સુપ્રીમ કોર્ટે રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશની સરકારી શાળાઓમાં બહારના લોકો, પત્રકારો, યુટ્યુબર્સ, સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓ અને નાગરિક સમાજના પ્રતિનિધિઓના પ્રવેશ પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને પડકારતી પીઆઈએલ પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
જસ્ટિસ પી.એસ. અરજદાર પ્રિયા મિશ્રા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરતા, જસ્ટિસ નરસિંહા અને આલોક આરાધેની બનેલી બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે બંધારણની કલમ ૩૨ હેઠળ દાખલ કરાયેલી રિટ અરજી પર વિચાર કરવા માટે તે ઇચ્છુક નથી. અરજીમાં ખાસ કરીને ૧૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ રાજસ્થાનના માધ્યમિક શિક્ષણ નિયામક દ્વારા જારી કરાયેલા પરિપત્રને પડકારવામાં આવ્યો હતો, જેમાં કોઈપણ બહારના વ્યક્તિને સરકારી શાળા પરિસરમાં પ્રવેશવા માટે શાળાના આચાર્યની પૂર્વ પરવાનગી ફરજિયાત હતી.
વધુમાં, શાળાઓને ફોટોગ્રાફી, વિડીયોગ્રાફી, ઇન્ટરવ્યુ, ઓડિયો રેકો‹ડગ અને લાઇવસ્ટ્રીમિંગ માટે પૂર્વ લેખિત પરવાનગીની જરૂર છે. અરજીમાં ૧૯ ઓગસ્ટના રોજ ઉત્તર પ્રદેશના અયોધ્યાના જિલ્લા મૂળભૂત શિક્ષણ અધિકારી દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સક્ષમ અધિકારીની પરવાનગી વિના બહારના લોકો, યુટ્યુબર્સ અને સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓને કાઉન્સિલ શાળાઓમાં પ્રવેશવા અથવા ફોટોગ્રાફ્સ અને વિડિઓઝ લેવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. અરજી મુજબ, ઉત્તર પ્રદેશના આઝમગઢ, બલિયા, બસ્તી, બલરામપુર, શામલી અને આગ્રા સહિત અનેક અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ આવા જ નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.
આ અરજી કોકરોચ જનતા પાર્ટી દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલા “શાળા સુધારણા” અભિયાનની પૃષ્ઠભૂમિ સામે દાખલ કરવામાં આવી હતી. અરજદારે દલીલ કરી હતી કે જાહેર હિતમાં સરકારી શાળાઓની સ્થિતિ રેકોર્ડ કરવા અને તેમના વિશે માહિતી પ્રસારિત કરવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકી શકાય નહીં. અરજીમાં બંધારણના કલમ ૧૪, ૧૯(૧), ૧૯(૧), ૨૧ અને ૨૧-એ હેઠળ ગેરંટીકૃત મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. અરજદારે જણાવ્યું હતું કે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતામાં કાયદેસર પત્રકારત્વ અને જાહેર સંસ્થાઓ સંબંધિત માહિતીનો પ્રસાર શામેલ છે. જા કે, અરજીમાં એ પણ સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે રાજ્યની જવાબદારી બાળકોની ગોપનીયતા, ગૌરવ અને સલામતીનું રક્ષણ કરવાની છે.
અરજીમાં એવી પણ દલીલ કરવામાં આવી હતી કે બાળકનો ઓળખી શકાય તેવો ફોટોગ્રાફ અથવા વિડિઓ રેકોર્ડ કરવા અને સરકારી શાળાના મકાન, વર્ગખંડો, શૌચાલય, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, વીજળી, મધ્યાહન ભોજન અને અન્ય મૂળભૂત સુવિધાઓની સ્થિતિ રેકોર્ડ કરવામાં તફાવત છે. અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટને રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશના સંબંધિત આદેશોને રદ કરવાની માંગ કરી હતી જ્યાં સુધી તેઓ જાહેર હિતમાં દસ્તાવેજીકરણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદે છે. તેમાં એવી પણ માંગ કરવામાં આવી હતી કે આવા કોઈપણ પ્રતિબંધ વાજબીતા, આવશ્યકતા અને પ્રમાણસરતાના માપદંડોને પૂર્ણ કરે. જા કે, સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી પર વિચાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.