ભાજપે આજે ઉત્તર પ્રદેશમાં આઠ રાજ્યસભા બેઠકો માટે ઉમેદવારોના નામ જાહેર કર્યા. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી અને ગ્રાહક બાબતોના રાજ્યમંત્રી બી.એલ. વર્માનો યાદીમાં સમાવેશ નથી. બંને ઉત્તર પ્રદેશના રાજ્યસભા સાંસદ છે, જેમનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. બંને નેતાઓ સાંસદ બન્યા વિના છ મહિના સુધી મંત્રી રહી શકે છે. ભાજપ આગામી છ મહિના સુધી રાજ્યસભામાં કોઈ નવી બેઠકો જીતે તેવી અપેક્ષા નથી. પરિણામે, મંત્રીમંડળમાં આ બે મંત્રીઓના ચાલુ રહેવા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે.
આમ, મોદી મંત્રીમંડળમાં પાંચ મંત્રી પદ ખાલી પડી શકે છે. ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને શિક્ષણ મંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું. જ્યોર્જ કુરિયન અને રવનીત સિંહ બિટ્ટુએ રાજ્યસભાનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થતાં મંત્રીમંડળમાંથી રાજીનામું આપ્યું. પરિવહન રાજ્યમંત્રી હર્ષ મલ્હોત્રાને દિલ્હી ભાજપના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે નાણા રાજ્યમંત્રી પંકજ ચૌધરીને ઉત્તર પ્રદેશ ભાજપના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલને પણ ભાજપના ખજાનચી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. પરિણામે, એક વ્યક્તિ, એક પદના સિદ્ધાંત હેઠળ તેઓ કેટલા સમય સુધી મંત્રી રહેશે તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ મહિને મોદી મંત્રીમંડળમાં ફેરબદલ થવાની અપેક્ષા છે. સરકાર પહેલા સીમાંકન અને મહિલા અનામત સંબંધિત બંધારણીય સુધારા બિલ પસાર કરવા માટે ત્રણ દિવસનું ખાસ સંસદીય સત્ર બોલાવી શકે છે. આ સત્ર નવરાત્રિ સમાપ્ત થયા પછી થઈ શકે છે. આ પછી તરત જ મંત્રીમંડળમાં ફેરબદલ થવાની સંભાવના છે. પંજાબ વિધાનસભાની ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે હરદીપ સિંહ પુરીને રાજ્યસભામાં ફરીથી ચૂંટાઈ શકાય છે. તેઓ હાલમાં મંત્રીમંડળમાં એકમાત્ર શીખ સભ્ય છે. જા કે, તેમને રાજ્યસભા બેઠક નકારવામાં આવ્યા બાદ, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પાર્ટી પંજાબના શીખને મંત્રીમંડળમાં લાવી શકે છે.
જા અકાલી દળ સાથે ગઠબંધન થાય છે, તો હરસિમરત કૌર બાદલની વાપસી થવાની શકયતા છે, જે એક મહિલા અને શીખ બંને છે. આ દરમિયાન, ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને મોટી ભૂમિકા મળવાની ચર્ચા છે. ૧૪ થી વધુ મંત્રીઓ અનેક મંત્રાલયો ધરાવે છે. આવી સ્થિતિમાં, નવા ચહેરાઓને લાવીને તેમની જવાબદારીઓ ઘટાડી શકાય છે. હાલમાં, ૨૯ કેબિનેટ મંત્રીઓ, સ્વતંત્ર હવાલો ધરાવતા પાંચ રાજ્યમંત્રીઓ અને ૩૪ રાજ્યમંત્રીઓ છે. આમ, વડા પ્રધાન સહિત, મંત્રી પરિષદમાં ૬૯ સભ્યો છે. બંધારણની કલમ ૭૫(૧એ) હેઠળ, સભ્યોની મહત્તમ સંખ્યા ૮૧ છે, એટલે કે ૧૨ વધુ મંત્રીઓની નિમણૂક કરી શકાય છે.
જોકે, મંત્રીમંડળમાં ફેરફારમાં ઘણા વર્તમાન મંત્રીઓને દૂર કરવાનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે. કેટલાક મંત્રીઓને કામગીરીના આધારે પણ દૂર કરવામાં આવી શકે છે. આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક રાજ્યોમાં મંત્રીઓની સંખ્યામાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે. મંત્રીમંડળમાં ફેરફાર કરતી વખતે ૨૦૨૯ની લોકસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. નવા સાથી પક્ષોને પણ મંત્રીમંડળમાં સ્થાન મળી શકે છે. એવી અટકળો છે કે ટીએમસી બળવાખોરો દ્વારા રચાયેલ એનસીપીને મંત્રી તરીકે સામેલ કરવામાં આવી શકે છે.
આમ આદમી પાર્ટીમાંથી ભાજપમાં જાડાયેલા સાત રાજ્યસભા સાંસદોમાંથી એકને પંજાબ ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને મંત્રીમંડળમાં સ્થાન મળી શકે છે. આનાથી કેબિનેટ મંત્રી પદ પણ મળી શકે છે.યુબીટીમાંથી શિવસેનાના છ સાંસદોના ઉમેરાથી તેની સંખ્યા તેર થઈ ગઈ છે. શિવસેનામાંથી શ્રીકાંત શિંદેના નામ અંગે અટકળો ચાલી રહી છે. કેટલાક ભાજપના નેતાઓ મંત્રી બનવાની ચર્ચા ચાલી રહી હતી. જાકે, તેમને સંગઠનમાં સ્મૃતિ ઈરાની, વિનોદ તાવડે, સતીશ પુનિયા, તરુણ ચુઘ વગેરે જેવા હોદ્દા આપવામાં આવ્યા છે. હવે, રાજ્યોમાંથી યુવા ચહેરાઓને પણ સામેલ કરી શકાય છે.