
શી જિનિંપગે પોતાનો કેસ મજબૂતીથી રજૂ કર્યો, અને બંને પક્ષો આ મુલાકાતથી બહુ ફાયદૃો મેળવી શક્યા નહીં.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીનની તેમની ખૂબ જ ચર્ચાસ્પદૃ મુલાકાત પૂર્ણ કર્યા પછી શુક્રવારે બપોરે બેઇિંજગથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે રવાના થયા. આ મુલાકાત ૨૦૧૭માં ટ્રમ્પની ચીન મુલાકાતના નવ વર્ષ પછી આવી છે. તેમની મુલાકાતથી યુએસ-ચીન સંબંધો અથવા તાઇવાન-ઈરાન જેવા મુદ્દાઓ પર જાહેરાત થવાની અપેક્ષા હતી. બંને પક્ષોએ શી જિનિંપગ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચેની વાતચીતને સકારાત્મક ગણાવી છે અને સંબંધો સુધારવા વિશે વાત કરી છે, પરંતુ આ મુલાકાતથી કોઈ નોંધપાત્ર પરિણામ મળ્યું નથી. નિષ્ણાતોએ બેઇિંજગથી ટ્રમ્પના પાછા ફરવાને “ખાલી હાથે પાછા ફરવું” ગણાવ્યું છે.
બેઇિંજગ છોડતી વખતે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કોઈ સંકેત આપ્યો ન હતો કે યુએસ-ચીન સંબંધોએ તેના પડકારોનો ઉકેલ લાવી દૃીધો છે. ઈરાન યુદ્ધ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરોધ, તાઇવાન, કે વેપાર મુદ્દાઓ પર કોઈ પ્રોત્સાહક નિવેદૃનો નહોતા. ટ્રમ્પની મુલાકાત દૃરમિયાન વાતાવરણ મિશ્ર હતું. બંને બાજુ ક્યારેક ઉષ્મા સ્પષ્ટ હતી, પણ તાઇવાન મુદ્દા પર ચીનનું કડક વલણ પણ સ્પષ્ટ હતું.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની બેઇિંજગની મુલાકાતના ઘણા સમય પહેલા, તેમનું વહીવટીતંત્ર ઈરાન સાથે કરાર કરવા માટે ચીન પર દૃબાણ કરી રહૃાું હતું. જ્યારે ટ્રમ્પ ૪૦ કલાકથી વધુ સમય વિતાવ્યા પછી અને શી સાથે ઘણી બેઠકો કર્યા પછી બેઇિંજગથી પાછા ફર્યા, ત્યારે એવા કોઈ નક્કર પુરાવા નહોતા કે બંને પક્ષો ઈરાન પર કરાર પર પહોંચ્યા છે. એવું કહી શકાય કે ટ્રમ્પ ચીનને ઈરાન પર દબાણ કરવા માટે મનાવવામાં સફળ રહૃાા.
ઈરાન યુદ્ધ સાથે સંબંધિત એક મુદ્દો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું ઉદૃઘાટન છે. વ્હાઇટ હાઉસે દૃાવો કર્યો હતો કે ચીન અને અમેરિકા સંમત છે કે ઊર્જાના અવિરત પ્રવાહને સુનિશ્ર્ચિત કરવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ખુલ્લો રાખવો જોઈએ. જોકે, ચીને એવો કોઈ સંકેત આપ્યો નથી કે તે ખાસ કરીને ઈરાનને આ માટે પૂછશે. ચીની નિવેદનમાં ઈરાની ટોલ અથવા સ્ટ્રેટના લશ્કરીકરણનો ઉલ્લેખ નથી.
વ્હાઇટ હાઉસે ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પ અને શી સંમત થયા હતા કે ઈરાન પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો ન હોવા જોઈએ. ચીનના નિવેદૃનમાં અમેરિકાને કોઈ ખાતરી આપવામાં આવી નથી કે ચીન આ મુદ્દા પર અમેરિકા સાથે છે. ચીને પરંપરાગત રાજદ્વારી ભાષામાં કહૃાું છે કે તમામ મુદ્દાઓ પરસ્પર સંમતિથી ઉકેલ લાવવા જોઈએ.
