અરવલ્લી પર્વતોને લઈને રાજસ્થાન, હરિયાણા, ગુજરાત અને રાજધાની દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ છે. દરમિયાન, બુધવારે, કોંગ્રેસે કેન્દ્ર સરકાર પર અરવલ્લી મુદ્દા પર જનતાને ગેરમાર્ગે દોરવાનો આરોપ લગાવ્યો. કોંગ્રેસે પૂછ્યું કે તે ટેકરીઓની સંપૂર્ણપણે ખોટી વ્યાખ્યા કેમ આગળ ધપાવી રહી છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઠ પર કેન્દ્ર સરકારના ઇરાદા પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે અરવલ્લી પર્વતમાળાની નવી વ્યાખ્યા અપનાવવામાં આવી રહી છે, જેનો દેશની અગ્રણી સંસ્થાઓ દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો છે.
જયરામ રમેશે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય વન સર્વેક્ષણ, સુપ્રીમ કોર્ટની કેન્દ્રીય સશક્ત સમિતિ અને સુપ્રીમ કોર્ટના એમિક્સ ક્યુરીએ પહેલાથી જ અરવલ્લી પર્વતમાળાની આ નવી વ્યાખ્યાનો વિરોધ કર્યો છે. આમ છતાં, સરકાર આ વ્યાખ્યાને અનુસરવા પર અડગ છે. કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે નિષ્ણાત સંસ્થાઓના વાંધાઓને અવગણના કરતું આ પગલું પર્યાવરણ માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી શકે છે.
કોંગ્રેસે પ્રશ્ર્ન કર્યો છે કે સરકાર અરવલ્લી પર્વતમાળાને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવાનો આગ્રહ કેમ રાખી રહી છે અને આ ફેરફાર કોના હિતમાં કરવામાં આવી રહ્યો છે. પાર્ટીનું કહેવું છે કે અરવલ્લી પર્વતમાળા ભારતનો અમૂલ્ય કુદરતી વારસો છે અને તેના સંરક્ષણ પર કોઈપણ સમાધાન દેશના ભવિષ્ય માટે જોખમી હશે. હાલમાં, અરવલ્લી પર્વતમાળાની નવી વ્યાખ્યા અંગે રાજકીય સંઘર્ષ અને પર્યાવરણીય ચિંતાઓ બંને વધુ ઘેરી બની રહી છે, જે દર્શાવે છે કે આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દો એક મોટો રાજકીય વિવાદ બની શકે છે.
પર્યાવરણ નિષ્ણાતો કહે છે કે અરવલ્લી પર્વતમાળા તેના ઊંચા શિખરો સુધી મર્યાદિત નથી; તેના નીચલા ભાગો અને આસપાસના વિસ્તારો પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ભૂગર્ભજળ રિચાર્જ, જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ, આબોહવા સંતુલન જાળવવા અને જમીનની સ્થિરતા માટે આ વિસ્તારો જરૂરી છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો આ વિસ્તારોને કાનૂની રક્ષણમાંથી બાકાત રાખવામાં આવે તો, ઉત્તર ભારતમાં પાણીની અછત અને પ્રદૂષણની સમસ્યાઓ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.
કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે જણાવ્યું છે કે અરવલ્લી પર્વતમાળા પર સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય અંગે જાણી જોઈને ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવી રહી છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે સરકાર દેશની સૌથી જૂની પર્વતમાળાના સંરક્ષણ માટે સતત કામ કરી રહી છે અને પર્યાવરણ અને અર્થતંત્ર બંનેને સમાવિષ્ટ રીતે અનુસરવાની નીતિ જાળવી રાખે છે. તેમણે કહ્યું, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે દિલ્હી, ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં ફેલાયેલી અરવલ્લી પર્વતમાળાનું વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકનના આધારે સંરક્ષણ કરવું જોઈએ. મંત્રીએ ઉમેર્યું કે વડા પ્રધાનના નેતૃત્વ હેઠળ, સરકારે હંમેશા લીલી અરવલ્લીને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે, અને આ નિર્ણય સરકારની સંરક્ષણ નીતિને સમર્થન આપે છે. સરકારનો દાવો છે કે અરવલ્લી ક્ષેત્રનો ૯૦ ટકાથી વધુ ભાગ સુરક્ષિત રહેશે અને ખાણકામમાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવી રહી નથી.
સરકારની નવી વ્યાખ્યા અનુસાર, કોઈ વિસ્તારને ત્યારે જ અરવલ્લી ટેકરી ગણવામાં આવશે જો તેની ઊંચાઈ આસપાસની જમીન કરતા ઓછામાં ઓછી ૧૦૦ મીટર ઊંચી હોય. અરવલ્લી પર્વતમાળાને એકબીજાથી ૫૦૦ મીટરની અંદર સ્થિત બે કે તેથી વધુ ટેકરીઓના જૂથ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી છે. નિષ્ણાતો અને પર્યાવરણીય કાર્યકરોએ આ વ્યાખ્યા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેઓ કહે છે કે આના કારણે, અરવલ્લીના ઘણા મહત્વપૂર્ણ ભાગો જેમ કે ઢોળાવ, નાની ટેકરીઓ, તળેટીઓ અને ભૂગર્ભજળ રિચાર્જ વિસ્તારો કાનૂની રક્ષણમાંથી બહાર આવી શકે છે, જે પર્યાવરણને ગંભીર નુક્સાન પહોંચાડી શકે છે.