દિવાળી પહેલા, મોદી સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. ૨૫ ટકા અગ્નિવીરો નિયમિત સૈનિક બનશે. વધુમાં, એવા સમાચાર છે કે અગ્નિવીરોનો સેવાકાળ બે વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવ્યો છે. અગ્નિવીરોનો સેવાકાળ ચારથી વધારીને છ વર્ષ કરવામાં આવ્યો છે. ૭૫ ટકા અગ્નિવીરો છ વર્ષ સુધી સેનામાં રહેશે. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ એનએસ રાજા સુબ્રમણીએ આ માહિતી આપી.
તેમણે કહ્યું, “આજનો દિવસ ભારતીય સંરક્ષણ દળો અને આપણા અગ્નિવીરો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આજે, કેબિનેટે બધા અગ્નિવીરોને ભારતીય સંરક્ષણ દળોમાં સમાવિષ્ટ કરવા માટે એક માર્ગ બનાવ્યો છે. હું પહેલા તેના મુખ્ય મુદ્દાઓની રૂપરેખા આપીશ, અને પછી હું આ જાહેરાત પર વિગતવાર ચર્ચા કરીશ. જેમ તમે જાણો છો, અગ્નિપથ યોજના ૧૪ જૂન, ૨૦૨૨ ના રોજ રજૂ કરવામાં આવી હતી. તે સમયે, એવું પણ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું કે અમે અગ્નિવીરોનું સતત પ્રદર્શન મૂલ્યાંકન કરીશું અને સમયાંતરે યોજનાની સમીક્ષા કરીશું. અગ્નિવીરોની પ્રથમ બેચ તેમના ચાર વર્ષ પૂર્ણ કરવા જઈ રહી છે. આ ચાર વર્ષ દરમિયાન, અમે કરેલા પ્રદર્શન મૂલ્યાંકન દરમિયાન અમને તેમના પ્રદર્શન પર ખૂબ જ સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે.”
ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ એનએસ રાજા સુબ્રમણીએ જણાવ્યું હતું કે, “જેમ તમે જાણો છો, ૨૫% અગ્નિવીરોને યોગ્યતાના આધારે નિયમિત દળોમાં નોંધણી કરાવવામાં આવશે. અગાઉ, ૭૫% અગ્નિવીરોને શિસ્તબદ્ધ અને પ્રેરિત યુવાનો તરીકે સમાજમાંથી બહાર નીકળવાનું હતું. જા કે, આ યોજના હેઠળ, બાકીના ૭૫% લોકોને બે વર્ષનો બીજા સગાઈનો સમયગાળો આપવામાં આવશે. એકવાર તેઓ આ બે વર્ષનો સગાઈનો સમયગાળો પૂર્ણ કરી લેશે, પછી બાકીના બધા અગ્નિવીરોને સશ† દળોમાં નોંધણી કરાવવામાં આવશે, જે ઉદ્દેશ્ય પસંદગીના માપદંડોને આધીન રહેશે. આ યોજનાના ચાર મુખ્ય પાસાં છે. અમે યોજનાનું ઉદ્દેશ્ય મૂલ્યાંકન કર્યું છે.”
ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ એનએસ રાજા સુબ્રમણીએ જણાવ્યું હતું કે, “શિક્ષણ કાર્યક્ષમતા અને કામગીરીની જરૂરિયાતોના મૂલ્યાંકન પછી, અગ્નિવીરોનું ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન, પછી ભલે તે શારીરિક તંદુરસ્તી, પ્રેરણા સ્તર, મનોબળ અથવા તકનીકી કૌશલ્યમાં હોય, જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. જેમ મેં ઉલ્લેખ કર્યો છે, આ સૈનિકોમાંથી ૨૫% જેઓ તેમનો ૪ વર્ષનો સગાઈનો સમયગાળો પૂર્ણ કરશે, ૨૫% નિયમિત સૈનિકો તરીકે નોંધાયેલા હશે. અમારી ભલામણ પર, ભારતીય સંરક્ષણ દળોએ ભલામણ કરી છે કે આ અગ્નિવીરોમાંથી ૭૫% ને ૨ વર્ષનો બીજા સગાઈનો સમયગાળો આપવામાં આવે. આજે, ૨ વર્ષનો આ બીજા સગાઈનો સમયગાળો કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે.” ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ એનએસ રાજા સુબ્રમણીએ જણાવ્યું હતું કે, “એકવાર તેઓ ૨ વર્ષનો તેમનો બીજા સગાઈનો સમયગાળો પૂર્ણ કરે… બધા અગ્નિવીરોને તેમની ઇચ્છા અને ઉદ્દેશ્ય પસંદગીના માપદંડોના આધારે, ભારતીય સશ† દળોમાં નિયમિત સૈનિકો તરીકે જાડાવાની તક આપવામાં આવશે.
ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ એનએસ રાજા સુબ્રમણીએ જણાવ્યું હતું કે ચાર વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી, બધા અગ્નિવીરોને તેમની ઇચ્છા અને અમારા ઉદ્દેશ્ય પસંદગીના માપદંડોના આધારે ભારતીય સશ† દળોમાં નિયમિત સૈનિકો બનવાની તક આપવામાં આવશે. અગ્નિવીરો માટે ૭૫% ના બે વર્ષના બીજા સગાઈ સમયગાળાની આ રજૂઆત ખૂબ જ ઇરાદાપૂર્વકના તર્ક અને સમીક્ષા પછી કરવામાં આવી છે અને તે બંને પાસાઓને પૂર્ણ કરે છે.