ઈરાન ઉપરાંત, તાઇવાન બંને દૃેશો વચ્ચેનો મુખ્ય મુદ્દો રહૃાો છે. ટ્રમ્પે આ મુલાકાતથી તાઇવાન પર કંઈ હાંસલ કર્યું નથી; તેના બદૃલે, શી જિનિંપગે તેમને આ મુદ્દા પર વર્ચ્યુઅલી ચેતવણી આપી હતી. ટ્રમ્પ સાથેની મુલાકાત દૃરમિયાન, શીએ કહૃાું હતું કે તાઇવાન તેમના માટે લાલબત્તી છે અને આ મુદ્દો બંને દૃેશો વચ્ચે મુકાબલો અને લશ્કરી સંઘર્ષ પણ તરફ દૃોરી શકે છે.
યુએસ વેપાર પ્રતિનિધિ જેમિસન ગ્રીરે જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પની મુલાકાતના પરિણામે ચીન ચીન પાસેથી મોટા પાયે ખાદ્યપદૃાર્થો અને અન્ય ચીજવસ્તુઓની ખરીદૃીની જાહેરાત કરી શકે છે. વાસ્તવમાં, ચીન દ્વારા આવી કોઈ મોટી જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
વેપાર અને આર્થિક મોરચે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પાસે બેઇિંજગથી પાછા ફરવા માટે બતાવવા માટે બહુ ઓછું છે. તેથી, એવું કહેવું સંપૂર્ણપણે ખોટું નહીં હોય કે ચીને વિશ્ર્વ પ્રત્યે આક્રમક રહેલા ટ્રમ્પને ખાલી હાથે પાછા મોકલ્યા.
દરમિયાન યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચીનની મુલાકાતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકાને હવે ભારતની જર નથી. અત્યાર સુધી, લગભગ બધી યુએસ સરકારો ભારતને ચીનના વિકલ્પ તરીકે જોતી હતી. તેથી, અમેરિકા ભારતને ચીનની સમકક્ષ તરીકે સ્થાન આપવા માંગતી હતી. અમેરિકા માનતું હતું કે ચીન તેના માટે ખતરો ઉભો કરી શકે છે. તેથી, તે ભારતને એક એવી શક્તિ તરીકે સ્થાન આપી રહૃાું હતું જે ચીનના ઉદૃયનો સામનો કરી શકે. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચીનની મુલાકાતે યુએસ વિદૃેશ નીતિ બદૃલી નાખી છે. તેમણે ચીન સાથે મિત્રતા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જે ભારત માટે એક મોટો રાજદ્વારી ફટકો હોઈ શકે છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે દૃાયકાઓથી, નવી દિલ્હીમાં ઘણા લોકો એવા ભ્રમમાં રહેતા હતા કે અમેરિકાને ચીન સામે સંતુલન પૂરું પાડવા માટે ભારતની જર છે. તેથી, વોિંશગ્ટન પાસે દિલ્હીને પોતાની બાજુમાં રાખવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નહોતો. હવે, એવું લાગે છે કે, આ ભ્રમ તૂટી રહૃાો છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે જ્યારે વોિંશગ્ટન ધીમે ધીમે બેઇિંજગના વધતા પ્રભાવને સ્વીકારી રહૃાું છે, તે ઇચ્છતું નથી કે ભારત બીજું ચીન બને.
તેમના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન, ટ્રમ્પે, એક તરફ, ભારત અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા વ્યૂહાત્મક પીગળવાના કાર્યને વેગ આપ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ, તેમણે ભારતના વ્યૂહાત્મક વાતાવરણને વધુ જટિલ બનાવ્યું છે અને ચીન સાથે સ્પર્ધા કરવાની ભારતની ક્ષમતાના કેટલાક પાસાઓને મર્યાદિત કર્યા છે.