રૂપિયાના ઘટાડાથી સરકારનું તણાવ વધ્યું છે. ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં, ભારતીય ચલણ તેના મૂલ્યના ૬ ટકા ગુમાવી ચૂક્્યું છે. છેલ્લા ત્રણ સત્રમાં ડોલર સામે રૂપિયો પણ ઘટ્યો છે. તે એશિયામાં સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનાર ચલણ છે. મે મહિનામાં, રૂપિયો ૯૬.૯૬ ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે ગબડી ગયો હતો. આ ખરાબ પ્રદર્શન વચ્ચે,આરબીઆઇના ભૂતપૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજને સલાહ આપી છે. તેમનું કહેવું છે કે ભારતે ગભરાવું જાઈએ નહીં. તેમજ તેના ચલણનું મૂલ્ય નક્કી કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ આંકડા જાવાની જરૂર નથી. આ સલાહ સરકારને રાહત આપી શકે છે.
છેલ્લા ત્રણ સત્રોમાં ડોલર સામે રૂપિયો ૭૭ પૈસા નબળો પડ્યો છે. મંગળવારે શરૂઆતના ટ્રેડિંગમાં, ભારતીય ચલણ ૯૫.૨૨ પર આવી ગયું. ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અસાધારણ રીતે સારી કામગીરી કરી રહી હોવા છતાં આ આવ્યું છે. સોમવારે રૂપિયો ૨૨ પૈસા ઘટ્યો. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં, રૂપિયાના મૂલ્યમાં ૬ ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
રઘુરામ રાજન રોઇટર્સ ગ્લોબલ માર્કેટ્સ ફોરમમાં હતા. તેમણે કહ્યું, “પહેલી પ્રતિક્રિયા ગભરાવાની નહીં.” તેમણે ચેતવણી પણ આપી હતી કે જા તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો ચાલુ ખાતાની ખાધ વધવાની શક્્યતા છે.આવા વાતાવરણમાં, ચલણ મૂલ્યમાં ઘટાડો જરૂરી નથી કે ખરાબ બાબત હોય. તે તમારી નિકાસને સ્થિર કરવામાં મદદ કરે છે અને તમારા માલને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવે છે.
રાજને કહ્યું, “મારો અભિગમ સમજદાર રહેશે. હું લાંબા ગાળા માટે જાઈશ. હું તપાસ કરીશ કે શું આ પરિસ્થિતિ અગાઉની ઘટનાઓથી અલગ છે.”આરબીઆઇના ભૂતપૂર્વ ગવર્નરના મતે, “આવા વાતાવરણમાં, ચલણના મૂલ્યમાં ઘટાડો એ ખરાબ બાબત નથી. તે તમારી નિકાસને સ્થિર કરવામાં મદદ કરે છે. તમારા માલ વધુ સ્પર્ધાત્મક બને છે.”
રાજનના મતે, “અમે એફસીએનઆર બી દ્વારા ઘણા પૈસા એકઠા કર્યા છે. જા આ પૈસા ચોક્કસ સ્તર બચાવવા માટે ખૂબ ઝડપથી ખર્ચવામાં આવે તો તે સારી વાત નહીં હોય. ઐતિહાસિક રીતે, અમે ક્્યારેય એવું કર્યું નથી.”તેમણે કહ્યું કે જા પશ્ચિમ એશિયામાં ફરીથી યુદ્ધ ફાટી નીકળે અને ગલ્ફ દેશોના ઉર્જા માળખાને અસર થાય, તો તેલનો વપરાશ કરતા ઉભરતા બજારોને નુકસાન થશે.
રૂપિયા અને તેલ જાડાણ
ઉચ્ચ તેલના ભાવ સાઉદી અરેબિયાના તેલ માળખા પર હુતી બળવાખોરો દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓ સાથે જોડાયેલા છે.
આનાથી વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો અંગે ચિંતા વધી છે.
આયાતી તેલ પર ભારતની નિર્ભરતાને કારણે, ઉર્જાના ભાવમાં વધઘટ રૂપિયાને અસર કરે છે.
ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ ભારતીય આયાતકારોમાં ડોલરની માંગમાં વધારો કરે છે.
આનાથી ચાલુ ખાતાની ખાધ વધે છે, બાહ્ય ભંડોળની જરૂરિયાત વધે છે.
વિદેશી મૂડીના પ્રવાહથી દબાણ વધુ વધ્યું છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૬ ની શરૂઆતથી વિદેશી રોકાણકારોએ ૩૦ બિલિયનથી વધુ મૂલ્યના ભારતીય શેર વેચ્યા છે. ફક્ત સોમવારે જ, એફઆઇઆઇએ રૂ. ૧,૪૬૨.૪૯ કરોડના શેર વેચ્યા હતા. આયાત નિર્ભરતા, ફુગાવો અને વિદેશી મૂડી પર નિર્ભરતા જેવા લાંબા ગાળાના મુદ્દાઓ પણ રૂપિયા પર દબાણ પાછળ છે. ગયા વર્ષે, ભારતીય આયાત પર યુએસ ટેરિફથી વેપાર, મૂલ્યાંકન અને કોર્પોરેટ કમાણી અંગે રોકાણકારોની ચિંતા વધી હતી.