૨૦૨૬ વિધાનસભા ચૂંટણી । ભારતીય રાજકારણ માટે ૨૦૨૬નું વર્ષ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આગામી થોડા મહિનામાં, પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાશે: આસામ, પશ્ર્ચિમ બંગાળ, પુડુચેરી, તમિલનાડુ અને કેરળ. આ ચૂંટણીઓ વિધાનસભાઓ માટે છે, પરંતુ તે રાષ્ટ્રીય રાજકારણ પર પણ મજબૂત અસર કરશે. એક તરફ, ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ઘણા નવા રાજ્યોમાં પોતાની સત્તા સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ, વિપક્ષ, ખાસ કરીને કોંગ્રેસ અને પ્રાદેશિક પક્ષો, દેશના સૌથી મોટા પક્ષને કોઈપણ તક આપવાનો ઇનકાર કરવા માટે કટિબદ્ધ છે. આ વિધાનસભા ચૂંટણીઓ એ પણ નોંધપાત્ર રીતે દર્શાવશે કે મોદી સરકારની નીતિઓ કેટલી અસરકારક છે અને વિપક્ષ કેટલો એક છે. ચાલો એક પછી એક વર્તમાન સરકારો, રાજકીય પરિસ્થિતિ અને આ ચૂંટણીઓના મહત્વ પર એક નજર કરીએ.
પશ્ર્ચિમ બંગાળમાં મમતા બેનર્જીની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકારે ૨૦૨૧ ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ૨૧૩ બેઠકો અને ૪૮% મત હિસ્સા સાથે જીત મેળવી હતી. મમતાની લોકપ્રિયતા અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ તેમની શક્તિ છે, પરંતુ આથક પડકારો અને શાસન વિવાદો તેમની સરકાર પર ભારે પડી શકે છે. ૨૦૨૧ માં ભાજપ ૭૭ બેઠકો પર પહોંચી ગયું હતું અને બિહારમાં મોટી જીત પછી હવે આક્રમક છે. કોંગ્રેસ અહીં નબળી પડી ગઈ છે અને નેતૃત્વના અભાવ સાથે સંઘર્ષ કરી રહી છે. જો ભાજપ બંગાળમાં કંઈક નોંધપાત્ર હાંસલ કરે છે, તો તે તેના રાજકીય ભાગ્ય માટે એક મોટો પ્રોત્સાહન સાબિત થઈ શકે છે. દરમિયાન, ટીએમસીની હાર તેને પ્રાદેશિક પક્ષોની યાદીમાં મૂકી શકે છે જે એક સમયે રાજ્યમાં ખૂબ શક્તિશાળી હતા પરંતુ ધીમે ધીમે નબળા પડી ગયા છે.
આસામમાં હાલમાં હિમંત બિસ્વા શર્માના નેતૃત્વમાં ભાજપની સરકાર છે. ભાજપ ગઠબંધને ૨૦૨૧ની ચૂંટણીમાં ૭૫ બેઠકો જીતી હતી અને હવે તે સતત ત્રીજી મુદત માટે સત્તામાં પાછા ફરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, સરમાએ વિકાસ, સુરક્ષા અને ઓળખની રાજનીતિ પર ભાર મૂક્તા ભાજપના ફાયરબ્રાન્ડ નેતા તરીકે પ્રતિષ્ઠા કેળવી છે. દરમિયાન, વિપક્ષમાં, ગૌરવ ગોગોઈના નેતૃત્વમાં કોંગ્રેસ તેની લડાઈ લડવા માટે તૈયાર છે. મુસ્લિમ મતોનો લાભ લેતી છૈેંંડ્ઢહ્લ જેવી પાર્ટીઓ પણ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. આ ચૂંટણીઓ ભાજપ માટે ઉત્તરપૂર્વમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાની તક છે, જ્યારે અહીં કોંગ્રેસનું સારું પ્રદર્શન વિપક્ષ માટે મોટો ફાયદો થશે.
