પશ્ચિમ એશિયા કટોકટીઃ લશ્કરી કાર્યવાહી નહીં, રાજદ્વારી ઉકેલ હશે; યુએસ-ઈરાન તણાવ પર યુએઈ અપીલ

યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે નવેસરથી લશ્કરી મુકાબલાની આશંકા વચ્ચે, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ) એ રાજદ્વારી ઉકેલની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્્યો છે. યુએઈના રાષ્ટÙપતિના સલાહકાર અનવર ગર્ગાશે રવિવારે કહ્યું હતું કે લશ્કરી કાર્યવાહી વર્તમાન કટોકટીનો ઉકેલ નહીં લાવે પરંતુ આ પ્રદેશની પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી શકે છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે કતાર દ્વારા મધ્યસ્થી કરવામાં આવી રહેલી ચાલી રહેલી વાટાઘાટો રાજદ્વારી ઉકેલ તરફ દોરી શકે છે અને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના મુકાબલાના નવા તબક્કાને ટાળી શકે છે.

બહેરીનની રાજધાની મનામામાં આયોજિત સુરક્ષા પરિષદ “મનામા ડાયલોગ” માં, ગર્ગાશે કહ્યું કે આ વર્ષ પ્રદેશ અને વિશ્વ માટે એક વળાંક સાબિત થયું છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ યુએસ-ઇઝરાયલી સંયુક્ત હુમલાઓ બાદ, ઈરાને ગલ્ફ દેશોને નિશાન બનાવ્યા. ત્યારથી આ ક્ષેત્રમાં તણાવ ઊંચો રહ્યો છે.

ગર્ગાશે કહ્યું કે વર્તમાન કટોકટીનો ઉકેલ લાવવા માટે રાજકીય અને રાજદ્વારી પ્રયાસોને પ્રાથમિકતા આપવી જાઈએ. લશ્કરી ઉકેલો પહેલાથી જ જટિલ પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે અને ઝડપી બહાર નીકળવાનો રસ્તો પૂરો પાડશે નહીં. જા કે, તેમણે સ્વીકાર્યું કે અમેરિકા અને ઈરાનના વલણ વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત છે. જા બંને પક્ષો વચ્ચેના મતભેદોનો ઉકેલ નહીં આવે તો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધનો બીજા રાઉન્ડ પ્રદેશ અને ઈરાન બંનેના હિતમાં નથી, પરંતુ યુએઈ અને તેના પડોશીઓ કોઈપણ સંભવિત ઉગ્રતા માટે તૈયાર છે.

ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાની વાટાઘાટકારો કતારમાં એક પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે જે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વહેલા ખોલવા તરફ દોરી શકે છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા સાથે કોઈ સીધી વાતચીત થઈ રહી નથી. કોઈપણ કરારનું અંતિમ પરિણામ ઈરાનના પ્રશ્નોના અમેરિકાના પ્રતિભાવ પર નિર્ભર રહેશે. અરાઘચીએ કહ્યું કે ઈરાન ઈચ્છે છે કે અમેરિકા અન્ય વિકલ્પો કરતાં રાજદ્વારી પદ્ધતિ પસંદ કરે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાન વાતચીત અને સ્વ-બચાવ બંને માટે તૈયાર છે.ઈન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટટ્યૂટ ફોર સ્ટ્રેટેજિક સ્ટડીઝ અનુસાર, એપ્રિલમાં યુદ્ધવિરામ થાય તે પહેલાં ઈરાને યુએઈ પર ૩,૦૦૦ થી વધુ ડ્રોન અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલાઓએ એરપોર્ટ, લશ્કરી થાણા અને તેલ સુવિધાઓને નિશાન બનાવી હતી. આમાંના મોટાભાગના હુમલાઓને અટકાવવામાં આવ્યા હતા. આ પછી, ગલ્ફ દેશોએ તેમની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે અબજા ડોલર ખર્ચ્યા છે.

યુએઈના સલાહકારે કહ્યું કે યુદ્ધ પછી અમેરિકા અને યુએઈના સંબંધો મજબૂત થયા છે. દરમિયાન, બહેરીનના વિદેશ પ્રધાન અબ્દુલ લતીફ બિન રશીદ અલ ઝયાનીએ પણ તણાવ ઓછો કરવા અને વાતચીતને આગળ વધારવાના પ્રયાસોને સમર્થન આપ્યું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ઈરાન દરિયાઈ, હવાઈ અને ડેટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવીને પ્રાદેશિક સ્થિરતાને જાખમમાં મૂકી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે યુદ્ધવિરામ પછી પણ આવા જાખમો ચાલુ રહ્યા છે. તેમણે સાઉદી અરેબિયામાં ઈરાન સમર્થિત હુતી બળવાખોરો દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.આઈઆઈએસએસ અનુસાર, ઈરાને યુદ્ધ દરમિયાન બહેરીન તરફ આશરે ૫૦૦ ડ્રોન અને આશરે ૨૦૦ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ છોડ્યા હતા. આ હુમલાઓમાં યુએસ નેવીના પાંચમા ફ્લીટ બેઝ, રહેણાંક ઇમારતો, નાણાકીય ક્ષેત્ર અને ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.