
બિહારનું રાજકારણ હંમેશા ચાલાકીનો ખેલ રહ્યું છે. પહેલા ઘણી વખત સરકાર બદલાઈ, પણ ચહેરો બદલાયો નહીં. પછી સરકાર બદલાઈ નહીં, પણ ચહેરો બદલાયો. લાંબા સમયથી, બિહારમાં જનાદેશ સ્પષ્ટ હતો, પરંતુ રાજ્ય આ બધું જાઈ રહ્યું છે. રાજભવન (હવે લોકભવન) પણ અચાનક રાજીનામા અને શપથથી આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયું છે. નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં સરકારની રચના થઈ ત્યારથી, ઘણી વખત શપથ ગ્રહણ થયા છે. ફરી એકવાર તેની ચર્ચા થઈ રહી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બિહાર સરકારની એક વર્ષની વર્ષગાંઠ પર આવી રહ્યા છે, અને શપથ ગ્રહણ સમારોહ પહેલા થશે કે પછી તે સ્પષ્ટ નથી. જાકે, સ્ટેજ સેટ થઈ રહ્યો છે. જેમ નીતિશ કુમાર નહીં જાય, તેમ તેઓ અચાનક ચાલ્યા ગયા. આવી જ ચર્ચાઓ થઈ રહી છે. આ પાછળ જે દલીલો આપવામાં આવી રહી છે તે મીડિયામાં કાલ્પનિક નથી; તે રાજકીય વર્તુળોમાં પ્રચલિત છે.
જ્યારે નીતિશ કુમારે રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી, ત્યારે નિશાંત કુમારને મુખ્યમંત્રી બનાવવાની માંગ ઝડપથી વધી. પછી નિશાંતને નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવવાનો મામલો સામે આવ્યો. તે મામલો થાળે પડ્યો. નીતિશ કુમારના સમર્થકો મક્કમ હતા, પરંતુ જનતા દળ યુનાઇટેડના રાષ્ટÙીય અધ્યક્ષ આખરે નિશાંતને મંત્રી તરીકે સરકારમાં પ્રવેશવા દેવા સંમત થયા. નિશાંત આરોગ્ય મંત્રી બન્યા. જ્યારે તેમની યોગ્યતા અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા, ત્યારે તેમણે નિરીક્ષણ, કાર્યવાહી અને કડકતાથી જવાબ આપ્યો. હવે, લાગણી એ છે કે જા તેમને નાયબ મુખ્યમંત્રી પદ આપવામાં આવે, તો ૧. જદયુ અને બિહાર સરકારમાં ‘લવ-કુશ’ સમીકરણ સંપૂર્ણ રહેશે, જેમાં કુશવાહા મુખ્યમંત્રી અને કુર્મી નાયબ મુખ્યમંત્રી બનશે. ૨. નીતિશ કુમારના ગયા પછી જદયુના નબળા પડવાની ચર્ચાઓ પર વિરામ લાગશે, કારણ કે નિશાંતનું કદ વધશે.
જ્યાં સુધી નીતિશ કુમાર મુખ્યમંત્રી હતા, ત્યાં સુધી વિજય કુમાર ચૌધરી પડછાયાની જેમ તેમની સાથે રહ્યા. વિજય કુમાર ચૌધરી નીતિશ કુમારના આદેશોનું અક્ષરશઃ પાલન કરવા માટે જાણીતા છે. આ જ કારણ છે કે વિજય કુમાર ચૌધરી સરકારમાં જદયુના સૌથી મજબૂત વ્યÂક્ત રહ્યા છે. તેમને નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને હંમેશા વર્તમાન મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી સાથે નીતિશ કુમારના પ્રતિનિધિ તરીકે જાવામાં આવે છે. પાર્ટીમાંથી તેમની હકાલપટ્ટી ન થાય ત્યાં સુધી, ઇઝ્રઁ સિંહ મુખ્યત્વે જદયુના સંગઠનમાં સામેલ હતા. વિજય કુમાર ચૌધરી પણ નીતિશ કુમારના લાંબા સમયથી વિશ્વાસુ છે, અને તેમને પાર્ટીની કમાન સોંપવા અંગે ઘણી ચર્ચાઓ થઈ છે. આવી Âસ્થતિમાં, જા નિશાંતને નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવે છે, તો વિજય કુમાર ચૌધરી પણ પદ છોડીને જદયુના કાર્યકારી પ્રમુખ બની શકે છે. જાકે, બિજેન્દ્ર પ્રસાદ યાદવની નિવૃત્તિ આ માટે પૂરતી હશે.
બિજેન્દ્ર પ્રસાદ યાદવ ત્નડ્ઢેં માં સૌથી વૃદ્ધ ધારાસભ્ય છે. તેઓ સીમાંચલ ક્ષેત્રમાં જદયુનો ચહેરો પણ છે. તેમણે નીતિશ કુમારના નેતૃત્વમાં મંત્રી તરીકે સેવા આપી છે. જ્યારે નીતિશ કુમાર મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું, ત્યારે જદયુ દ્વારા તેમના નામ પર નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે વિચારણા કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા હતી. જાકે, જ્યારે તેઓ શપથ લેવાના હતા ત્યારે પણ તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. તેમની ઉંમરને કારણે અનુભવ હોવા છતાં, તેમને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. તેથી, તેઓ પોતે નિવૃત્ત થવા માંગે છે. જદયુ તેમને નિવૃત્ત કરીને નિશાંતને નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરશે કે કેમ તે અંગે ચર્ચાઓ અંતિમ તબક્કામાં છે.
જ્યારે નીતિશ કુમારે સંજય કુમાર ઝાને જનતા દળ યુનાઇટેડના રાષ્ટ્રીય કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા ત્યારે તે આશ્ચર્યજનક નહોતું. ૨૦૨૦ ની ચૂંટણી સહિત, કોવિડ-૧૯ રોગચાળા દરમિયાન સંજય ઝા જદયુ માટે બધું જ સંભાળી રહ્યા હતા.જદયુને ઉથલાવી પાડવાના ચિરાગ પાસવાનના પ્રયાસો છતાં, સંજય ઝા તેને બચાવવામાં મોટાભાગે સફળ રહ્યા. ૨૦૨૫ ની ચૂંટણીમાં પણ તેમનું યોગદાન સ્પષ્ટ હતું, અને પાર્ટીએ મજબૂત વાપસી કરી. તેથી, તેમને તેમના વર્તમાન પક્ષ પદ પરથી દૂર કરવાની કોઈ જરૂર નથી, પરંતુ જા તેઓ કેન્દ્ર સરકારમાં તક આપવા માંગતા હોય, તો તેમણે આ પદ છોડવું પડશે. આ પદ માટે વિજય કુમાર ચૌધરીના નામ પર વિચારણા કરવામાં આવશે. આ શક્યતા હજુ પણ ચર્ચાઈ રહી છે. સંજય ઝાને કેન્દ્રીય મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવા માટે જદયુને રાજીવ રંજન સિંહ, જેમને લલ્લન સિંહ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેમને દૂર કરવાની જરૂર નથી, જાકે જદયુમાં આવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. જ્યારે આરસીબી સિંહ કેન્દ્રમાં જદયુ ક્વોટામાંથી મંત્રી હતા, ત્યારે ભાજપને લલ્લન સિંહના પ્રવેશથી સમાન મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે નહીં.