ગોવા ગેરકાયદેસર આયર્ન ઓર ખાણકામ કેસઃ કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ઈડી), એ સેલ કંપનીઓ દ્વારા ચીનને નજીવા ભાવે ભારતના કિંમતી ખનિજા વેચનાર કંપની સામે મોટી કાર્યવાહી કરી છે. આયર્ન ઓર ખાણકામ સંબંધિત આ કેસમાં, એજન્સીએ ૧,૦૨૩ કરોડથી વધુની સંપત્તિ જપ્ત કરી છે. ઈડીની આ કાર્યવાહીની અસર માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સિંગાપોરમાં પણ અનુભવાઈ છે. સિંગાપોરમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે ૪૭૧ કરોડની સંપત્તિ જપ્ત કરી છે. ઈડ્ઢ ની આ કાર્યવાહી ગોવામાં આયર્ન ઓર ખાણકામના કેસ સાથે સંબંધિત છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ઈડી) એ રવિવારે જણાવ્યું હતું કે તેણે ગોવામાં કથિત ગેરકાયદેસર આયર્ન ઓર ખાણકામના કેસના સંદર્ભમાં સિંગાપોરમાં સંપત્તિ સહિત ૧,૦૨૩ કરોડથી વધુની સંપત્તિ જપ્ત કરી છે.
કેન્દ્રીય એજન્સીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે સાલગાંવકર ગ્રુપ અને તેના સહયોગીઓ દ્વારા મોટા પાયે ગેરકાયદેસર આયર્ન ઓર ખાણકામના સંદર્ભમાં પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ હેઠળ ૧૯ જૂને એક કામચલાઉ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. ઈડી મુજબ, જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓમાં ભારતમાં ૯૯ સ્થાવર મિલકતો (૪૫૯.૧૦ કરોડની કિંમત), સિંગાપોરમાં ૩૧ સ્થાવર મિલકતો (૪૭૧.૩૨ કરોડ) અને ભારતીય કંપનીઓમાં ઇકવીટી શેર (૯૩.૪૨ કરોડ)નો સમાવેશ થાય છે.
આ મિલકતો સ્વર્ગસ્થ અનિલ સલગાંવકરની મિલકત (તેમના વહીવટકર્તા, લક્ષ્મી અનિલ સલગાંવકર દ્વારા), સલગાંવકર માઇનિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, શાંતિલાલ ખુશાલદાસ એન્ડ બ્રધર્સ, એસ. કાંતિલાલ એન્ડ કંપની, સલિથો ઓર, વર્ટેક્ષ ન્યૂટન પ્રોજેક્ટ્સ અને સુબર્ણરેખા પોર્ટના નામે રાખવામાં આવી હતી. આ મિલકતોની કુલ કિંમત ૧,૦૨૩.૮૫ કરોડ છે.
પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, ગોવા પોલીસ સીઆઇડી દ્વારા એફઆઇઆર દાખલ કરીને આ મની લોન્ડરિંગ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી. ઈડ્ઢ એ જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટે ૨૦૧૪ અને ૨૦૧૮ ના ચુકાદાઓમાં ૨૨.૧૧.૨૦૦૭ પછી (નવી ખાણકામ લીઝ જારી ન થાય ત્યાં સુધી) ગોવામાં થતી બધી ખાણકામ ગેરકાયદેસર હોવાનું ઠરાવ્યું હતું. એજન્સીનો આરોપ છે કે તેની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે એવીએસ ગ્રુપે ૨૦૦૭-૧૨ દરમિયાન દસ ખાણકામ લીઝ ચલાવી હતી અને ગેરકાયદેસર રીતે લોખંડના નિષ્કર્ષણ, વેચાણ અને નિકાસમાંથી ૨,૪૯૨.૯૫ કરોડના ગુનાની ગેરકાયદેસર આવક (ગુનાની આવક) ઉભી કરી હતી.
ગેરકાયદેસર રીતે ખોદકામ કરાયેલ આયર્ન ઓર બ્રિટિશ વર્જિન આઇલેન્ડ્સમાં સ્થાપિત શેલ કંપનીઓ (સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ્સ) ને ખૂબ જ ઓછી કિંમતે નિકાસ કરવામાં આવતું હતું. આ કંપનીઓ ફક્ત કાગળ પર કાર્યરત હતી. ત્યારબાદ તેઓએ ઓર ફરીથી ચીનને વેચી દીધું, જેનાથી ૨,૭૪૪.૮૯ કરોડનો વધારાનો નફો થયો.
એજન્સી અનુસાર, ગુના (ગુના) ની કુલ આવક (ગુના) નો અંદાજ ૫,૨૩૭.૮૪ કરોડ છે. ઈડીનો આરોપ છે કે આ ભંડોળ બીવીઆઇ અને સિંગાપોરમાં સ્થિત એસપીવી દ્વારા લોન્ડર કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો ઉપયોગ વિદેશમાં મોટી માત્રામાં સ્થાવર અને જંગમ મિલકત ખરીદવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો, અને કેટલીક આવક શેર મૂડી તરીકે ભારતમાં પાછી લાવવામાં આવી હતી. આમાંથી, ૯૯ મિલકતો ભારતમાં છે અને ૩૧ મિલકતો સિંગાપોરમાં છે, જે જપ્ત કરવામાં આવી છે.