દિલ્હીના આવાસ, પરિવહન, ડ્રેનેજ અને પર્યાવરણીય સમસ્યાઓ હવે ફક્ત રાજધાનીની વહીવટી સીમાઓમાં જ ઉકેલી શકાતી નથી. શહેરી આયોજનમાં દિલ્હીને વ્યાપક એનસીઆરનો ભાગ માનવો જાઈએ. આ ટિપ્પણીઓ દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરનજીત સિંહ સંધુએ કરી હતી.
લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરએ જણાવ્યું હતું કે આ માટે દિલ્હી અને પડોશી વિસ્તારોની એજન્સીઓ સાથે સંકલનમાં જમીન ઉપયોગ અને પરિવહન માળખાગત સુવિધાઓનું આયોજન જરૂરી છે. તેઓ શુક્રવારે વિશ્વ આવાસ દિવસ, વિશ્વ શહેર દિવસ અને વિશ્વ શહેરી આયોજન દિવસ નિમિત્તે આયોજિત યુવા શહેર આયોજકો માટેના સેમિનારમાં બોલી રહ્યા હતા. તેમણે ભાર મુક્યો હતો કે શહેરોનું આયોજન કરતી વખતે, ટેકનોલોજીની સાથે સામાન્ય લોકોની જરૂરિયાતો અને સુવિધાઓને પણ પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.
લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે દિલ્હીની ઐતિહાસિક ઓળખ જાળવી રાખતી વધતી જતી મહાનગર વસ્તીની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવી એ એક મોટો પડકાર છે. આવાસ, પરિવહન, પાણી અને પર્યાવરણ સંબંધિત મુદ્દાઓ કોઈ એક વહીવટી સીમા સુધી મર્યાદિત નથી. તેથી, દિલ્હીનું આયોજન વ્યાપક સંદર્ભમાં થવું જાઈએ. આડેધડ શહેર વિકાસને રોકવા માટે જમીન ઉપયોગ અને પરિવહન સુવિધાઓને એકીકૃત કરવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
એલજીએ શહેરી આયોજનના એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક તરીકે સસ્તા મકાનોનું વર્ણન કરતા કહ્યું કે ફક્ત મકાનોની સંખ્યા વધારવી પૂરતું નથી. ઘરોનું સ્થાન અને નોકરીઓ, જાહેર પરિવહન, શાળાઓ અને આરોગ્યસંભાળ સુવિધાઓની સરળતા પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. હાઉસિંગ યોજનાઓમાં આ સુવિધાઓનો સમાવેશ થવો જાઈએ જેથી લોકોને રોજિંદી જરૂરિયાતો માટે લાંબા અંતરની મુસાફરી ન કરવી પડે.
શહેરી પાણી વ્યવસ્થાપન માટે ડ્રેનેજ, વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ, જળાશય સંરક્ષણ અને જવાબદાર જમીન ઉપયોગને એકીકૃત કરવાની જરૂર છે. એલજીએ ભાર મૂક્્યો કે કુદરતી ડ્રેનેજ પ્રણાલીઓનું રક્ષણ કરવું જાઈએ. નવા વિકાસમાં આબોહવા પરિવર્તન દ્વારા ઉભા થયેલા પડકારોનો સામનો કરવાની ક્ષમતા પણ વિકસાવવી જાઈએ. આ વરસાદી પાણી વ્યવસ્થાપન અને પાણી સંરક્ષણ બંનેને મજબૂત બનાવશે.
શહેરી પરિવહનનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત એક જગ્યાએથી બીજા સ્થળે પહોંચવાનો ન હોવો જાઈએ, પરંતુ સલામત, અનુકૂળ અને સરળ મુસાફરી સુનિશ્ચિત કરવાનો હોવો જાઈએ. એલજીએ જણાવ્યું હતું કે રસ્તાઓ અને જાહેર પરિવહન સુવિધાઓનું આયોજન કરતી વખતે મહિલાઓ, બાળકો, વૃદ્ધો અને અપંગોની જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપવી જાઈએ. શહેરનું માળખાગત માળખું એવું હોવું જાઈએ કે સમાજના તમામ વર્ગો સરળતાથી નેવિગેટ કરી શકે.
યુવા શહેર આયોજકોને સંબોધતા, એલજીએ જીઆઇએસ, રિમોટ સેન્સીંગ, ડિજિટલ મેપિંગ અને શહેરી ડેટાના ઉપયોગના મહત્વ પર ભાર મુક્યો. તેમણે ભાર મુક્યો કે આ ટેકનોલોજીઓ તથ્યોના આધારે જાણકાર નિર્ણયો લેવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ ટેકનોલોજીની સાથે વ્યાવસાયિક સમજ અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓનું જ્ઞાન પણ જરૂરી છે. આયોજકોએ શહેરોમાં રહેતા અને કામ કરતા લોકો સાથે સીધો સંપર્ક કરવો જાઈએ.તેમણે કહ્યું કે જમીન, રહેઠાણ અને માળખાગત સુવિધાઓ સંબંધિત નિર્ણયો ભાવિ પેઢીઓના જીવનને અસર કરે છે. તેથી, તથ્યો, ન્યાયીપણા, પારદર્શિતા અને જાહેર હિતને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવી જાઈએ. રાષ્ટ્રીય આર્થિક મંચના એક્ઝિક્યુંટિવ ડિરેક્ટર જગદીપ રાણા, સ્કૂલ ઓફ પ્લાનિંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચરના પ્રમુખ પ્રો. હબીબ ખાન અને ઇન્સ્ટટ્યૂટ ઓફ ટાઉન પ્લાનર્સ ઈન્ડિયાના પ્રમુખ પ્રદીપ કપૂર સહિત અનેક નિષ્ણાતો અને નગર આયોજકો આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહ્યા હતા.