દેશનું હવામાન બે સંપૂર્ણપણે અલગ અને ચિંતાજનક ચિત્રો રજૂ કરી રહ્યું છે. જ્યારે ઉત્તર ભારતના ઘણા રાજ્યો ભારે વરસાદ અને પૂરથી પીડાઈ રહ્યા છે, ત્યારે બીજી તરફ, દેશનું એક મુખ્ય રાજ્ય પાણીના દરેક ટીપા માટે તરસ્યું છે. બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્યપ્રદેશમાં પૂર અને વરસાદના કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં વરસાદના અભાવે દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે. કુદરતના આ બેવડા સ્વભાવથી જનતા અને ખેડૂતો બંનેને ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
બિહારમાં આવેલા પૂરે વિનાશક નુકસાન કર્યું છે. રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓમાંથી ૨૮ જિલ્લાઓ સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ડૂબી ગયા છે. આશરે ૬.૮૮ મિલિયન હેક્ટર જમીન પાણીમાં ડૂબી ગઈ છે, જેના કારણે પાકને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. રાજ્યનો લગભગ બે તૃતીયાંશ ભાગ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયો છે. ગંડક નદીના બંધમાં ભંગાણને કારણે, સારણ સહિત છ જિલ્લાઓના આશરે ૨૫૫ ગામોનો સંપર્ક વિશ્વના બાકીના ભાગથી સંપૂર્ણપણે કપાઈ ગયો છે. પાણીનું સ્તર એટલું ઊંચું વધી ગયું છે કે લોકોને ઘર છોડીને રસ્તાઓ, હાઇવે અને ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ખુલ્લા આકાશ નીચે રહેવાની ફરજ પડી રહી છે. સૌથી દુઃખદ બાબત એ છે કે રાહત પુરવઠો અસરગ્રસ્ત લોકો સુધી યોગ્ય રીતે પહોંચી રહ્યો નથી, જેના કારણે વહીવટ સામે લોકોમાં વ્યાપક ગુસ્સો અને રોષ ફેલાયો છે. આઘાતજનક વાત એ છે કે સરકાર પૂર નિવારણ અને નિયંત્રણ માટે વાર્ષિક આશરે ૬,૫૦૦ કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરે છે, છતાં લોકો હજુ પણ આવી જ વિનાશનો સામનો કરે છે.
ઉત્તર પ્રદેશના ત્રણ મુખ્ય જિલ્લાઓમાં પૂર જેવી ગંભીર સ્થિતિ યથાવત છે. ગંગા અને શારદા સહિત પંદર મુખ્ય નદીઓ ભયના નિશાનથી ઉપર વહી રહી છે. લખનૌમાં ગોમતી નદીના વધતા પાણીએ ગભરાટ ફેલાવ્યો છે. કૃષ્ણા લોક કોલોનીથી નંદપુરમ સુધીના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયા છે, જેના કારણે આશરે ૧૦,૦૦૦ લોકોને સ્થળાંતર કરવાની ફરજ પડી છે. ગોમતી રિવરફ્રન્ટ પાસે સ્થિત પ્રખ્યાત હનુમાન ધામ મંદિર પણ ડૂબી ગયું છે. પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે, મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે લખનૌના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોનું વ્યક્તિગત રીતે હવાઈ સર્વેક્ષણ કર્યું અને સિંચાઈ વિભાગને ફૈજુલ્લાહગંજથી નૈમિષારણ્ય સુધી તાત્કાલિક નવો બંધ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો. વધુમાં, મધ્ય પ્રદેશના ઘણા ભાગોમાં ભારે વરસાદથી ખેડૂતોના તૈયાર પાકને ભારે નુકસાન થયું છે.
જ્યારે બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશ પાણીમાં ડૂબી રહ્યા છે, ત્યારે મહારાષ્ટ્રના ૧૭ જિલ્લાઓ ગંભીર દુષ્કાળનો સામનો કરી રહ્યા છે. અપૂરતા વરસાદને કારણે, રાજ્યના મોટાભાગના બંધ અને જળાશયો ખાલી છે. ભવિષ્યમાં પાણીની તીવ્ર અછતને રોકવા માટે, મહારાષ્ટ્ર સરકારે પીવાના પાણીના પુરવઠામાં ૧૦ ટકાનો ઘટાડો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સરકારનો ધ્યેય આ પાણીનો સંગ્રહ કરવાનો અને ખેડૂતોના પાકની સિંચાઈ માટે તેને ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે જેથી ઉનાળાની ઋતુમાં લોકોને પીવાના પાણી માટે સંઘર્ષ ન કરવો પડે.