૨૦૨૬ ની બીએમસી ચૂંટણીમાં મહાયુતિનો વિજય માત્ર ચૂંટણીલક્ષી સફળતા નથી, પરંતુ તેને મુંબઈના રાજકારણમાં એક મોટો ફેરફાર માનવામાં આવી રહૃાો છે. દૃાયકાઓથી “મરાઠી ઓળખ” અને ભાવનાત્મક અપીલ પર કેન્દ્રિત મુંબઈનું રાજકારણ હવે વિકાસ અને માળખાગત સુવિધાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહૃાું છે. આ બીએમસી ચૂંટણીએ સ્પષ્ટ કરી દૃીધું છે કે મુંબઈના મતદૃારો ઓળખની રાજનીતિથી આગળ વધી ગયા છે. પહેલીવાર,બીએમસીમાં ભાજપે બહુમતી મેળવી છે.
ભાજપની જંગી જીના મુખ્ય કારણો જોઇએ તો ભાજપના નેતૃત્વ હેઠળના મહાયુતિ (મહાગઠબંધન) એ બીએમસી ચૂંટણીમાં તેનો વિકાસ એજન્ડા સ્પષ્ટ અને આક્રમક રીતે રજૂ કર્યો. મેટ્રો, રસ્તાઓ, ક્લસ્ટર પુનર્વિકાસ, ઝૂંપડપટ્ટી પુનર્વિકાસ અને આવશ્યક સેવાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, સંદૃેશ આપવામાં આવ્યો કે મુંબઈના લોકો હવે બીએમસીમાં માત્ર રાજકારણ ઇચ્છતા નથી, પરંતુ વ્યાવસાયિક શહેરી વહીવટ ઇચ્છે છે. આ મુદ્દો શહેરના મધ્યમ વર્ગ અને યુવા મતદૃારોમાં ઊંડો પડઘો પડ્યો.
ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે ૨૦ વર્ષ પછી સાથે આવ્યા અને પોતપોતાના પક્ષો વચ્ચે ગઠબંધન કરીને બીએમસી ચૂંટણી લડ્યા. જોકે, આનાથી કોઈ પરિણામ મળ્યું નહીં. ઠાકરે ભાઈઓની એકતા તૂટી ગઈ, અને ભાજપની આગેવાની હેઠળના મહાયુતિ ગઠબંધને તેમને બીએમસીમાં સત્તા પરથી દૃૂર કર્યા. ઠાકરે ભાઈઓએ ચૂંટણીમાં તેમના ગઠબંધનને ગેમ-ચેન્જર માન્યું હતું, પરંતુ આ રાજકીય પ્રયોગ જમીન પર પરિણામો લાવવામાં નિષ્ફળ ગયો. ઠાકરે ભાઈઓનું ગઠબંધન મતદૃારોને ખાતરી આપવામાં નિષ્ફળ ગયું કે તેઓ બીએમસી સફળતાપૂર્વક ચલાવી શકે છે. બીએમસી ચૂંટણીમાં તેમની ભાવનાત્મક અપીલ પણ ઝાંખી પડી ગઈ.
બીએમસી ચૂંટણીમાં મરાઠી મત એક થવામાં નિષ્ફળ ગયા. તે શિવસેના (યુબીટી), રાજ ઠાકરેની પાર્ટી, એમએનએસ અને ભાજપ-શિવસેના-િંશદૃે જૂથની મહાયુતિ વચ્ચે વિભાજીત થઈ ગઈ. આના પરિણામે ભાજપને નોંધપાત્ર ફાયદૃો થયો. મહાયુતિએ આ વિભાજનનો લાભ ઉઠાવ્યો, બિનપરંપરાગત મતદૃારો સાથે મરાઠી મતદૃારોના નોંધપાત્ર ભાગને જીતી લીધો.