તમિલનાડુમાં દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ દ્વારા શાસિત છે, જેનું નેતૃત્વ એમ.કે. સ્ટાલિન, જેમણે ૨૦૨૧ માં ૨૩૪ માંથી ૧૩૩ બેઠકો જીતી હતી. રાજ્યમાં લાગુ કરાયેલી કલ્યાણકારી યોજનાઓથી ૧૮.૬ મિલિયન લોકોને ફાયદો થયો છે, અને પાર્ટી લગભગ ૨૫ મિલિયન મતોનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે. જોકે, બેરોજગારી જેવા મુદ્દાઓ પાર્ટી પર ભારે પડી શકે છે, અને ચોક્કસપણે એક સત્તા વિરોધી પરિબળ છે. દરમિયાન, એઆઇએડીએમકે-ભાજપ ગઠબંધન પણ તેના શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે, જ્યારે વિજયનું ટીવીકે, એક નવી પાર્ટી તરીકે, યુવાનોને આકષત કરી રહ્યું છે. તમિલનાડુમાં વિજય ભાજપ માટે કુદરતી વિકાસ માટે એક મોટી તક હોઈ શકે છે, જ્યાં હિન્દુત્વની મર્યાદાઓ છે. વિપક્ષ માટે, ડ્ઢસ્દ્ભ ની હાર ભારત બ્લોકને નબળી પાડશે.
કેરળમાં પિનરાઈ વિજયનના લેટ ડેમોક્રેટિક ફ્રન્ટનું શાસન છે, જેણે ૨૦૨૧ માં ૯૯ બેઠકો જીતી હતી. આ ગઠબંધન સત્તામાં પાછા ફરવા માંગે છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓ પડકારજનક રહ્યા છે. વિજયન સરકારનો સામાજિક કલ્યાણ અને વિકાસ પર ભાર નોંધપાત્ર છે, પરંતુ આથક પડકારો અને મુખ્યમંત્રીની સરમુખત્યારશાહી શૈલી નોંધપાત્ર ખામીઓ છે. ૨૦૨૫ ની સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસ-યુડીએફએ સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું, જે એલડીએફ માટે ચિંતાનું કારણ છે. ભાજપે પણ આ ચૂંટણીઓમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું અને તે તેના અગાઉના પ્રદર્શનમાં સુધારો કરવા માંગે છે. એકંદરે, આ ચૂંટણીઓમાં ડાબેરીઓ, કોંગ્રેસ અને ભાજપ માટે દાવ વધારે છે.
પુડુચેરીમાં, ઓલ ઈન્ડિયા એનઆર કોંગ્રેસ અને ભાજપ ગઠબંધન, એન. રંગાસામીના નેતૃત્વમાં, સત્તામાં છે. ૨૦૨૧ માં, ૩૦ બેઠકોવાળી વિધાનસભામાં એઆઇએનઆરસીએ ૧૦ બેઠકો અને ભાજપે છ બેઠકો જીતી હતી, પરંતુ હાલમાં, ગઠબંધન પાસે એક સિવાય બધી બેઠકો છે. કંઈ સારું ચાલી રહ્યું નથી.ડીએમકે અને કોંગ્રેસ જેવા વિપક્ષી પક્ષો આ નાના પણ મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં સત્તા પર પોતાનો દાવો મજબૂત રીતે રજૂ કરી રહ્યા છે. સ્થાનિક શાસન અને વિકાસ મુખ્ય મુદ્દાઓ છે, જેના કારણે આ ચૂંટણી ભાજપ માટે દક્ષિણમાં તેના જોડાણને બચાવવા માટે એક ક્સોટી બની રહી છે, જ્યાં સત્તા વિરોધી લહેર છે. જો કોંગ્રેસ અને ડીએમકે ફરીથી હારી જાય છે, તો તેમના માટે પુડુચેરીમાં તેમના સંગઠનને બચાવવા મુશ્કેલ બની શકે છે. એકંદરે, આ પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ ભાજપને દક્ષિણ અને પૂર્વમાં વિસ્તરણ કરવાની સુવર્ણ તક આપે છે, જ્યાં તે હિન્દુત્વ અને મોદી બ્રાન્ડ પર દાવ લગાવી રહી છે. ૨૦૨૫ માં દિલ્હી અને બિહારમાં મળેલા વિજયથી તેનું મનોબળ વયું છે.