
સરકારે મહારાષ્ટ્રમાં લિટના ઉપયોગ માટે નવા નિયમો લાગુ કર્યા છે. સરકારે લિફ્ટ , એસ્કેલેટર અને મૂિંવગ વોક નિયમો ૨૦૨૬ લાગુ કર્યા છે. આ નિયમો ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવશે. તે ૧૨ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને એકલા લિફ્ટ નો ઉપયોગ કરવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકે છે. દૃેવેન્દ્ર ફડણવીસ કેબિનેટનો આ નિર્ણય મુંબઈ સહિત સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં અમલમાં આવ્યો છે. નવા લાગુ કરાયેલા નિયમથી બિલ્ડિંગ મેનેજમેન્ટની જવાબદૃારી વધે છે.
સરકારે ૧૨ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને તેમના માતાપિતા વિના લિટનો ઉપયોગ કરવાની મનાઈ ફરમાવી છે. નવા નિયમ મુજબ, બાળકો એકલા લિફ્ટ કે એસ્કેલેટરનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. રાજ્ય સરકારે લિટ અકસ્માતોમાં તાજેતરના વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. “મહારાષ્ટ્ર લિટ, એસ્કેલેટર અને મૂિંવગ વોક લ્સ, ૨૦૨૬” મુંબઈ, પુણે અને નાગપુર જેવા મુખ્ય શહેરો તેમજ સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં રહેણાંક ઇમારતો માટે અમલમાં આવ્યા છે.
કેબિનેટે લિફ્ટ, એસ્કેલેટર અને મૂિંવગ વોક લ્સ, ૨૦૨૬ માં મહારાષ્ટ્રમાં ઉપયોગમાં લેવાતી તમામ લિફ્ટ નું નિયમિત નિરીક્ષણ અને સર્વિિંસગ ફરજિયાત બનાવ્યું છે. સરકારે બિલ્ડિંગ મેનેજમેન્ટ સંસ્થાઓ માટે લિફ્ટ નિરીક્ષણ અહેવાલોના રેકોર્ડ જાળવવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે. તેણે લિટનું સેટી ઓડિટ કરવાનું અને રિપોર્ટ ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્પેક્ટરને સુપરત કરવાનું પણ ફરજિયાત બનાવ્યું છે. નવા નિયમમાં વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા એક વખત દરેક એલિવેટર, એસ્કેલેટર અથવા મૂિંવગ વોકવેનું સલામતી નિરીક્ષણ ફરજિયાત છે.
આ ઉપરાંત, કેબિનેટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં, લિફ્ટ અકસ્માતના ભોગ બનેલા લોકોને વળતર માટે પણ જોગવાઈઓ કરી છે. રહેણાંક સોસાયટીઓને જરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે ૨૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૭ સુધીની સમયમર્યાદૃા આપવામાં આવી છે. નવા નિયમ હેઠળ, લિટ સલામતીની જવાબદૃારી હવે સંપૂર્ણપણે સોસાયટી મેનેજમેન્ટની રહેશે.
મહારાષ્ટ્ર લિફ્ટ, એસ્કેલેટર અને મૂિંવગ વોક નિયમો, ૨૦૨૬
દરેક લિફ્ટ માં સીસીટીવી કેમેરા લગાવવા ફરજિયાત છે.
માસિક લિફ્ટ સલામતી નિરીક્ષણ ફરજિયાત છે.
વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા એક વખત સુરક્ષા ઓડિટ ફરજિયાત છે.
૧૨ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો તેનો એકલા ઉપયોગ કરી શકતા નથી.
૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરનો કોઈ પણ વ્યક્તિ લિટ ઓપરેટર બની શકતો નથી.
લિફ્ટ અકસ્માતના કિસ્સામાં, ૨૪ કલાકની અંદર માહિતી આપવી આવશ્યક છે.
જો લિફ્ટ અથવા એસ્કેલેટર અસુરક્ષિત જણાય, તો સમારકામ અને જરી સુધારા માટે સૂચનાઓ આપી શકાય છે.
નવી લિફ્ટ ઇન્સ્ટોલ કરતા પહેલા ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્પેક્ટરની પરવાનગી ફરજિયાત છે.
લિફ્ટ જાળવણી માટે માન્યતા પ્રાપ્ત કોન્ટ્રાક્ટરની નિમણૂક કરવી ફરજિયાત છે.