યું કે કાચા માલ, ઉત્પાદન ઘટકો અને મધ્યવર્તી માલ માટે ચીન પર ભારતની નિર્ભરતા ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે ખાસ કરીને સ્જીસ્ઈ ક્ષેત્ર પર તેની અસરનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. તેમણે સરકારની ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ નીતિ પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા કહ્યું કે સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે, ચીનથી આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે સ્પષ્ટ વ્યૂહરચના પણ વિકસાવવી જાઈએ.
જયરામ રમેશે કેન્દ્ર સરકારને આ ચાર મુદ્દાઓ દ્વારા ચીન સાથે ભારતની વર્તમાન રણનીતિ સ્પષ્ટ કરવાની માંગ કરી છે. કોંગ્રેસ કહે છે કે સરકારે સરહદ સુરક્ષા, રાષ્ટ્રીય હિતો અને વેપાર સંતુલન સંબંધિત મુદ્દાઓ પર તેનું વલણ સ્પષ્ટ કરવું જાઈએ. જાકે, આ બધા પ્રશ્નો અને આરોપો કોંગ્રેસ નેતા જયરા દ્વારા ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. રમેશે આ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. આ નિવેદનમાં સરકાર કે ભાજપ તરફથી કોઈ પ્રતિભાવનો સમાવેશ થતો નથી.