પંજાબ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા પ્રતાપ સિંહ બાજવાએ શનિવારે પંજાબમાં તમામ રાજકીય પક્ષો વચ્ચે એક્તા માટે હાકલ કરી હતી કારણ કે ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકાર ચંદીગઢ અંગે અત્યંત સંવેદનશીલ સુધારો રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. બાજવાએ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, કેન્દ્ર સરકાર રાજકીય રીતે ચાર્જ થયેલ બંધારણ (૧૩૧મો સુધારો) બિલનો પ્રસ્તાવ મૂકી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય અન્ય ઘણા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની જેમ ચંદીગઢ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને બંધારણની કલમ ૨૪૦ હેઠળ લાવવાનો છે.
હાલમાં, ચંદીગઢનું સંચાલન પંજાબના રાજ્યપાલ દ્વારા કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ સુધારો સ્વતંત્ર, કેન્દ્ર દ્વારા નિયુક્ત વહીવટર્ક્તા દ્વારા તેના વહીવટ માટે માર્ગ મોકળો કરશે, જે પંજાબના રાજધાની પરના ઐતિહાસિક અને ભાવનાત્મક દાવાને અસરકારક રીતે નબળી પાડશે. આ પગલાને પંજાબ પર બીજો હુમલો ગણાવતા, બાજવાએ આરોપ લગાવ્યો કે કેન્દ્ર સરકાર જાણી જોઈને ચંદીગઢ, નદીના પાણી અને પંજાબ યુનિવસટી પર પંજાબના કાયદેસરના અધિકારોને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
તેમણે કહ્યું કે ભાજપની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકારનો પંજાબ વિરોધી એજન્ડા હવે છુપાયેલો નથી. પંજાબીઓ ભાજપને સત્તામાં લાવ્યા ન હોવાથી, કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યને સજા આપવા માટે કટિબદ્ધ છે. આ માનસિક્તા અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ, ભેદભાવપૂર્ણ અને સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે.
બાજવાએ યાદ અપાવ્યું કે જ્યારે પણ પંજાબીઓ એક થાય છે, ત્યારે તેમણે અન્યાયી નિર્ણયોનો સફળતાપૂર્વક વિરોધ કર્યો છે, ખેડૂતોના આંદોલન અને પંજાબ યુનિવસટી બચાવો મોરચાને જનશક્તિના સ્પષ્ટ ઉદાહરણો તરીકે ટાંકીને. તેમણે કહ્યું, પંજાબીઓ માટે ફરી એકવાર હાથ મિલાવવાનો અને તેમની વાજબી મૂડીનો બચાવ કરવાનો સમય આવી ગયો છે. આપણે સામૂહિક સંકલ્પ અને સ્પષ્ટતા સાથે જવાબ આપવો જોઈએ.
તેમણે આમ આદમી પાર્ટીના નેતૃત્વ હેઠળની પંજાબ સરકારની ટીકા કરી, તેને રાજ્યના ઇતિહાસમાં સૌથી નબળા વહીવટમાંની એક ગણાવી. બાજવાએ કહ્યું કે તેના ૩.૫ વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન, આપ સરકાર પંજાબના મૂળભૂત હિતોનું રક્ષણ કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે, રાજ્યના બંધારણીય, રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક અધિકારો પર વારંવાર અતિક્રમણને મંજૂરી આપી છે.
પ્રસ્તાવિત ૧૩૧મા બંધારણીય સુધારા અંગે, પંજાબ કોંગ્રેસના પ્રમુખ અમરિંદર સિંહ રાજા વારિંગે ચંદીગઢના દરજ્જા અંગે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગી. તેમણે ચંદીગઢને પંજાબથી છીનવી લેવાના કોઈપણ પ્રયાસ સામે ચેતવણી આપી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે કેન્દ્ર સરકાર આવું પગલું નહીં ભરે, કારણ કે તે સંપૂર્ણપણે બિનજરૂરી હતું.
તેમણે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહને પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવા પણ અપીલ કરી. તેમણે ચેતવણી આપી કે ચંદીગઢ પંજાબનું છે અને તેને છીનવી લેવાના કોઈપણ પ્રયાસના ગંભીર પરિણામો આવશે અને આશા વ્યક્ત કરી કે કેન્દ્ર સરકાર આવું પગલું નહીં ભરે.
તેમણે મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનને પણ અપીલ કરી કે જો આવી કોઈ દરખાસ્ત અસ્તિત્વમાં છે, તો તેમણે તાત્કાલિક કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ તેને ઉઠાવવી જોઈએ જેથી મોડું થાય તે પહેલાં તેને દબાવી શકાય. આ સંદર્ભમાં, પ્રદેશ કોંગ્રેસ પ્રમુખે કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા પંજાબ યુનિવસટીની સેનેટ અને સિન્ડિકેટને નાબૂદ કરવાના અગાઉના આદેશોની પૃષ્ઠભૂમિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. પંજાબના ભારે વિરોધ બાદ આ આદેશો પાછા ખેંચી લેવામાં આવ્યા હતા.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સમયાંતરે, કેન્દ્ર સરકારોએ પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે અને પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે ચંદીગઢ ફક્ત પંજાબનું છે અને ચંદીગઢને તેના મૂળ રાજ્યમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં વિલંબથી પંજાબની સ્થિતિ કોઈપણ રીતે નબળી પડતી નથી. તેમણે કેન્દ્ર સરકારને તેની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવા અને જો તેની પાસે આવી કોઈ દરખાસ્ત હોય તો તેને તાત્કાલિક છોડી દેવા વિનંતી કરી.