ઠાકરે ભાઈઓથી વિપરીત, ભાજપે ભાવનાત્મક અપીલોનો ઉપયોગ કરવાને બદૃલે બૂથ-સ્તરીય આયોજન, ડેટા-આધારિત ઝુંબેશ અને સ્થાનિક મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. આ બધાએ મહાયુતિને ઠાકરે ભાઈઓના જોડાણ પર આગળ ધપાવ્યું. બીએમસી ચૂંટણીઓમાં તેમના પક્ષોની સંગઠનાત્મક તાકાત પણ ભાજપની આગેવાની હેઠળના મહાયુતિ જોડાણ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ.
બીએમસી ચૂંટણીઓમાં સ્પષ્ટ નેતૃત્વ અને વિપક્ષમાં સામાન્ય વ્યૂહરચનાનો અભાવ જોવા મળ્યો. ઠાકરે ભાઈઓએ અલગથી ચૂંટણી લડી હતી, જ્યારે કોંગ્રેસ અને શરદૃ પવાર જૂથો અલગથી ચૂંટણી લડ્યા હતા. શરદૃ પવારનો જૂથ પણ તેમના રેક્ધમાંથી ગેરહાજર હતો. યાદૃ કરો કે જ્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથ, કોંગ્રેસ અને શરદૃ પવાર જૂથે ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણી સાથે મળીને લડી હતી, ત્યારે તેઓએ સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં સારું પ્રદૃર્શન કર્યું હતું. જોકે,બીએમસી અને મહારાષ્ટ્રની અન્ય મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીઓમાં આવું નહોતું.
૨૦૨૬ની બીએમસી ચૂંટણીઓ દૃર્શાવે છે કે મુંબઈનું રાજકારણ ઓળખથી પ્રદૃર્શન તરફ વળ્યું છે. મતદૃારોએ ભાવનાત્મક અપીલોને બદૃલે વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. આ જ કારણ છે કે ઘણા રાજકીય પંડિતો હવે માને છે કે મ્સ્ઝ્રની સત્તા નિર્ણાયક વળાંક પર પહોંચી ગઈ છે.
દૃેવેન્દ્ર ફડણવીસે મહારાષ્ટ્ર પ્રદૃેશ પ્રમુખ રવિન્દ્ર ચવ્હાણ સાથે ફોન પર વાત કરી અને કહૃાું, “આદૃરણીય પ્રદૃેશ પ્રમુખ રવિન્દ્ર ચવ્હાણ, તમારા નેતૃત્વ હેઠળ સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં મળેલી જીત છુપાયેલા આશીર્વાદૃ જેવી છે. અભિનંદૃન. તમે અત્યારે ક્યાં છો? પાર્ટી કાર્યાલયમાં… હું ટૂંક સમયમાં ત્યાં આવીશ.” ભાજપના નેતા અને કેબિનેટ મંત્રી મંગલ પ્રભાત લોઢાએ કહૃાું, “ભવિષ્ય માટે ઠાકરે બ્રાન્ડને શુભકામનાઓ, શુભકામનાઓ. મુંબઈના મેયર તે હશે જે હિન્દૃુ હિત માટે બોલશે. મુંબઈના લોકોએ મોદૃી અને દૃેવેન્દ્રના વિકાસ માટે મતદૃાન કર્યું છે.”
ભાજપના નેતા અને કેબિનેટ મંત્રી પંકજા મુંડેએ કહૃાું, “મહારાષ્ટ્રમાં મળેલી જીતનો શ્રેય મોદૃી અને ફડણવીસની નીતિઓને જાય છે.” જૈનજી તેમની નીતિઓમાં માનતા હતા, અને અમે જીતથી ખુશ છીએ. મારા પિતાનું સ્વપ્ન હતું કે મુંબઈમાં ભાજપનો મેયર હોય, અને હવે તે સ્વપ્ન પૂર્ણ થઈ રહૃાું છે, અમે ખુશ છીએ.
મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ચૂંટણીના વલણોને ધ્યાનમાં રાખીને, મુંબઈમાં શિવસેના એકનાથ િંશદૃે જૂથના પાર્ટી કાર્યાલય, બાલા સાહેબ ભવન ખાતે ફટાકડા ફોડવામાં આવ્યા હતા.