વિકાસિત ભારત ગેરંટી ફોર એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ડ લાઇવલીહૂડ મિશન (ગ્રામીણ) બિલ અંગે વિપક્ષ કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહાર કરી રહ્યો છે. દેશભરના અનેક રાજ્યોમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. વિપક્ષ તેને મહાત્મા ગાંધીનું અપમાન ગણાવી રહ્યું છે. આ દરમિયાન, જનશક્તિ જનતા દળના રાષ્ટ્રીય અયક્ષ અને બિહારના ભૂતપૂર્વ મંત્રી તેજ પ્રતાપ યાદવ તરફથી એક નિવેદન આવ્યું છે.તેજ પ્રતાપ યાદવ કહે છે કે મહાત્મા ગાંધીને કોઈ દૂર કરી શક્તું નથી.પટણામાં મીડિયા સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે મહાત્મા ગાંધી પોતે ભગવાન રામનું નામ લેતા હતા. તેમણે ઉમેર્યું કે તેઓ ભગવાન રામનો એટલો જ આદર કરે છે જેટલો મહાત્મા ગાંધીનો છે.
કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ (મનરેગા) ને બદલે નવી યોજના, વિકાસ ભારત ગેરંટી ફોર એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ડ લાઇવલીહૂડ મિશન (ગ્રામીણ) રામજી બિલ ૨૦૨૫) રજૂ કરી છે. સંસદના બંને ગૃહો પસાર થયા પછી, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ પણ રવિવારે બિલને મંજૂરી આપી. રાષ્ટ્રપતિની સંમતિથી, બિલ કાયદો બની ગયું.
સરકાર આગામી વર્ષની ૧ એપ્રિલ (૨૦૨૬) થી આ બિલ લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ પ્રસ્તાવિત કાયદો ૨૦ વર્ષ જૂના મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ (મનરેગા) ને બદલશે. આ બિલ હેઠળ, રોજગારની કાનૂની ગેરંટી હવે ૧૦૦ દિવસથી વધારીને ૧૨૫ દિવસ કરવામાં આવી છે.
આ દરમિયાન, પંજાબ પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિએ મોહાલીમાં કેન્દ્ર સરકારના મનરેગા યોજનાને ૨૦૨૫ સાથે બદલવાના નિર્ણય સામે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે રવિવારે જણાવ્યું હતું કે મનરેગાનું મૂળભૂત માળખું બદલાઈ ગયું છે. તેમણે જાહેરાત કરી હતી કે ૨૭ ડિસેમ્બરે યોજાનારી કોંગ્રેસ કાર્યકારી સમિતિની બેઠક વિકાસશીલ ભારત ગેરંટીકૃત રોજગાર અને આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) બિલ સામે તમામ રાજ્યોમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન માટે એક કાર્ય યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે.
કોંગ્રેસ નેતાએ કહ્યું કે નવા કાયદાએ ગ્રામીણ, હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા અને સમાજના શોષિત વર્ગો પાસેથી રોજગારની તકો છીનવી લીધી છે. તેમણે કહ્યું, “મનરેગાનો સાર બદલાઈ ગયો છે; યોજનાનું મૂળભૂત માળખું બદલાઈ ગયું છે.” તેમણે કહ્યું કે ગ્રામીણ, વંચિત અને શોષિત લોકોને જે રોજગાર મળી રહ્યો હતો તે હવે તેમની પાસેથી છીનવાઈ ગયો છે. તેમણે ભાજપ પર વૈચારિક પક્ષપાતથી કામ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેઓ મહાત્મા ગાંધીના નામને નફરત કરે છે અને કોંગ્રેસના શાસન દરમિયાન બનેલા કાયદાઓને પણ નફરત કરે છે. મને સમજાતું નથી કે તેઓએ આટલી ઝડપથી કેમ પસાર કર્યો, તેમણે વધુમાં કહ્યું કે રાજ્ય સરકારો સાથે સલાહ લીધા વિના કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો.
કોંગ્રેસના નેતા સુપ્રિયા શ્રીનાતે નવા લાગુ કરાયેલા બિલ ૨૦૨૫ ની આકરી ટીકા કરી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે આ બિલ મહાત્મા ગાંધીનું નામ દૂર કરે છે અને રોજગાર ગેરંટીને દૂર કરે છે. શ્રીનાતે કહ્યું, અમે મહાત્મા ગાંધીનું નામ દૂર કરવા સાથે અસંમત છીએ. તેમણે જે રીતે આટલી મોટી રોજગાર ગેરંટી યોજનાને સંપૂર્ણપણે રદ કરી છે તે અસ્વીકાર્ય છે. આ નવો કાયદો નકામો છે. તે કોઈ પણ ગેરંટી આપતું નથી.
તેમણે બિલના નામકરણમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા ટૂંકાક્ષર પર હુમલો કરતા કહ્યું, તેમાં ભગવાન રામનું નામ શામેલ નથી. તે આપણા આદરણીય દેવતા અને ભગવાન છે, જે આપણી શ્રદ્ધા અને મૂલ્યોનું પ્રતીક છે… તેઓએ એક ટૂંકાક્ષર બનાવ્યું છે: રોજગાર માટે ’ઇ’, આજીવિકા માટે ’છ’, અને મિશન માટે ’સ્’. તેમણે ભગવાન રામનું આ રીતે અપમાન ન કરવું જોઈએ… તેઓ જે કરી રહ્યા છે તે સંપૂર્ણપણે ખોટું છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે કોંગ્રેસ પાર્ટી આ ફેરફારોનો સખત વિરોધ કરશે અને કહ્યું કે આગામી દિવસોમાં લાખો લોકો રસ્તા પર ઉતરશે.