સુબ્રમણ્યે કહ્યું, “કાર્યકારી કાર્યક્ષમતા, સંગઠનાત્મક જરૂરિયાતો અને અગ્નિવીરોની આકાંક્ષાઓ. હવે, હું છેલ્લા ચાર વર્ષમાં અમારી સમીક્ષા અને અગ્નિવીર યોજનાની સિદ્ધિઓ વિશે વિગતવાર જણાવવા માંગુ છું. પ્રથમ, દેશના તમામ જિલ્લાઓમાં અમારી ભરતીનો વ્યાપ વિસ્તર્યો છે. અગ્નિવીરોની નોંધણી લગભગ તમામ જિલ્લાઓમાં થઈ રહી છે. બીજું, અમારી ભરતી પ્રક્રિયા પારદર્શક અને સુવ્યવસ્થિત બની છે. તમે જાણો છો, પહેલાં, પહેલા શારીરિક કસોટી લેવામાં આવતી હતી, ત્યારબાદ પ્રવેશ કસોટી. હવે, અમે પહેલા લેખિત કસોટી લઈ રહ્યા છીએ, ત્યારબાદ શારીરિક કસોટી. આનાથી અમે મર્યાદિત સંખ્યામાં ઉમેદવારોની તબીબી અને એકંદર ભરતી પારદર્શક રીતે કરી શકીએ છીએ. ત્રીજું, આ ચાર વર્ષોમાં, અમે જાયું છે કે અગ્નિવીરોની શારીરિક તંદુરસ્તી, પ્રેરણા, મનોબળ, તકનીકી કુશળતા અને શિસ્ત ખૂબ જ ઉચ્ચ સ્તરે રહી છે.” આ ઉપરાંત, તેમની સેવા દરમિયાન, અમે તેમને તેમના કૌશલ્યને વધારવા માટે પૂરતી તકો આપી છે. ઉદાહરણ તરીકે, જા કોઈએ ૧૦મું પાસ કર્યું હોય, તો તેમને ૧૨મું પાસ કરાવવામાં આવ્યું હોય, જા કોઈએ ૧૨મું પાસ કર્યું હોય, તો તેમને સ્નાતક થવાની તક આપવામાં આવી હોય. આ સાથે, તેમને રાષ્ટÙીય લાયકાત દ્વારા કૌશલ્ય પ્રમાણપત્રો પણ આપવામાં આવ્યા હોય છે.” સુબ્રમણીએ કહ્યું, “બધી શાખાઓ, સંરક્ષણ દળોની ઘણી શાખાઓ, મહિલાઓ માટે ખોલવામાં આવી છે. આ બધા પ્રતિસાદ અને સમીક્ષા પછી, એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે બાકીના ૭૫% અગ્નિવીરોને બે વર્ષનો બીજા જાડાણ સમયગાળો આપવામાં આવ્યો છે. આ બીજા જાડાણ સમયગાળામાં, તેમને વધુ મહેનતાણું અને ઉન્નત સેવા ભંડોળ મળશે. આ બીજા જાડાણ સમયગાળાની શરૂઆત સાથે, મંત્રીમંડળે તમામ અગ્નિવીરોને ભારતીય સંરક્ષણ દળોમાં સમાવિષ્ટ થવાનો માર્ગ બનાવ્યો છે. આ યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને વિગતવાર વિશેષતાઓ છે.”
એ યાદ રહે કે ૧૪ જૂન, ૨૦૨૨ ના રોજ કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે અગ્નિપથ યોજનાને મંજૂરી આપી હતી. આ યોજના હેઠળ, યુવાનોને સશ† દળોમાં ભરતી કરવા માટે એક નવી સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ પસંદ કરાયેલા યુવાનોને અગ્નિવીર નામ આપવામાં આવ્યું હતું. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય સશ† દળોને યુવાન, યોગ્ય અને તકનીકી રીતે સક્ષમ બનાવવાનો હતો.
આ યોજના હેઠળ, અધિકારી રેન્કથી નીચેની જગ્યાઓ માટે સેનામાં ભરતી માટે એક નવી સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. આ યોજના સમગ્ર સેના, ભારતીય નૌકાદળ અને ભારતીય વાયુસેનામાં લાગુ કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં, અગ્નિવીરોનો સેવા સમયગાળો તાલીમ સમયગાળા સહિત ચાર વર્ષ નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો.
આ યોજનાના નિયમો અનુસાર, દરેક બેચમાંથી મહત્તમ ૨૫% અગ્નિવીરોને ચાર વર્ષની સેવા પછી, યોગ્યતા અને સેનાની જરૂરિયાતોના આધારે નિયમિત સેનામાં સામેલ કરવામાં આવશે. હવે, કેબિનેટના નવા નિર્ણયને પગલે, ૭૫% અગ્નિવીરોને વધુ બે વર્ષ સેવા આપવાની તક મળશે. છ વર્ષ પૂર્ણ કર્યા પછી, સેનામાં રહેવા માંગતા અગ્નિવીર નિયમિત ભરતી માટે અરજી કરી શકશે. આમ કરવા માટે, તેમણે નિર્ધારિત પસંદગી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે.