વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે બળાત્કાર અને પોક્સો એક્ટના કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે કેન્દ્રિય પ્રાયોજિત ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ યોજનાને વધુ પાંચ વર્ષ માટે ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે. આ યોજના ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૩૧ સુધી અમલમાં રહેશે. કુલ ખર્ચ ૩,૭૮૮.૦૪ કરોડ છે, જેમાં કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો ૨,૩૫૩.૧૫ કરોડ અને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો હિસ્સો ૧,૪૩૪.૮૯ કરોડ છે. કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો નિર્ભયા ફંડમાંથી ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવશે.આ યોજના હેઠળ, બધા ભાગ લેનારા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ખાસ પોસ્કો કોર્ટ સહિત ૮૫૦ ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટના સંચાલનની જાગવાઈ છે.
હાલમાં, ૭૭૯ એફટીએસસી કાર્યરત છે, જેમાં ૩૯૯ ખાસ પોસ્કો કોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. વધારાના જિલ્લાઓમાં કવરેજ વિસ્તારવા માટે આ સંખ્યા હવે વધારીને ૮૫૦ કરવામાં આવશે. આ વિસ્તરણ સમગ્ર ભારતમાં તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પેન્ડિંગ કેસોના ડેટા પર આધારિત હશે. આ યોજનામાં પોસ્કો કાયદા, ૨૦૧૨ હેઠળ બળાત્કાર અને ગુનાઓ સંબંધિત પડતર કેસોના નિકાલને ઝડપી બનાવવા માટે એક સમર્પિત ન્યાયિક અધિકારી, એક ખાસ સરકારી વકીલ અને છ સહાયક સ્ટાફની જાગવાઈ છે. દરેક એફટીએસસીને એક ખાસ સરકારી વકીલ સોંપવાનો પ્રસ્તાવ છે. આનાથી ઝડપી ટ્રાયલ સુનિશ્ચિત થશે.
મંત્રીમંડળના નિર્ણયથી જાતીય ગુનાઓનો ભોગ બનેલા લોકો માટે ઝડપી ટ્રાયલ અને સમયબદ્ધ ન્યાય સુનિશ્ચિત થશે. બળાત્કાર અને પોસ્કો કાયદાના પડતર કેસોની સંખ્યામાં ઘટાડો થશે. આ યોજના પીડિતોની જુબાનીને વધુ તકલીફ વિના સરળ બનાવવા માટે સંવેદનશીલ સાક્ષી જુબાની કેન્દ્રો અને બાળ-મૈત્રીપૂર્ણ કોર્ટ જગ્યાઓની સ્થાપનાને પ્રોત્સાહન આપે છે.ન્યાય વિભાગ સંબંધિત રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ વહીવટીતંત્રો સાથે સંકલનમાં આ યોજનાનો અમલ કરશે. ન્યાય વિભાગ એફટીએસસી ડેશબોર્ડ, સામયિક પ્રગતિ અહેવાલો અને રાજ્ય ખર્ચ નિવેદનો દ્વારા કામગીરીનું નિરીક્ષણ કરશે. ન્યાય વિભાગ ઉચ્ચ અદાલતો અને રાજ્ય સરકારો સાથે પણ પરામર્શ કરશે. આ યોજનાના મુખ્ય લાભાર્થીઓ પોસ્કો કાયદા હેઠળ બળાત્કાર અને ગુનાઓનો ભોગ બનેલી મહિલાઓ અને બાળકો છે.
ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ યોજના ૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૯ ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ માટેની આ કેન્દ્રિય પ્રાયોજિત યોજના ફોજદારી કાયદો (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૧૮ ને અનુસરીને અને સુપ્રીમ કોર્ટના ૨૫ જુલાઈ, ૨૦૧૯ ના નિર્દેશનું પાલન કરીને શરૂ કરવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે પોસ્કો કાયદા હેઠળ ૧૦૦ થી વધુ કેસોના પેન્ડિંગ કેસલોડવાળા જિલ્લાઓમાં સમર્પિત સ્પેશિયલ કોર્ટની સ્થાપના કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. યોજનાની શરૂઆતથી કુલ ૪૦૨,૪૫૭ કેસોનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે. આ યોજના શરૂઆતમાં એક વર્ષ માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી અને બાદમાં તેને ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધી લંબાવવામાં આવી હતી. જુલાઈની શરૂઆતમાં, કેન્દ્ર સરકારે પેપર લીક કૌભાંડના પ્રતિભાવમાં કાર્યવાહી કરી હતી અને દેશભરના ચાર શહેરોમાં ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટની સ્થાપનાની જાહેરાત કરી હતી.