ઘર, કાર અને પર્સનલ લોન લેનારાઓ માટે વ્યાજ દરો અને ઇએમઆઇ ગણતરીઓ બદલાવાની શક્્યતા છે
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો દેશના લાખો લોન લેનારાઓના સમગ્ર બજેટને ખોરવી શકે છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ પછી પહેલી વાર, કેન્દ્રીય બેંકે રેપો રેટ વધારીને ૫.૫૦ ટકા કર્યો છે. આરબીઆઇ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની અધ્યક્ષતામાં મોનેટરી પોલિસી કમિટી દ્વારા લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયની સીધી અસર સામાન્ય જનતા પર પડશે. નવા લોન લેનારાઓ અને હાલના લોન લેનારાઓ બંને માટે હોમ, કાર અને પર્સનલ લોનના દર વધુ મોંઘા થવાના છે.
ફ્લોટિંગ-રેટ હોમ, કાર અથવા પર્સનલ લોન ધરાવતા લોકો તેમના માસિક હપ્તા અને લોનની મુદત બંનેમાં વધારો જાઈ શકે છે. જા બેંકો ગ્રાહકોને સંપૂર્ણ ૦.૨૫% રેપો રેટ વધારો આપે છે, તો તમારા માસિક હપ્તામાં વધારો થશે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, બેંકો હપ્તાની રકમ બદલ્યા વિના ફક્ત તમારી લોનની મુદત લંબાવે છે, એટલે કે તમારે વધુ મહિના માટે હપ્તા ચૂકવવા પડશે. જા કે, આ નિર્ણય ફિક્સ્ડ-રેટ લોન ધરાવતા ગ્રાહકોને અસર કરશે નહીં.
જ્યારે પણ આરબીઆઇ રેપો રેટમાં વધારો કરે છે, ત્યારે ઘણી બેંકો (ખાસ કરીને ખાનગી બેંકો) તેમના માસિક હપ્તાઓ વધારવાને બદલે ગ્રાહકોની લોનની મુદત (ચુકવણીની મુદત) શાંતિથી લંબાવે છે. ગ્રાહકો ઘણીવાર આ ત્યારે જ શોધે છે જ્યારે તેઓ તેમના લોન સ્ટેટમેન્ટ તપાસે છે. જા તમારી બેંકે પૂર્વ સૂચના વિના તમારી લોનની મુદત લંબાવી હોય, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. બેંકિંગ નિયમો હેઠળ તમને ઘણા અધિકારો છે.
તમારી બેંક પાસેથી તાત્કાલિક રીસેટ શેડ્યૂલ અને લોન સ્ટેટમેન્ટની વિનંતી કરોઃ સૌપ્રથમ, નવીનતમ એમોર્ટાઇઝેશન શેડ્યૂલ મેળવવા માટે તમારી બેંકના ગ્રાહક પોર્ટલ, મોબાઇલ એપ્લીકેસન અથવા નજીકની શાખાની મુલાકાત લો. રેપો રેટમાં વધારા પછી તમારા કુલ વ્યાજ દર તપાસો. વ્યાજ દરમાં ૦.૨૫% વધારાના બદલામાં બેંકે તમારી લોનની મુદત કેટલા મહિના લંબાવી છે તે તપાસો.ઇએમઆઇ લંબાવવાનો વિકલ્પ પસંદ કરોઃ લાંબા સમયગાળાનો અર્થ એ છે કે બેંકને વધારાના વ્યાજમાં ઘણા લાખ રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. આવી સ્થિતિમાં, લોનની મુદત વધારવાને બદલે તમારી ઇએમઆઇ રકમ વધારવી એ સમજદારીભર્યું છે. તમે બેંકને લેખિત અરજી સબમિટ કરીને તમારી લોનની મુદત વધારવાને બદલે તમારા માસિક હપ્તા વધારવા માટે કહી શકો છો.
આંશિક ચુકવણી કરીને બોજ ઓછો કરોઃ જા તમારી આવક પરવાનગી આપે છે, તો વાર્ષિક અથવા તહેવારો દરમિયાન તમને મળતા બોનસમાંથી આંશિક ચુકવણી કરો. હોમ લોન જેવી ફ્લોટિંગ રેટ લોનમાં કોઈ દંડ અથવા પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ લાગતો નથી. થોડી રકમની ચુકવણી પણ તમારા વિસ્તૃત કાર્યકાળમાં ઘણા વર્ષોનો વિલંબ કરી શકે છે. જા ૩૦ દિવસની અંદર સંતોષકારક ઉકેલ ન મળે, તો તમે આરબીઆઇના બેંકિંગ લોકપાલને ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.કઈ લોન પહેલા વધુ મોંઘી થશે?
આરબીઆઇના ડેટા અનુસાર, જૂનના અંત સુધીમાં, બેંકોની કુલ ફ્લોટિંગ રેટ રૂપી લોનના આશરે ૬૮.૨ ટકા બાહ્ય બેન્ચમાર્ક સાથે જાડાયેલા હતા.રેપો રેટ-લિંક્ડ લોન ઃ રિઝર્વ બેંકના નિયમો અનુસાર બેંકોએ દર ત્રણ મહિનામાં ઓછામાં ઓછા એક વખત બાહ્ય બેન્ચમાર્ક સાથે જાડાયેલા લોન દરોમાં સુધારો કરવો જરૂરી છે. પરિણામે, રેપો રેટ-લિંક્ડ હોમ અને પર્સનલ લોનના દર આગામી રીસેટ તારીખ પર તરત જ વધશે.
એમસીએલઆર લિંક્ડ લોનઃ આશરે ૨૯.૬% લોન બેંકના માર્જિનલ કોસ્ટ ઓફ ફંડ્સ બેઝ્ડ લેન્ડીગ રેટ સાથે જાડાયેલી છે. આમાં એમએસએમઇ અને કોર્પોરેટ લોનનો સમાવેશ થાય છે. આ લોન પર અસર થોડો વિલંબ સાથે અનુભવાશે, કારણ કે બેંકો તેમના ભંડોળ ખર્ચની સમીક્ષા કર્યા પછી કરાર દ્વારા નિર્ધારિત રીસેટ તારીખ પર જ દર બદલાશે.
હાલમાં, દેશની સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા વાર્ષિક ૭.૨૫% ના પ્રારંભિક દરે હોમ લોન ઓફર કરે છે. જાકે, વ્યક્તિગત ગ્રાહકો માટે વ્યાજ દર અને ફેરફારનો સમય તેમના લોન કરારની શરતો પર આધારિત રહેશે.આરબીઆઇ ગવર્નરે સ્પષ્ટતા કરી છે કે હાલમાં દર ઘટાડાની કોઈ શક્યતા નથી. આવી સ્થિતિમાં, આ તહેવારોની મોસમ દરમિયાન ઘર કે કાર ખરીદવાનું આયોજન કરી રહેલા લોકોએ હવે ઊંચા વ્યાજ દરો અને ભારે હપ્તાઓ માટે તૈયાર રહેવું પડશે.